Masaya kaming magtanghal sa inyo
sa unang beses ng muli naming pagsasama-sama.
Alam n'yo namang matagal din kaming hindi nakatugtog,
at ito na ang panahon.
Kaya naman, patawarin n'yo kami.
May pinagdaanan lang.
Wala Pang Pamagat
MATAPOS NG 87 ARAW NG WELGA, ANG NEW YORK SYMPHONY ORCHESTRA
AY NAGBALIK PARA TUMUGTOG NG MUSIKA.
NARITO ANG KWENTO.
Ako si Bradford Sharpe.
Ang ito ang kauna-unahan kong pelikula.
Wala pang pamagat.
Huwag kayong kakabahan.
Natural lang tayo.
Nasasabik ka na bang tumugtog ulit?
Oo. Sobra.
Hindi ko pa alam kung saan kami tutugtog.
Pero, dahil ideya ni Rodrigo, malamang kakaiba na naman.
Bakit mo mahal ang oboe?
Bakit nga ba?
Hindi ko na rin alam ang dahilan.
Ang alam ko lang, mahal ko 'to.
Ang oboe ang sumisimbolo
sa tunog ng pag-ibig.
Hindi lang ng romantikong pag-ibig, pero pagmamahal, sa pangkalahatan.
O?
Para sa'yo ito.
Pakiabot na lang.
Bob ng Unyon.
Natugtog mo na 'to?
-Sa Sweden dati... -Ewan ko.
Medyo...
Kakaiba.
-Kakaiba? -Oo.
Ito ang muli n'yong pagtugtog.
Gusto kong malaman kung ano ang nararamdaman n'yo ngayon.
Hindi ako makapaghintay.
Ilang buwan ko na itong hinihintay.
Masaya akong mabigyan ng pagkakataong tumugtog sa pagkakataong ito.
Gaano katagal 'yan?
-Ano... -Oo nga.
Ayaw ko sanang pag-usapan habang ginagawa ko.
Gusto ko lang kayong makasama.
Depende sa inyo.
Kanino ang pinakakinaiinggitan mo?
Pagdating sa kakayahang tumugtog.
Kay Dee Dee.
-Percussion. -Salamat.
Paano ba maging mahusay?
Kailangan mong mahalin ang oras.
Pwede kang sumabay sa bagsak,
mahuli, o mauna.
At ang maganda rito,
nag-iiba-iba 'yon depende sa kumukumpas.
Nandito na tayo?
Sa bilangguan.
-Hindi. -Tara na.
-Ano ba 'yan? -Baba na tayo.
Hindi na ako nagulat.
Ano ba 'yan?
Kailangan nating lumipat sa kabilang bus.
Doon. Kaya bilisan na natin.
Wala nang kung anu-anong gagawin.
Wala nang magbabanyo.
Narinig n'yo ang mestro.
Bilisan n'yo na.
Dito na tayo.
Hindi mo talaga mababasa ang utak ng maestro.
'Di ko alam kung saan pupunta.
Nang binasa ni Bob, hindi ko naintindihan.
Hindi ko ito naisip.
Ganitong-ganito siya.
Kakabalik lang sa amin ni Rodrigo. At ganito ang naisip niya.
Syempre, hindi ko inasahan, pero gano'n talaga siya.
Kaya ko siya gusto.
Kaya sabi ko, "Sige, subukan natin 'to."
Gusto ko siyang suportahan sa pagbabalik niya,
kaya sabi ko, "Subukan natin."
Mayroon na bang ganitong... Huwag mo akong kunan.
Pero sige, baka maisipan kong isama mamaya.
Hindi ko pa...
Alam ang kalalabasan,
kaya panigurado lang.
Maganda 'yong may
pagpipilian tayo.
Kaysa naman manghinayang tayo
sa huli.
May nagtanghal na bang ganito kalaking orchestra dati dito?
-Wala pa. -HIndi ganito.
Ito ang unang beses na may
magtatanghal para sa mga bilanggo.
Makinig ang lahat.
Narito na tayo sa checkpoint na panseguridad.
Pagbaba ninyo, may magbibigay ng tagubilin
kung paano kayo makakalagpas.
Makinig ang lahat.
Ang penal law 305.25 ay isang krimen.
Aarestuhin ang may dalang kontrabando.
Hindi kami nandidiskrimina.
Bawal ang phone, tabako, o elektronikong kagamitan.
Hindi ko alam na doon pala.
Wala rin naman akong pakialam.
Alam ko lang tutugtog kami
at 'yon lang ang mahalaga.
Habang naglalakad...
Nakikita namin ang langit...
At mga harang.
May kakaibang...
Ganda ito.
BAWAL MAG-UUSAP DITO
Karapatan ng lahat na makapakinig ng musika.
Gayundin ang makabuo nito,
kaya gusto ko itong maibahagi.
Sa tingin ko, isa itong bagay na...
Dapat payagan para magkaroon ka ng kapayapaan,
kahit pa walang kapayapaan sa mundo mo.
Sa musika tayo nagtatagpo.
Naghahanap tayo ng dahilan para magpatuloy.
Kunan mo ang langit, balik ka
pero dapat marinig pa rin siya.
At baka may mahanap
tayo rito, hindi pa natin
alam pero narito tayo
-para malaman. -Ayos.
Gaya ng magagandang bagay, dapat tayong magbigay.
At babalik din sa atin.
Sila ang magbibigay sa atin
ng dahilan sa ginagawa natin.
Kinakabahan ka ba?
Medyo...
Pero baka dito rin kami
makakatagpo ng pinakamagandang
manonood.
Ang tutugtugin namin ngayon ay maiiksing piyesa mula sa iisang kompositor.
Lumaban siya noong Ikalawang Digmaan.
Nabilanggo siya.
At ang pinakamagaganda niyang naisulat
ay mula sa panahong nakakulong siya.
No'ng umpisa, 'di ko alam kung ano nangyayari,
pero nakita ko orkestra.
'Di ako mahilig sa orkestra.
Kaya umupo na lang ako, at sa kauna-unahang pagkakataon,
nagustuhan ko siya. Kakaiba sa pakiramdam...
Ngayon lang sa buong buhay ko.
Unang beses.
Hindi pa ako nakarinig no'n,
kahit tumira ako sa New York,
hindi ako nakapunta ng konsyerto.
Bagong karanasan ito.
Pumikit lang ako at
hinayaang damhin ang musika,
ang sarap sa pakiramdam.
Kakaiba.
Para akong lumilipad.
Parang, nandito lang ang katawan ko,
pero ang kaluluwa ko, wala na.
Ayos.
Si Messiaen,
ginawa niya ang lahat para makatakas noon sa kulungan.
Naniniwala siyang ang kapangyarihan ng musika ay kayang makapagpalipad.
Mahilig siya sa ibon. Lalo na ang nightingale.
May isinulat siyang piyesa para sa nightingale.
Sa gabi lang humuhuni ang mga ibong ito.
Kaya walang makakakita rito,
pero mapakikinggan.
Parang ang Diyos.
Ang bigkas ay...
Ang apelyido, ang pangalan ng imbentor?
Tama, ang inhinyero.
Ano naman ang "ondes"?
Ibig sabihin, alon.
Bale, alon at pangalan.
Naisipan niya.
Matagal ko nang iniisip na tugtugin ang instrumentong ito rito.
-Talaga? -Oo,
dahil para itong tunog na nagmula sa magagandang bagay,
at ito ang dinala ni Messiaen
sa bilangguan.
Magaling!
Naniniwala si Messiaen na,
mananaig ang pag-ibig,
at mayroong pag-asa.
Isinulat niya ang piyesang ito pagkalabas niya ng kulungan.
Ito na ang panghuli.
Matagal ko nang gustong manood ng symphony orchestra.
Lumabas kasama ang nobya ko.
Ito ang unang beses at...
Sobrang ganda.
Kakaibang karanasan.
Kahapon lang ako nakapanood ng orchestra
at talagang napakahusay,
hindi ko mailarawan.
Tumatayo ang balahibo ko.
Hindi ko makakalimutan kung paanong,
pumipikit sila, at makikinig lang sa musika.
Kakaiba. Parang... Habambuhay 'yong mananatili.
Habang pinapanood silang nakikinig
at pinapalaya ang sarili.
Para akong lumilipad.
Naiisip ko ang pamilya ko.
Payapa ang diwa ko.
Pwede na akong matulog,
at managinip ng masaya.
Napakapayapa.
Maraming narating ang kamalayan ko,
may madilim, may masaya, buhay at kamatayan.
Kalayaan.
Ang madidilim, lumiwanag.
Lahat ng pakiramdam, positibo.
Napapangiti na lang ako,
at nadadala,
dahil sa naririnig ko, parang...
Ang hirap pakawalan ang sarili mo
sa paraang gusto mo pero,
ang dami kong naramdaman,
at naging iisa ako sa sarili ko.
Hindi na ito mauulit
sa buong buhay ko.
Nakapaganda.
Nasiyahan ako.
Totoo.
Parang kung saang lugar ako nakarating.
Ang dami kong naisip, gaya ng mga ibong lumilipad,
napakaganda ng araw na 'yon.
Pumunta nga ako sa labas
kanina, sa may lote,
Nag-iikot ako at nag-ehersisyo.
Nasabi ko na lang, "Parang kahapon lang,
"dito nangyari ang lahat, at ngayon,
"wala na. Tapos na."
Pero malinaw pa rin ang lahat
kita ko sa utak ko.
Lahat ng nangyari kahapon...
Walang kapantay.
Ang husay.
Lahat kami, pare-pareho ng naranasan, at napaisip ako,
masayang nagsama-sama ang pamilya
dahil napag-isa ang iba't iba
naming karanasan.
Hindi kami masyadong nakapaghanda at nakapag-ensayo.
Kaya no'ng napagsama-sama namin ang panahong malayo kami sa isa't isa.
Parang muling nabuo ang pamilya.
Masaya akong,
nagkakasundo na kami ulit.
Na nagkakaisa kami.
At may hinaharap.
PARA KAY ELIZABETH
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni EMN
Mapanlikhang Superbisor Maribeth Pierce EMN