സങ്ക്റോൾ തുറമുഖം
എടോ മനോജ്, താൻ ഞങ്ങളുടെ ഏജന്റോ അവരുടെയോ?
ആർക്ക് വേണ്ടിയാ ജോലി ചെയ്യുന്നത്?
എന്തിനാ ഇവരെ കൊണ്ടുവന്നത്?
ഞാൻ വരാൻ വിസമ്മതിച്ചതാണ്, ഷാ സർ.
ഇവർ രണ്ടും വലിച്ചു കൊണ്ടുവന്നതാണ്.
ഞാൻ പറഞ്ഞതാണ് ഷാ സാർ നല്ലവനാണെന്ന്, പക്ഷെ ഇവർ കേട്ടില്ല.
മിണ്ടരുത്! വാ അടയ്ക്ക്!
സോമനാഥും ഡോൾഫിനും,
ഈ രണ്ട് ബോട്ടുകൾ
ഞങ്ങളുടേതാണ്.
നിങ്ങളുടെ ആളുകൾ അത് മോഷ്ടിച്ചു.
-എന്ത്? മോഷണമോ? -അതെ. പോലീസിൽ പരാതി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.
സർ, ഞങ്ങൾ മുക്കുവരാണ്. കള്ളന്മാരല്ല.
വാക്കുകൾ സൂക്ഷിക്കുക.
വാ അടക്ക്!
നമ്മൾക്കിടയിൽ ഒരു ബന്ധവുമില്ല.
ഒന്ന് പോ! പോ!
നിങ്ങൾക്ക് പറ്റുന്നത് ചെയ്യൂ, പക്ഷെ ഞങ്ങളുടെ ആളുകളെ കള്ളൻ എന്ന് വിളിക്കരുത്.
ഹേയ് മാഡം, മതി!
പുറത്താരും ഇല്ലേ? സെക്യൂരിറ്റി?
-സാർ.
-സർ. -പുറത്താക്കൂ.
മാറെടാ!
ഹേയ്! ആരെങ്കിലും ഗംഗയുടെ മേൽ കൈ വച്ചാൽ, എൻ്റെ തനി സ്വഭാവം അറിയും!
പോകാം, ഗംഗ! ഈ മണ്ടന്മാരുമായി എന്തിനു സമയം കളയണം?
എന്തായിത്, മനോജ്?
എക്സ് എൽ ഫിഷറീസ് (പ്രൈവറ്റ്) ലിമിറ്റഡ്
മന്ത്രി വിദേശത്താണ്. മൂന്ന് മാസം കഴിഞ്ഞേ വരൂ.
എല്ലാ വഴികളും അടഞ്ഞു, ഗംഗ.
അറേബ്യ കടലി
ഇന്നലെ അവർ ബദിരിയെ കൊണ്ടുപോയി…
ഇതുവരെ ഒരു വിവരവുമില്ല.
നിനക്കെന്ത് തോനുന്നു?
-അവനെ വെടി വച്ച് കാണുമോ? -നാശം, മിണ്ടാതിരിക്ക്.
നീ വാ തുറന്നാൽ എന്തെങ്കിലും ദുരന്തമേ പറയൂ.
ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല.
നിങ്ങളാണ് ഇതിനെല്ലാം കാരണം, നാനാജി.
ഇത്ര വലിയ ഒരു തുക കണ്ടിട്ട് കാലങ്ങളായി.
എന്താ പറഞ്ഞത്?
ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, സാർ.
-തെലുങ്കിൽ എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞോ? -ഇത് തന്നെയാ പറഞ്ഞത്, സാർ.
നീ ഇന്ത്യക്കാരനാണോ?
അല്ല സാർ.
ചെഞ്ചയ്യ? നീ ചെഞ്ചയ്യ അല്ലേ?
അല്ല സാർ.
-ഞാൻ ചെഞ്ചയ്യ അല്ല. -ചെഞ്ചയ്യ! നിൽക്ക്!
-നിൽക്ക് ചെഞ്ചയ്യ. -എന്നെ വിടൂ സാർ.
-അല്ല സർ. ഞാൻ ചെഞ്ചയ്യ അല്ല. -ചെഞ്ചയ്യ, പേടിക്കണ്ട.
ഞാൻ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ വന്നതാ.
വാർഡന്മാർ ക്രൂരരാണ്.
ഈ ജയിലിൽ ക്ഷമ വേണം, അതുപോലെ ധൈര്യവും.
-അവനു എങ്ങനുണ്ട്? -ചികിത്സയിലാണ്.
ഫാത്തിമ മാഡം.
എന്താ താമസം? തടവുകാരനെ വേഗം വിടൂ.
-മിസ്റ്റർ സലീം? -അഹ്.
നിങ്ങൾ തടവുകാരോട് ചെയുന്ന ക്രൂരത കണ്ടിട്ട്,
ജയിൽ നിയമപുസ്തകം വായിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് തോനുന്നു.
ഒരു ഡോക്ടർ എന്ന നിലയിൽ പരാതി കൊടുത്താൽ,
നിങ്ങൾ സസ്‌പെൻഷനിലാകും.
ഞാൻ രോഗിയെ വിടാം.
ഇപ്പൊ പൊയ്ക്കോളൂ.
ഒരു ഇന്ത്യക്കാരൻ കാരണം ആദ്യമായി ഞാൻ അപമാനിക്കപ്പെട്ടു.
ഇവനെ ഞാൻ വെറുതെ വിടില്ല.
ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യാലയം ഭദ്രപട്ടണം
നമസ്കാരം, ഡി ഇ ഓ സാർ.
നിങ്ങളെന്താ ഇവിടെ, മുക്കലിംഗം?
അത്, സാർ,
ഞാൻ വെറുതെ താങ്കളെ കാണാൻ വന്നതാ.
ഒരു കാര്യവുമില്ലാതെ നിങ്ങൾ വരില്ലെന്ന് എനിക്കറിയാം.
നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിലെ ആളുകൾ പാകിസ്‌ഥാനിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടെന്ന് കേട്ടല്ലോ.
എന്താ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്‌ഥ?
അതാണ് പ്രശ്നം.
അവർ അവിടെ പെട്ടതോടെ, ഇവിടെ ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികളുടെ ഭാവി അവതാളത്തിലുമായി.
എന്ത് പറ്റി?
അവരെ രക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യുന്നുണ്ട്!
എന്നാൽ സർക്കാരിന് ഒന്നും അറിയില്ല എന്ന മട്ടിൽ,
ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ ടീച്ചറായി നിയമിച്ച ആളില്ലേ… ഗംഗ സർ? ഗംഗ?
അവൾ അവരെ രക്ഷിക്കാനെന്നും പറഞ്ഞ്, സ്‌കൂളിൽ പോകാതെ, വെറുതെ കറങ്ങി നടക്കുകയാണ്.
പാവം കുട്ടി, ബന്ധുക്കൾക്ക് വേണ്ടി തേടുകയാവും.
അങ്ങനെയൊന്നും അല്ല, സർ.
അകപ്പെട്ടവരിൽ ഒരാൾ അവളുടെ കാമുകനാണ്.
പക്ഷെ റോമിയോ ജൂലിയറ്റ് പോലെയൊന്നുമല്ല.
അവൾക്ക് ഇവിടെ വേറൊരുത്തൻ ഉണ്ട്.
അവൾ ഇതൊരു കാരണമാക്കി അവനുമായി ചുറ്റി നടക്കുകയാണ്.
ഞങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയ്ക്കായി താങ്കളുടെ വലിയ മനസ്സുകൊണ്ട് സ്‌കൂൾ കെട്ടിത്തന്നു.
ഇനിയിപ്പോ, ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത തലമുറയും ഞങ്ങളെപ്പോലെ ആകുമല്ലോ.
ദയവായി പുതിയ ടീച്ചറെ നിയമിച്ച് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണം, സാർ.
ഇന്ത്യൻ ഹൈ കമ്മീഷൻ
-സർ? -സ്വരൂപ്,
-എൻ്റെ മുറിയിലേക്ക് വരൂ. -ദാ വരുന്നു, സർ.
സാർ ഞാൻ വന്നു.
എന്തെങ്കിലും വിവരം കിട്ടിയോ?
പാക്കിസ്‌ഥാൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വഴി?
-ഭദ്രപട്ടണത്തെ മീൻകാരെ പറ്റിയോ? -അതെ.
ഇല്ല സാർ.
മിസ്റ്റർ ഇനായതുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിട്ട് മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞല്ലോ.
ഗുണമോ ദോഷമോ ആയ മറുപടി വന്നിട്ടില്ല.
കാണാൻ പോലും കൂട്ടാക്കുന്നില്ല.
അവർക്കെങ്ങനെ ഇത്ര അശ്രദ്ധരാകാൻ കഴിയും?
ആ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇത് ജീവൻ മരണ പ്രശ്നമാണ്.
അത് അവർ മനസിലാക്കുന്നില്ലേ?
അവരിൽ ഒരാൾ ഇതിനോടകം മരിച്ചു.
വളരെ ദുഖകരമാണ്.
അവർ…
അവർ ഇന്ത്യൻ തടവകാരെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നേയില്ല.
അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് തടവുകാരുണ്ട്.
ഒരുപാട് പേർ മോചിതരാകുന്ന പ്രതീക്ഷ വിട്ട്
മരിച്ചു പോകുന്നു.
അവരുടെ ഒരു ദിവസത്തെ അശ്രദ്ധ
എത്ര മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
ഇത്രയും വർഷത്തെ എൻ്റെ സേവനത്തിൽ,
ഇന്ന് ഞാൻ തോറ്റ പോലെ തോന്നുന്നു.
ഇത്രെയും നിരപരാധികൾ ജയിലിൽ കിടന്ന് നരകിക്കുന്നു…
എന്നിട്ട് എനിക്കൊന്നും ചെയ്യാനാകുന്നില്ല.
സാർ നിങ്ങൾ പറയുന്നത് എനിക്ക് മനസിലാകുന്നുണ്ട്,
പക്ഷെ നിങ്ങൾ പരമാവധി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇത് രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ശത്രുതയുടെ പ്രശ്നമാണ്.
ഇനായത് ഖാനും നിങ്ങളെ പോലെ ചിന്തിച്ചാൽ ഇതൊരു ചെറിയ പ്രശ്നമായേനെ.
അതെ.
ഇനി ഒരു അത്ഭുതം കൊണ്ട് മാത്രമേ ഭദ്രപട്ടണം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ
ജയിൽ മോചിതരാകുകയുള്ളു.
സലീം സർ?
മൊയിന് രണ്ട് ദിവസം അവധി വേണം.
ഷിഫ്ട്ടിൽ ഉള്ള കാവൽക്കർക്ക് ഈ ആഴ്ച ഒരു അവധിയും കിട്ടില്ല.
-എല്ലാരോടും പറഞ്ഞോ. -ശരി സർ.
-ഹേയ്! -ആഹ്.
ഈ ചെളി ഇവിടുന്ന് വൃത്തിയാക്കൂ.
ഞാൻ ചെയ്യാം സാർ.
ഞാൻ ഇവിടെ ജോലിയിലാണ്. ഒരു നിമിഷം.
കണ്ടോ, സാർ.
ആ ഇന്ത്യക്കാർ മറ്റുള്ളവരുടെ ഇടയിൽ കലാപത്തിനുള്ള വിത്തുകൾ പാകുകയാണ്.
ഈ ജയിലിൽ നമ്മുടെ നിയന്ത്രണം പോകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
ഞാൻ പറഞ്ഞത് മനസ്സിലായോ.
മാന്ധി ജയിൽ തിവാച്ചി
എന്താ സാർ? അവസാനം ഞങ്ങളെ ഓർമ്മ വന്നല്ലേ.
കുറച്ച് ഇന്ത്യൻ തടവുകാർ താങ്കളെ ആക്രമിച്ചെന്ന് കേട്ടല്ലോ.
ആ ഇന്ത്യൻ തടവുകാരെ ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കണം.
ശരി സാർ. സാറിൻ്റെ ആഗ്രഹമാണ് ഞങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരവ്
പക്ഷെ ഞാൻ അവധിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ വേണം അത് ചെയ്യാൻ.
ശരി സാർ.
ആരെങ്കിലും ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചാലോ?
എൻ്റെ പേര് പുറത്തു വരരുത്.
മനസിലായി.
ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കാൻ സാർ ഒരു നല്ല വാക്ക് പറഞ്ഞാൽ,
ഞങ്ങൾ എന്നും നന്ദി ഉള്ളവരായിരിക്കും.
തീർച്ചയായും. ഞാനത് ചെയ്യാം.
പിന്നെ കാണാം.
-ഗുഡ്ബൈ. -ഗുഡ്ബൈ.
-നന്ദി സാർ.
ജോഗാറാവു പോയിട്ട് ഒരു വർഷമാകുന്നു.
പട്ടിണിയും വഴക്കും ആണെങ്കിലും അവൻ ഉള്ളപ്പോൾ ജീവിക്കുന്ന തോന്നലുണ്ടായിരുന്നു.
ഇപ്പൊ വെറുതെ തള്ളി നീക്കുന്നു.
നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്നവർ പോയാൽ അങ്ങനെയാണ്.
ഗംഗ!
അവർ പോയിട്ട് ഒരു വർഷമാകുന്നു.
സർക്കാർ അവരെപ്പറ്റി മറന്നു എന്നാണ് എനിക്ക് തോനുന്നത്.
അവർ ജീവനോടെയുണ്ടോ മരിച്ചോ എന്നുപോലും അറിയില്ലല്ലോ.
ഇത് കാരണം അവൾക്ക് അവളുടെ ജോലി പോയി.
രണ്ടറ്റം കൂട്ടി മുട്ടിക്കാൻ കഷ്ടപ്പാടാണ്.
തിരിച്ച് വന്നിട്ട് ഇവളുടെ കല്യാണം നടത്തുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു.
ഇപ്പൊ, അയാൾ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ എന്നുപോലും എനിക്കറിയില്ല.
കരയാതെ, അമ്മ!
നോക്ക്! നമ്മുടെ ചെഞ്ചയ്യ വന്നു!
വക്കീൽ ഹനീഫ് ഞങ്ങളുടെ ചെഞ്ചയ്യയെ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ,
അവൻ തിരിച്ചു വന്നതിലുള്ള സന്തോഷം
പാകിസ്‌ഥാനി പോലീസ് പിടിച്ച സങ്കടത്തെ മറികടന്നു.
നിങ്ങൾ എങ്ങനെ ഇവിടെയെത്തി, ചെഞ്ചയ്യ?
ദാ. ആ വക്കീൽ സാറാണ് എന്നെ ഇവിടെയെത്തിച്ചത്.
നന്ദി സാർ. ഇതെൻ്റെ കൂട്ടുകാരൻ ചെഞ്ചയ്യ.
ഈ ജയിൽ എത്താൻ കഴിഞ്ഞത് ഇയാളുടെ ഭാഗ്യം.
നിങ്ങൾക്കെല്ലാം ഓക്കെയല്ലേ?
അതെ… അതെ സാർ.
മുൽക്ക്-ഈ-ദോസ്തി എന്ന ഞങ്ങളുടെ സംഘടന നിങ്ങളുടെ കൂടെയുണ്ട്.
-സാർ. -നന്ദി സാർ.
ചെഞ്ച, വിട്ടുകള. നിന്നെ കാണാതായപ്പോഴുള്ള പോലെ തന്നെ നീ തിരിച്ചെത്തിയല്ലോ.
ഏയ്, അല്ല.
മൂന്ന് ദിവസം മുമ്പ് എന്നെ കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ, തിരിച്ചറിയില്ലായിരുന്നു.
അവർ പിടിച്ച്, ഷേവ് ചെയ്ത്, നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ തന്നതുകൊണ്ടാണ്, മാന്യമായി തോന്നുന്നത്.
ചെഞ്ചയ്യയുടെ മുഖത്തെ തിളക്കം കണ്ടപ്പോൾ
സ്നേഹിക്കുന്നവർ കൂടെയുള്ളപ്പോൾ, ഏത് ഇടവും സ്വർഗ്ഗമാണെന്ന് ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ഞാൻ സാറിനോട് സംസാരിച്ചു. അത് നടക്കും.
നിങ്ങളാരാണ്, മാഡം? ആരെ കാണണം?
-എനിക്ക് മന്ത്രിയെ ഒന്ന് കാണണം. -പറ്റില്ല, നേരത്തെ സമയമെടുക്കണം.
ചേട്ടാ, മന്ത്രിയോട് സംസാരിക്കാൻ രണ്ട് മിനുറ്റ് തരണം.
-പറ്റില്ല. സമയമെടുക്കണം. -പ്ലീസ്.
മാഡം! മാറണം! മന്ത്രി വരുന്നു! ഗെയിറ്റ് തുറക്കൂ!
എന്തായിത്, മാഡം. ഞാൻ ഇനി എല്ലാവരോടും പറയണോ?
മുൻ‌കൂർ സമയമെടുക്കാതെ അദ്ദേഹത്തെ കാണുക അസാധ്യമാണ്.
അദ്ദേഹം എന്നെ കണ്ട് വിളിപ്പിച്ചാൽ, സംസാരിച്ചു കൂടെ?
ആഹാ! ഭയങ്കര പ്രതീക്ഷയാണല്ലോ.
അതൊന്നും നടക്കില്ല. പോ മാഡം. പോകൂ.
ഹലോ?
നീ മന്ത്രി യെറാബാബുവിൻ്റെ ഓഫിസിനടുത്ത് കറങ്ങുവാണെന്ന് ഞാൻ കേട്ടു. എന്തിനാ?
ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ രണ്ട് ദിവസമായി ശ്രമിക്കുന്നു.
എന്നെ നോക്കുക പോലും ചെയ്യുന്നില്ല.
മുൻ‌കൂർ സമയം എടുക്കണമെന്ന് പറയുന്നു.
ആണോ? നാളെ, നിൻ്റെ കൂടെ ഞാനും വരാം.
-എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാം. -ശരി.
സാർ, ഇന്നെൻ്റെ മകളുടെ ജന്മദിനമാണ്.
-ഓഹ് ശരിക്കും? -അതെ.
ശരി!
അടിപൊളി! വളരെ നല്ലത്!
-ജന്മദിനാശംസകൾ മോളെ! -നന്ദി.
നീ സ്‌കൂളിൽ പോയി തുടങ്ങിയെന്ന് നിന്റച്ഛൻ പറഞ്ഞല്ലോ?
പഠിത്തത്തിലും കായികത്തിലും എപ്പോഴും വിജയിക്കണം കേട്ടോ?
ദൈവം എപ്പോഴും മോളെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.
ദാ ഈ ചെറിയ വാ എൻ്റെ വക.
ബദിരി,
ഈ ജയിലിൽ നീ മാത്രമാണ്
എല്ലാ മൂന്ന് മാസവും സ്വയം വന്ന് രക്തം ദാനം ചെയ്യുന്നത്.
ഈ മധുരം ഫാത്തിമ മാഡത്തിനു കൊടുക്ക്. എനിക്കൊരു കാര്യം ചെയ്യാനുണ്ട്. ഇപ്പൊ വരാം.
ഓക്കെ?
ബൈ മോളെ.
ഫാത്തിമ മാഡം, ഇന്ന് യാസ്മിൻ്റെ ജന്മദിനമാണ്.
-ജന്മദിനാശംസകൾ! -നന്ദി.
ഒരു നിമിഷം.
എന്നെ മനസ്സിലായോ?
അന്ന്, എൻ്റെ മകളെ രക്ഷിക്കാൻ നിങ്ങൾ ജീവൻ പണയപ്പെടുത്തി.
ഒരു വർഷം മുൻപ്, ബഹാദുരാബാദിൽ, ഒരു ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിൻ്റെ ഇടയിൽ.
അവളെ നഷ്ടപ്പെട്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതി,
പക്ഷെ നിങ്ങൾ ഒരു മാലാഖയെപ്പോലെ വന്ന് അവളെ രക്ഷിച്ചു.
മാമ, ഇന്നെൻ്റെ ബർത്ത്ഡേ ആണ്.
ജന്മദിനാശംസകൾ.
എന്താ പേര്?
ബദിരി.
പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ അകപ്പെട്ടതിൻ്റെ ദുഃഖം
ഈ കുട്ടിയുടെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച സന്തോഷത്തിൽ മറഞ്ഞു പോയി.
നന്ദി.
ഫാത്തിമ മാഡം, അയാളെന്തിനാണ് ഇവിടെയെത്തിയത്?
അയാൾ ഒരു ഇന്ത്യൻ തടവുകാരനാണ്.
ഒരു വർഷത്തിന് മുകളിലായി ഇവിടെയുണ്ട്.
പക്ഷെ നല്ല മനസ്സുള്ളവനാ.
മന്ത്രി ഇപ്പൊ വരും. നിങ്ങളിവിടെ നിൽക്കാൻ പാടില്ല, പോ.
ഞങ്ങൾ പോകാം. കുറച്ച് കടല കഴിക്ക്.
ഏഹ്, വേണ്ട, വേണ്ട!
നിങ്ങളെ എവിടെയോ കണ്ടപോലുണ്ടല്ലോ മാമ. താങ്കൾ എവിടുന്നാ?
-ചിത്രദ. -ഭദ്രപട്ടണം ജില്ലയിലെ ചിത്രദയോ?
-അതെ. -അപ്പോൾ മത്സ്യവാടയ്ക്ക് അടുത്താണല്ലോ.
-ആണോ? -അതെ. ഈ കടല കഴിക്ക്.
-നന്ദി, മോനെ. -മാമ, ആ പെൺകുട്ടി ഇല്ലേ…
-അതെ. -അവളും ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ്…
-അവൾ മന്ത്രിയെ കാണാൻ… -അതെ.
…ശ്രമിക്കുകയാണ്.
-താങ്കൾക്ക് അവളെ സഹായിച്ചുകൂടെ? -ഇല്ല. ഞാൻ കുഴപ്പത്തിലാകും.
ഒരു കാര്യം ചെയ്യൂ, മാമ. ഇത് പിടിക്ക്.
-ഏഹ്. വേണ്ട. -വാങ്ങൂ.
കുട്ടികൾക്ക് പോഷകമുള്ള ചൂര മീൻ വാങ്ങാം.
-വാങ്ങിക്കൂ. -ദാ. മന്ത്രി വന്നു.
ഏയ്! ഗെയിറ്റ് തുറക്കൂ!
-സർ? -ഏയ്, കുട്ടി!
-സർ? -നിങ്ങൾ എവിടെ പോകുകയാണ്?
ഏയ്, മാമ. മാമ.
നിൽക്ക്, മാമ. അവളിപ്പോ വരും.
നമ്മൾ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നല്ലേ, അപ്പോൾ സഹായിക്കണ്ടേ.
-കടല കഴിക്ക്. ഞാൻ വരാം. -എവിടെ പോകുവാ?
ഞാൻ വേഗം വരാം.
സർ.
സർ!
-സർ! -നിൽക്കൂ മാഡം! നിൽക്കൂ.
മന്ത്രിയോട് സംസാരിക്കാൻ രണ്ട് മിനുറ്റ് തരൂ.
സർ! സർ, എനിക്ക് രണ്ട്‍ മിനുറ്റ് സംസാരിച്ചാൽ മതി, സർ.
-പ്ലീസ്, സർ. -അവളെ വിടൂ. വരൂ, കുട്ടി.
-സർ? -നീയേതാണ്, കുട്ടി?
ഞങ്ങൾ ഭദ്രപട്ടണം ജില്ലയിലെ, മത്സ്യവാട ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ്.
പാകിസ്‌ഥാനിൽ പിടിയിലായ മുക്കുവർ ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ്.
ശരി! അവരെപ്പറ്റി ഒരു വിവരവും ഇല്ല.
സാർ, അവർ പോയിട്ട് ഒരു വർഷമായി.
അവർ ജീവനോടെയുണ്ടോ മരിച്ചോ എന്നുപോലും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല.
നിങ്ങളെ കാണാൻ ഞങ്ങൾ ശ്രമിച്ചതാ,
പക്ഷെ നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കാതെ, എ സി കാറിൽ വന്നുപോകുന്നു.
എന്താ ഉദ്ദേശിച്ചത്?
അവർ അവിടെ അകപെട്ടതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ തെരുവിൽ ഇറങ്ങി നടക്കണോ?
രാഷ്ട്രീയക്കാരെ എന്തും പറയാം. എല്ലാത്തിനും ഞങ്ങളെ കുറ്റം പറയാം.
ഇത്ര ചെറിയ കാര്യത്തിൽ, സാറിനു എത്ര ദേഷ്യം തോന്നി, അല്ലെ?
ആരും ഞങ്ങളെപ്പറ്റി കരുതിയില്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾക്കെത്ര ദേഷ്യം വരും?
-എടീ, പെണ്ണേ. -നിർത്തടോ.
അവർ പോയതിൽ പിന്നെ വീട്ടിൽ ആരും ശരിക്ക് കഴിക്കുകയോ ഉറങ്ങുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.
നിങ്ങൾ ഇതിനു മുമ്പ് പെട്ടുപോയ മുക്കുവരെ തിരിച്ചെത്തിച്ചതായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
അതെ, കുട്ടി! പക്ഷെ ചിലപ്പോൾ, വിചാരിച്ച പോലെ കാര്യങ്ങൾ പോകില്ല.
ഇത് രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ തീർക്കേണ്ട പ്രശ്നമാണ്.
ഒന്നും പറയാൻ പറ്റില്ല.
സാർ, ചുരുങ്ങിയത് അവർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നൊരു പ്രതീക്ഷയെങ്കിലും തരൂ.
ശരി! നാളെ ഞാനൊരു കാര്യവുമായി ഡൽഹിക്ക് പോകുന്നുണ്ട്.
വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയോട് ഞാൻ ഇതിനെപ്പറ്റി സംസാരിക്കാം.
-നാരായണ, ഒരു സമയം വാങ്ങൂ. -ശരി, സർ.
-ധൈര്യമായിരിക്കൂ. -ഒരുപാട് നന്ദി, സർ.
നന്ദി, സർ.
-അവരെ ബന്ധപ്പെടാനുള്ള നമ്പർ വാങ്ങൂ. -ശരി, സർ.
-സർ. -നമ്പർ തരൂ.
മാറ്!
ഇന്നാ, ഈ ഉപ്പും കൂട്ടി കഴിക്ക്.
എന്താ നോക്കുന്നത്? അങ്ങ് കഴിക്ക്.
തെണ്ടി.
ഹേയ്, ബദിരി!
-ഹേയ്! ബദിരി! -ബദിരി!
-ഹേയ്, ബദിരി! -ബദിരി.
ബദിരി!
-ബദിരി! -ഹേയ്, ബദിരി! ഓക്കെയാണോ?
ബദിരി അവനെ അടിക്ക്. കൊല്ലവനെ ബദിരി!
ബദിരി, അടിയ്ക്കവനെ!
അടിക്ക്!
കൊല്ല്!
കലക്കി! അടിക്കവനെ!
അവനെ അടിക്ക്, ബദിരി!
-ബദിരി, ഏയ് ബദിരി. -ആരും മുന്നോട്ട് വരരുത്!
-ഹേയ്, ബദിരി! -ബദിരി!
-ഹേയ്! -ബദിരി!
ദയവായി ആരെങ്കിലും അവനെ രക്ഷിക്ക്!
-ബദിരി!
-ഹേയ്, ബദിരി! -ബദിരി!
-അവനെ വിടു. ഹേയ്! -ബദിരി!
-അവനെ വിടു. -ബദിരി!
കണ്ണുകൾ അടയവേ,
മരണത്തിൻ്റെ ഇരുട്ടിലേക്ക് താണുപോകും പോലെ എനിക്ക് തോന്നി.
എനിക്ക് വേണ്ടി കാത്തിരിക്കുന്ന മൂന്ന് ജീവനുകൾ കണ്ണിൻ്റെ മുന്നിലൂടെ പാഞ്ഞു.
ഞാനേറെ പരിശ്രമിച്ചു, ഞാനെടുക്കുന്ന ഓരോ ശ്വാസവും,
അവസാനത്തേത് ആകാതിരിക്കാൻ.
ഐ സി യു
നീയിവിടെ നിൽക്ക്.
അവനിപ്പോ എങ്ങനുണ്ട്?
ഇപ്പൊ കുഴപ്പമില്ല. അവനോട് സംസാരിക്കാം.
ബദിരി!
മാഡം.
സാർ.
ഈ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ സലീമാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിവരം കിട്ടി.
ഈ കടലാസുകളിൽ ഒപ്പിട്ടാൽ മാത്രം മതി.
അവനെ പിരിച്ചുവിടാം.
വേണ്ട, സാർ.
തെറ്റ് എൻ്റെയുമാണ്.
ഒരു ദിവസം, എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ വച്ച് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ തല്ലി.
അത് അയാൾക്ക് ദേഷ്യമായി.
ഇതിൽ ഒപ്പ് വച്ച്, ഞാനാ തെറ്റ് വീണ്ടും ആവർത്തിക്കില്ല സർ.
ഞങ്ങളെ മനുഷ്യരെപ്പോലെ കണ്ടാൽ,
അത് മതി.
പോരാ!
അത് ശരിയല്ലല്ലോ.
അവൻ ശിക്ഷ അർഹിക്കുന്നു.
ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ,
ഒരു വരുമാന മാർഗ്ഗവുമില്ല സാർ.
അങ്ങനെ ഞങ്ങളിവിടെ പെട്ടു.
സലീമിനെ പിരിച്ചു വിട്ടാൽ, അവൻ്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ തെരുവിലാകും.
സലീം
ആരും കഷ്ടത്തിലാകരുത് സാർ.
നീ എന്ത് തരാം മനുഷ്യനാണ്?
എന്തായാലും, വിശ്രമിക്ക്.
നന്ദി സാർ.
അവൻ പറഞ്ഞത് നീ കേട്ടോ?
അവനെ കേട്ടപ്പോൾ, നിനക്ക് പകരം അവനായിരുന്നു ഈ രാജ്യത്ത് ഉണ്ടായതെങ്കിൽ,
എത്ര നന്നായേനെ എന്ന് തോന്നി.
കഷ്ടം തന്നെ സലിം. കഷ്ടം തന്നെ.
ദൈവം സർവ്വശക്തനാണ്.
-ആയിഷ? -അഹ്.
അച്ഛാ!
ഇതാ ചായ.
എന്താ ഇന്ന് ആകെ സങ്കടത്തിൽ?
ഞാൻ ഒരാളോട് തെറ്റായി പെരുമാറി, ആയിഷ.
പക്ഷെ അയാൾ എനിക്ക് ഒരു ഉപകാരം ചെയ്തു.
അങ്ങനെയുള്ള ആളുകൾ ലോകത്തുണ്ടോ?
വിശ്വസിക്കാനാകുന്നില്ല.
അങ്ങനെ ആളുകളുണ്ട്, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഗുണം ചെയ്തിട്ട് അത് മറന്ന് പോകുന്നവർ.
ഞാൻ അന്ന് പറഞ്ഞില്ലേ ഒരാളെ പറ്റി
ആ ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിൻ്റെ ഇടയിൽ നമ്മുടെ യാസ്മിൻ്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ചയാൾ?
അതെ പറഞ്ഞിരുന്നു.
ആ നല്ലവനായ മനുഷ്യൻ കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷമായി താങ്കളുടെ കണ്മുന്നിലുണ്ട്.
-എന്താ പറയുന്നത്? -അയാൾ ജയിലിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ തടവുകാരനാണ്.
എൻ്റെ ജയിലിലെ ഇന്ത്യൻ തടവുകാരനോ?
അയാളുടെ പേര് അറിയാമോ?
അയാളുടെ പേര്…
യാസ്മിൻ അയാളോട് ചോദിച്ചിരുന്നു.
ബദിരി എന്നാണോ?
അതെ. എങ്ങനെ മനസിലായി?
ദൈവമേ!
ഹേയ്, ബദിരി, ആ മുറിവും വച്ച് എങ്ങനെ ജോലി ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നു? വിശ്രമിക്കൂ.
ഇനി മുതൽ അവനു ജോലി കൊടുക്കുന്നതിനു മുൻപ് എന്നോട് ചോദിക്കണം, മനസ്സിലായോ?
-ശരി സാർ. -നിനക്ക് ഇപ്പൊ പോകാം.
ബദിരി!
സർ!
നിൻ്റെ മാപ്പ് പോലും ഞാൻ അർഹിക്കുന്നില്ല.
നീ അന്ന് ആ കടലാസ്സിൽ ഒപ്പിട്ടിരുന്നെങ്കിൽ,
എനിക്ക് ജോലി നഷ്ടമായേനെ.
അതിലുപരി,
എൻ്റെ മകൾ ആ ബോംബ് സ്‌ഫോടനത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടത്,
അത് നീ കാരണം മാത്രമാണ്, ബദിരി.
നീയൊരു മാലാഖയാണ് ബദിരി!
നിന്നോട് ഞാൻ കാലാകാലം കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നീ ജോലി ചെയ്യണ്ട. വിശ്രമിക്കൂ.
കുഴപ്പമില്ല സാർ. ഞാൻ ഓക്കെയാണ്.
ഹേയ്, ബദിരി!
നീ ചെയ്തത് നന്നായെന്ന് തോന്നുന്നില്ല.
ആ സലീം നിന്നെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചവനാ!
അവനു നല്ലത് ചെയ്യാൻ നിനക്കെങ്ങനെ തോന്നി?
അമിതമായ ദയ നല്ലതല്ല, ബദിരി.
ആ സലീം നമ്മുടെ ജീവിതം നരകമാക്കിയവനാണ്.
മാസങ്ങളായുള്ള അവൻ്റെ പെരുമാറ്റം നീ മറന്നോ?
അവനെ മറന്ന് കള.
ഒരു പട്ടി കടിച്ചാൽ നമ്മളെന്ത് ചെയ്യും?
കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കും!
അതെ, അല്ലാതെ പട്ടിയെ തിരിച്ച്‌ കടിക്കില്ലല്ലോ? ഇതും അങ്ങനെയാണ്.
മനുഷ്യരെപ്പോലെ പോലും അവൻ നമ്മളോട് പെരുമാറിയില്ല.
പിന്നെന്തിന് അവൻ്റെ ജോലി കാത്തു?
സലീമിന് ജോലി നഷ്ട്ടമായാൽ, അവൻ്റെ കുടുംബം ബുദ്ധിമുട്ടും.
അവനും അവൻ്റെ കുടുംബവും കഷ്ടപ്പെട്ടാൽ നമുക്കെന്താ?
നമ്മളെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കാത്തവനെ പറ്റി, നമ്മളെന്തിന് ചിന്തിക്കണം?
അവനെത്ര ക്രൂരമായിട്ടാണ് നാനാജിയെ തല്ലിയതെന്ന് മറന്നോ, മുതിർന്ന ഒരാളെ?
-നിനക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമായേനെ. -ഞാൻ മരിച്ചില്ലല്ലോ.
ജീവൻ പണയം വെക്കുന്നത് നമുക്ക് പുതുമയല്ല.
അയാളുടെ കണ്ണിലെ പശ്ചാത്താപം നിങ്ങൾ കണ്ടില്ലേ?
അതെ, ഇന്ന് അവൻ കരഞ്ഞു.
നാളെ, അവൻ നമ്മളെ ആക്രമിക്കാൻ ആ ഗുണ്ടകളെ വിടും.
അത് ശരിയാ! അവനെപ്പോലെയുള്ളവരെ എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കും?
അവൻ ദിവസവും ഈ ജയിലിൽ നമുക്ക് ഭീഷണിയാണ്.
അയാൾ ഒരു മോശക്കാരനല്ല, മാമ.
നമ്മൾ ശത്രുരാജ്യത്ത് നിന്നാണ്, അയാൾ നമ്മളെ വെറുക്കുന്നു.
വിദേശികൾ ആയതുകൊണ്ട് മാത്രം എങ്ങനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്നു?
നമ്മൾ അയാളെ ദ്രോഹിച്ചിട്ടുണ്ടോ?
ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമക്കാർ ഏത് ചെയ്തിട്ടാണ് നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ വെറുക്കുന്നത്?
പണ്ടെപ്പോഴോ ഉണ്ടായ ഒരു തെറ്റിൻ്റെ വൈരാഗ്യമല്ലേ
ഇന്നും കൊണ്ടുനടക്കുന്നത്?
ഒരേ തീരത്ത് താമസിക്കുന്ന, നമ്മൾക്ക്, ഇത്ര പകയുണ്ടെങ്കിൽ,
മറ്റൊരു രാജ്യത്തുള്ള സലീമിന് അത് ഉണ്ടായിക്കൂടെ?
അയാൾ തെറ്റ് മനസിലാക്കി.
ഇവിടെയുള്ളവർ ഇപ്പോഴും അടുത്ത ഗ്രാമത്തിലുള്ളവരെ വെറുക്കുന്നു.
ഇവർ കാലങ്ങളോളം പക കൊണ്ട് നടന്നവരാണ്.
-ഇനി അവർ മാറുമോ? -അവർ മാറും.
കാലം എല്ലാവരെയും മാറ്റും.
-കാർത്തിക്. -സുന്ദരിയായ ടീച്ചർ.
മൂന്നിൻ്റെ പട്ടിക പഠിക്കൂ.
ഏയ്, മാമി?
-ഇതാ. -ശേഖർ,
അന്ന് കൊണ്ടുവന്നതിൻ്റെ ബാക്കിയുണ്ട്.
എന്തിനാ പിന്നെയും, ശേഖർ?
ഔപചാരികതയൊന്നും വേണ്ട മാമി.
പലചരക്ക് എത്ര നാൾ ഉണ്ടാവും എന്ന് എനിക്കറിഞ്ഞൂടെ?
നോക്ക്, പിടയ്ക്കുന്ന ചൂര മീൻ. നിറച്ചും പോഷകമാണ്.
-അതല്ല. ഗംഗ ചിലപ്പോൾ വാങ്ങിക്കും… -എന്ത്?
-പിള്ളേര് കൊടുക്കുന്ന ട്യൂഷൻ ഫീസ് വച്ചോ? -അതെ.
അവർ ആദ്യം ഫീസ് തരട്ടെ!
നോക്ക്, മാമി, ഇങ്ങനെ മാമന് വേണ്ടി കാത്തിരിക്കാതെ,
ഗംഗ ബദിരിക്ക് വേണ്ടി കാത്തിരിക്കാതെ, ഒരു തീരുമാനമെടുക്ക്.
അവർ ഇനി തിരിച്ച് വരില്ല.
നിന്നോട് സർക്കാർ അങ്ങനെ പറഞ്ഞോ?
അതെ! ഇത് സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള കടലാസുകളാണ്.
നോക്ക്. ഇതാണ് അവിടെ അകപ്പെട്ടവരുടെ പേരുകൾ.
400-ൽ പരം ആളുകളുണ്ട്.
നീയെന്താ പറയുന്നത്?
നീയില്ലാതെ ഞങ്ങൾക്ക് ജീവിതം പറ്റില്ലെന്നോ?
നീ തരുന്ന ഓരോ പൈസയും ഞാൻ എണ്ണുന്നുണ്ട്.
-നിൻ്റെ കടം ഒറ്റയടിക്ക് ഞാൻ തീർക്കും. -നിനക്കെങ്ങനെ ഇങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയുന്നു?
സ്നേഹം കൊണ്ട് തന്നതിനെ എങ്ങനെ എണ്ണാൻ പറ്റും?
ഞാൻ മാത്രേ ഈ അപമാനമൊക്കെ സഹിക്കൂ.
എന്തെങ്കിലും വേണമെങ്കിൽ ചിന്നയെ പറഞ്ഞ് വിട്ടാ മതി.
അവൻ വീട്ടിൽ ഇല്ല.
-അവൻ എപ്പോൾ വരുമെന്നും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. -അതാ പറഞ്ഞത്, ഈ വീടിനു ആൺ തുണ വേണമെന്ന്.
മാമൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ നടക്കില്ലായിരുന്നു.
ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മരുമകൻ ആയിരുന്നെങ്കിൽ, അവനെ ഞാൻ നേരെയാക്കിയേനെ.
പക്ഷെ നിങ്ങൾക്ക് മനസിലാവില്ല.
ശേഖർ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്.
അവർ വരുമെന്ന പ്രതീക്ഷ എനിക്കുപോലും നഷ്ട്ടമായിരിക്കുന്നു.
ശേഖറിനെ കെട്ടുന്നത് നിനക്ക് നല്ലതിനാണ്.
നിൻ്റെ തീരുമാനത്തിലാണ് ഞങ്ങളുടെ ജീവിതം ആശ്രയിക്കുന്നത്.
ഒന്ന് ചിന്തിച്ചു നോക്ക്.
വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം
ജനശബ്ദം ഞങ്ങൾക്ക് നീതി വേണം.
പി എം ഹക്കീം ഖാനെ നീക്കുക!
-രാജ്യത്തെ രക്ഷിക്കു!
-പി എം. -രാജി വെക്കുക!
-പ്രധാനമന്ത്രി. -രാജി വെക്കുക!
ഞങ്ങൾക്ക് വേണം!
-ഞങ്ങൾക്ക് വേണം നീതി!
ഞങ്ങൾക്ക് വേണം!
-ഞങ്ങൾക്ക് വേണം നീതി!
പി എം ഹക്കീം ഖാനെ നീക്കുക!
-രാജ്യത്തെ രക്ഷിക്കുക!
-പി എം. -രാജി വെക്കുക!
ഹലോ.
നമസ്കാരം, മിസ്റ്റർ ഇനായത്.
വരൂ മിസ്റ്റർ സുശീൽ. സ്വാഗതം.
നിങ്ങളെ കണ്ടതിൽ സന്തോഷം.
എൻ്റെ മന്ത്രാലയത്തിലീക്ക് ഇത്ര തവണ വരേണ്ട കാര്യമില്ലല്ലോ.
എൻ്റെ ചായ ഇത്രേ ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ പറഞ്ഞാൽ പോരെ.
ഞാൻ അയച്ചു തരുമായിരുന്നല്ലോ.
നോക്കൂ.
ഇതാ നിങ്ങളുടെ ചായ.
നിങ്ങളുടെ ആദിത്യ മര്യാദ എനിക്കറിയാം.
പക്ഷെ ഇന്ത്യൻ മത്സ്യത്തൊഴുലാളികളെ പറ്റി സംസാരിക്കാനാണ് വന്നത്.
ദയവായി മനസിലാക്കൂ,
ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട വിഷയമാണ്,
നിങ്ങൾക്കും.
പക്ഷെ രാജ്യത്തെ അവസ്‌ഥ വച്ച്
എനിക്ക് ഒരു ഉറപ്പും തരാനാവില്ല.
പക്ഷെ നിങ്ങളെന്തെങ്കിലും ചെയ്യണം മിസ്റ്റർ ഇനായത്.
ഈ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ വിഷയം ചെറുതല്ല.
അതെപ്പോഴും ഓർമ്മപ്പെടുത്തേണ്ടല്ലോ.
ഒരു കാര്യം പറയൂ,
ഈ തടവുകാരിൽ നിങ്ങളുടെ ബന്ധു ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ?
ഞാൻ എൻ്റെ രാജ്യത്തിൻ്റെ അംബാസഡറാണ്.
അവിടുത്തെ 140 കോടി ജനങ്ങളെയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു.
അവരിൽ ഓരോരുത്തരും എൻ്റെ ബന്ധുവാണ്.
ഞാൻ പറഞ്ഞല്ലോ-
ഞാൻ പറഞ്ഞല്ലോ ആ വിഷയം ഞങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയാണെന്ന്.
എനിക്കറിയാം നിങ്ങൾ ഒരു വർഷത്തിന് മുകളിലായി കൈകാര്യം ചെയ്യുകയാണെന്ന്.
അതുകൊണ്ട് അവരുടെ മോചനത്തിൻ്റെ കാര്യം പറയാനല്ല ഞാൻ വന്നത്.
പിന്നെ?
മിസ്റ്റർ ഇനായത്,
എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും അവർ ജീവനോടെയുണ്ട് എന്ന് കുടുംബത്തോട് പറയാൻ അവകാശമുണ്ട്.
പക്ഷെ ഈ മൽസ്യത്തൊഴിലാളികൾക്ക് അത് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഒന്ന് ആലോചിച്ച് നോക്കൂ.
അവരെപ്പറ്റി ഇവിടുന്ന് ഒരു വാർത്തയും ഇല്ലാത്തപ്പോൾ,
അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ നാട്ടിൽ വിഷമിക്കുകയാണ്.
അത് ന്യായമല്ല.
മനുഷ്യത്വപൂർണമായ ഒരു തീരുമാനം എടുക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു.
ഉപശീർഷകം വിവർത്തനംചെയ്തത് റാഖിബ് റഷീദ്