Είμαστε πολύ χαρούμενοι που είστε
το πρώτο μας κοινό αφότου επανασυνδεθήκαμε.
Ξέρετε, έχουμε πάρα πολύ καιρό να παίξουμε όλοι μαζί,
μα ήρθε η ώρα να το κάνουμε.
Οπότε συγχωρήστε τα όποια λάθη μας, παρακαλώ.
Είμαστε κάπως σκουριασμένοι.
"Χωρίς Τίτλο, Για την Ώρα" Μια ταινία του Μπράντφορντ Σαρπ
ΦΑΓΚΟΤΟ 2
5. ΩΔΗ ΣΤΟ...
ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ 87 ΗΜΕΡΕΣ, Η ΣΥΜΦΩΝΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ
ΕΠΑΙΞΕ ΞΑΝΑ ΜΟΥΣΙΚΗ.
ΔΕΙΤΕ ΠΩΣ ΕΞΕΛΙΧΘΗΚΕ ΕΚΕΙΝΗ Η ΜΕΡΑ.
Είναι η πρώτη μου ταινία
που γυρίζεται σε φιλμ. Είμαι κάπως αγχωμένος.
Δεν έχει τίτλο.
Θέλω να φέρεστε φυσιολογικά.
Με απολύτως ρεαλιστικό τρόπο.
Είσαι ενθουσιασμένη που θα παίξετε μετά από τόσον καιρό;
Ναι, είμαι πολύ ενθουσιασμένη.
Επίσης, είμαι πολύ περίεργη να δω πού θα παίξουμε.
Ο Ροντρίγκο θα 'χει επιλέξει κάποιο πολύ ενδιαφέρον μέρος.
Τι σου αρέσει στο όμποε;
Τι μου αρέσει;
Δεν είμαι πια σίγουρη γι' αυτό.
Ξέρω μόνο ότι το λατρεύω.
Βασικά, το όμποε συμβολίζει
τον ήχο της αγάπης.
Και δεν εννοώ τον έρωτα, αλλά κάθε είδος αγάπης.
Γουόρεν Μπόιντ;
Ναι;
Ορίστε. Αυτό είναι για εσένα.
Στη γαλαρία είναι.
Συνδικαλιστή Μπομπ;
Το έχεις παίξει αυτό;
-Το έπαιξα στη Σουηδία. -Ναι.
Είναι πολύ...
Είναι κάπως τρελό.
-Τρελό; -Ναι.
Έχετε πολύ καιρό να παίξετε μαζί.
Είμαι πολύ περίεργος να μάθω πώς νιώθετε αυτήν τη στιγμή.
Εγώ ανυπομονώ, βασικά.
Τέσσερις μήνες τώρα, μου είχε λείψει απίστευτα.
Χαίρομαι πολύ που θα συμμετάσχω κι εγώ ως αντικαταστάτρια.
Τι διάρκεια θα έχει;
-Ξέρετε... -Ναι.
Αυτήν τη στιγμή... Δεν μ' αρέσει να το συζητάω εν μέσω γυρισμάτων.
Θέλω απλώς να 'μαι μαζί σας. Ίσως διαρκέσει...
Από εσάς εξαρτάται.
Ποιο όργανο ζηλεύεις πιο πολύ;
Ποιο θα ήθελες να ξέρεις να παίζεις;
Του Ντίντι.
-Τα κρουστά. -Πες τα, μωρό μου.
Πώς γίνεσαι καλός περκασιονίστας;
Πρέπει να λατρεύεις τις δυνατότητες του χρόνου.
Βασικά, μπορείς να παίζεις σύμφωνα με τον ρυθμό,
αλλά και πίσω ή μπροστά από αυτόν.
Και είναι πολύ ενδιαφέρον,
επειδή κάθε διευθυντής ορχήστρας προτιμά διαφορετικούς χρόνους.
Φτάσαμε; Εκεί πηγαίνουμε;
ΝΗΣΟΣ ΡΑΪΚΕΡΣ
Πάμε στη φυλακή.
-Να πάρει. -Μάλιστα.
-Γαμώτο! -Εμπρός, κατεβείτε.
-Γρήγορα. -Δεν εκπλήσσομαι καν.
Τι διάολο;
Λοιπόν, θα μπούμε σ' εκείνο το λεωφορείο.
Στο λευκό. Και δεν υπάρχει χρόνος.
Οπότε μην αρχίσετε, ως συνήθως, να μου ζητάτε
δεκάλεπτα διαλείμματα.
Ακούσατε τι είπε, παιδιά.
Γρήγορα, παρακαλώ. Ναι, κυρία Τζόσεφ;
Κατεβείτε όλοι. Σβέλτα.
Ο μαέστρος είναι τελείως απρόβλεπτος.
Δεν είχα ιδέα πού πηγαίναμε.
Μα, όταν ο Μπομπ είδε την πινακίδα, κατάλαβα ότι πηγαίναμε στο Ράικερς.
Γιατί δεν το 'χα σκεφτεί εξαρχής;
Άλλωστε, μόνο εκείνος θα σκεφτόταν κάτι τέτοιο.
Είχε μόλις επιστρέψει στην ορχήστρα και ήταν δική του ιδέα.
Το θεώρησα αντισυμβατικό, αλλά αναμενόμενο από εκείνον.
Γι' αυτό τον λατρεύω.
Οπότε σκέφτηκα ότι άξιζε να το επιχειρήσουμε.
Ήθελα να τον ενθαρρύνω, επειδή είχε μόλις επιστρέψει,
οπότε σκέφτηκα να το επιχειρήσουμε.
Έχει ξαναπαίξει τόσο μεγάλη... Μην τραβάς εμένα.
Ή μάλλον, τράβα με, μήπως το χρειαστώ αργότερα.
Δεν ξέρω αν θα...
Δεν έχω αποφασίσει
αν θα δείχνει κι εμένα.
Τράβηξε και τα δύο πλάνα.
Και μ' εμένα και χωρίς εμένα.
Καλύτερα παραπάνω υλικό, παρά λιγότερο.
Με πιάνεις;
Έχει ξαναπαίξει τόσο μεγάλη ορχήστρα σ' αυτήν τη φυλακή;
-Όχι. -Τόσο μεγάλη, όχι.
Είναι η πρώτη ορχήστρα
που θα παίξει για τους κρατουμένους της νήσου Ράικερς.
Κυρίες και κύριοι,
βρισκόμαστε στο σημείο ελέγχου ασφαλείας.
Μόλις κατεβείτε, θα σας δοθούν περαιτέρω οδηγίες
για να σας επιτραπεί η διέλευση από το σημείο ελέγχου, εντάξει;
Την προσοχή σας, παρακαλώ.
Η παραβίαση του νόμου 305.25 στοιχειοθετεί κακούργημα.
Όποιος μεταφέρει κάτι παράνομα, θα συλληφθεί.
Εδώ, δεν κάνουμε διακρίσεις.
Απαγορεύονται τα κινητά, ο καπνός και οι ηλεκτρονικές συσκευές.
Δεν ήξερα πού θα πάμε.
Μεταξύ μας, ούτε που μ' ένοιαζε.
Πίστευα ότι θα 'ναι μια μουσική εμπειρία,
κι αυτό μου έφτανε.
Όταν βγήκαμε έξω, αντικρίσαμε
το Μανχάταν, τον ορίζοντα
και την περίφραξη.
Ήταν κάπως...
Είχε μια παράξενη ομορφιά.
ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑΡΙΑ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ ΟΜΙΛΙΕΣ
Σίγουρα όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να ακούνε μουσική.
Και να δημιουργούν μουσική επίσης.
Όπως δικαίωμά τους είναι να ακούνε και τη συγκεκριμένη μουσική.
Πιστεύω ότι είναι κάτι που θα έπρεπε όλοι να...
Επειδή είναι κάτι που σου παρέχει γαλήνη,
ακόμη κι αν η γαλήνη δεν έχει θέση στον κόσμο σου.
Η μουσική είναι ο ισχυρότερος κοινός παρονομαστής.
Αναζητούμε λόγους για να συνεχίσουμε να παίζουμε ως ορχήστρα.
Τράβηξε λίγο και τον ορίζοντα,
αλλά μη φαίνεται σα να αγνοείς όσα λέει.
Θα βρούμε κάτι εδώ.
Δεν ξέρω τι θα είναι.
Όταν παίξουμε, θα καταλάβουμε
-για ποιον λόγο βρισκόμαστε εδώ. -Μπράβο.
Όπως καθετί καλό, θα έχει κι ανταποδοτικό χαρακτήρα.
Θα δώσουν κι αυτοί κάτι σ' εμάς.
Θα μας δώσουν έναν τρόπο,
έναν λόγο να κάνουμε αυτό που κάνουμε.
Είσαι αγχωμένος;
Ναι. Είμαι λιγάκι.
Από την άλλη, όμως,
ίσως να είναι ένα από τα καλύτερα ακροατήρια
στα οποία θα εμφανιστούμε ποτέ.
Σήμερα θα παίξουμε διάφορα αποσπάσματα από έργα του ίδιου συνθέτη.
Του Ολιβιέ Μεσιάν.
Πολέμησε στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
και πιάστηκε αιχμάλωτος.
Τα περισσότερα από τα πιο σημαντικά του έργα
γράφτηκαν όταν ήταν αιχμάλωτος.
Στην αρχή, δεν κατάλαβα τι γινόταν,
ώσπου είδα την ορχήστρα.
Δεν μ' αρέσει αυτή η μουσική.
Όμως κάθισα στη θέση μου και για πρώτη φορά στη ζωή μου,
το απόλαυσα, επειδή είναι κάτι...
Ήταν η πρώτη φορά που το βίωνα.
Δεν μου είχε ξανατύχει.
Δεν είχα ξανακούσει τέτοια μουσική,
παρότι ζούσα πάντα στη Νέα Υόρκη.
Δεν είχα πάει ποτέ σε κονσέρτο.
Οπότε ήταν πρωτόγνωρο.
Έκλεισα τα μάτια μου
κι αφέθηκα στους ήχους των οργάνων.
Μ' έκαναν να αισθανθώ ελεύθερος.
Βασικά, ήταν... Ένα τελείως διαφορετικό συναίσθημα.
Σαν να ονειροπολούσα, βασικά.
Βρισκόμουν μεν εδώ, μα συναισθηματικά και πνευματικά,
ταξίδευα σε κάποιο άλλο μέρος.
Ωραία.
Ο Μεσιάν, που λέτε,
χρησιμοποιούσε όλες του τις αισθήσεις για να δραπετεύει.
Πίστευε ότι η μουσική σού δίνει τη δύναμη να πετάξεις.
Λάτρευε τα πουλιά. Κι ανάμεσά τους, υπήρχε ένα αηδόνι.
-Αηδόνι! -Αηδόνι.
Τέλος πάντων. Έγραψε, λοιπόν, μια σύνθεση για εκείνο το αηδόνι.
Είναι ένα πουλί που κελαηδά μόνο τα βράδια.
Δεν μπορείς να το δεις,
μα μπορείς να το ακούσεις.
Μοιάζει λίγο με τον Θεό.
Συνέντευξη Οντ Μαρτενό, λήψη πρώτη.
Προφέρεται...
ΟΝΤ ΜΑΡΤΕΝΟ
Μαρτενό λεγόταν ο εφευρέτης του;
Ο κατασκευαστής του.
Τι σημαίνει "Οντ";
"Κύμα".
Κύμα και το επίθετο;
Το κύμα του, δηλαδή.
Πάντα φανταζόμουν ότι θα έπαιζα αυτό το όργανο σε μια φυλακή.
-Αλήθεια; -Ναι.
Επειδή οφείλει την ύπαρξή του σ' ένα απίστευτα ουτοπικό όραμα
και ήταν ο μόνος ήχος που ο Μεσιάν
πήρε μαζί του στη φυλακή.
Μπράβο!
Ο Μεσιάν ήταν βέβαιος ότι, στο τέλος,
υπερισχύει η αγάπη
και ότι υπήρχε ελπίδα.
Έγραψε αυτήν τη σύνθεση αμέσως μόλις αποφυλακίστηκε.
Αυτός είναι ο επίλογός της.
Πάντα ήθελα να παρακολουθήσω μια συμφωνική ορχήστρα.
Με το κορίτσι μου, φορώντας κοστούμι.
Ήταν η πρώτη φορά που συνέβη
και ήταν πρωτόγνωρη εμπειρία.
Μια πολύ όμορφη εμπειρία, βασικά.
Ήταν η πρώτη φορά που άκουσα ορχήστρα να παίζει
και ήταν μεγαλειώδες.
Δεν μπορώ να το περιγράψω.
Μου σηκώθηκε η τρίχα.
Θα μου μείνει πραγματικά αξέχαστη η εικόνα τους,
να κλείνουν τα μάτια και να ακούν τη μουσική.
Ήταν απίστευτο. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ.
Τους έβλεπα να ακούν τη μουσική
και να αφήνονται σ' αυτήν.
Με βοηθά να ξεφύγω.
Σκέφτομαι την οικογένειά μου.
Μου έφερνε γαλήνη, ηρεμία.
Θα μπορούσα να αποκοιμηθώ
και να δω όμορφα όνειρα.
Να νιώσω πραγματικά ήρεμος.
Σκεφτόμουν διάφορα πράγματα.
Κάποια στενάχωρα πράγματα, κάποια χαρούμενα, τη ζωή, τον θάνατο.
Την ελευθερία μου.
Και τα στενάχωρα ήταν θετικά.
Δεν υπήρξε κάτι αρνητικό σ' αυτήν την εμπειρία.
Χαμογελούσα αρκετά
κι αφέθηκα εντελώς, βασικά.
Απλώς άκουγα τις μελωδίες.
Είναι πολύ δύσκολο να αφεθείς
όσο θα ήθελες,
αλλά μου προκάλεσε πολλά συναισθήματα και, βασικά,
ήρθα σ' επαφή με τον εαυτό μου.
Δύσκολα ξαναζείς κάτι τέτοιο.
Έτσι;
Υπέροχο. Πανέμορφο.
Το απόλαυσα.
Ναι.
Οπωσδήποτε, με βοήθησε να ξεχάσω για λίγο το παρόν.
Με έκανε να σκεφτώ αρκετά και, καθώς πετούσαν τα πουλιά,
ήταν μια πολύ όμορφη μέρα.
Όταν βγήκα στο προαύλιο,
νωρίς το πρωί,
για να γυμναστώ λίγο.
Και σκέφτηκα ότι δεν υπήρχε τίποτα πια.
Χθες ήταν όλα εδώ, και σήμερα,
όλα χάθηκαν μέσα σε μια στιγμή.
Μα μπορώ ακόμη να τα φανταστώ,
μέσα στο κεφάλι μου.
Χθες ήταν όλα εδώ, και σήμερα...
Και ήταν... Η ατμόσφαιρα ήταν εξαιρετική.
Ήταν υπέροχα.
Μοιραζόμαστε αυτές τις ιδιαιτέρως έντονες εμπειρίες και πιστεύω
ότι είναι πολύ ενδιαφέρον που νιώσαμε ξανά σαν οικογένεια,
συνδυάζοντας τις διαφορετικές εμπειρίες
του καθενός από εμάς.
Δεν προετοιμαστήκαμε αρκετά και κάναμε ελάχιστες πρόβες.
Μοιραστήκαμε τις εμπειρίες που αποκομίσαμε όσο ήμασταν χώρια.
Έμοιαζε με οικογενειακή επανασύνδεση.
Νιώθω ξανά γαλήνη.
Ότι, επιτέλους, τα πάντα λειτουργούν ξανά όπως πρέπει.
Ότι είμαστε πλήρεις.
Κι ότι έχουμε μέλλον.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΙΖΑΜΠΕΘ
Υποτιτλισμός: Παναγιώτης Καρούσος
Επιμέλεια Ειρήνη Παπαδάκη αρούσος