ഞങ്ങൾ ജയിലിലായിട്ട് ഒരു വർഷമാകുന്നു.
ഇവിടുത്തെ ചവറ് തിന്ന് ഞങ്ങളുടെ രസമുകുളങ്ങൾ മരവിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇരിക്ക്. എന്തിനാ എണീക്കുന്നത്?
രുചി അറിയുന്നില്ല. ജീവിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം കഴിക്കുന്നു.
-ഞങ്ങൾക്കിത് പരിചിതമായി. -ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കണം.
ഒരു സന്തോഷ വാർത്ത പറയാനുണ്ട്.
-വാർഡൻ സലീമിൻ്റെ വാർത്ത സന്തോഷം പകർന്നു. -എന്താണിത് സർ?
ജയിലിൽ നിങ്ങൾ ചെയ്ത ജോലിക്ക് കുറച്ച് പണം ലഭിക്കും.
എന്ത് പറ്റി, സർ?
നിങ്ങളുടെ പയ്യന്മാരുടെ കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധയില്ലേ?
ഡേയ് ചിന്ന, നീയെന്താ ചെയ്തതെന്ന് പറ?
നീയെന്താ കള്ള ലക്ഷണവുമായി നിൽക്കുന്നത്? എന്താ ഉണ്ടായതെന്ന് പറയു.
-പറയെടാ! പറയാൻ. -അവരിനി എന്ത് പറയാൻ? വിവരം കെട്ടവന്മാർ.
എന്നിട്ട് ഒന്നും അറിയാത്ത പോലെ നിൽക്കുന്നു.
ഇവരെന്താണ് ചെയ്തതെന്ന് പറയു, സർ.
അവർ രാത്രി കടലിൽ വരുന്ന കപ്പലിൽ പോകുന്നു.
ഞങ്ങളല്ല, ഞാൻ പറഞ്ഞില്ലേ! വേറെ ആരെയോ കണ്ട് ഞങ്ങളാണെന്നു തോന്നിയതാ.
എന്നോട് കള്ളം പറയാൻ നിനക്ക് ധൈര്യമോ?
ഈരി അവൻ്റെ കണ്ണുകൊണ്ട് നിന്നെ കണ്ടതാ.
നുണ പറയുന്നോ?
നീയൊക്കെ ഇങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമെന്ന് കുറച്ചായി എനിക്ക് തോന്നിയിരുന്നു.
സർ, പയ്യന്മാരെ പറഞ്ഞ് തിരിച്ചതാ. വേറെയാരോ ഇവരെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിക്കുന്നതാ.
എന്നാൽ അവരുടെ പേരുകൾ പറയാൻ പറയൂ.
പറയെടാ.
നോക്കൂ ഗംഗ, പോലീസ് ഇതിനെപ്പറ്റി അറിഞ്ഞാൽ, ഇവനെ അഴിക്കുള്ളിലാക്കും.
പിന്നെ ആർക്കും ഇവരെ ഇറക്കാൻ കഴിയില്ല.
ടാ ചിന്ന, നമ്മുടെ അച്ഛൻ അവിടെ ജയിലിലാണെന്ന് നിനക്കറിയാമല്ലോ.
ഇനി, നിനക്കും ജയിലിൽ പോകണോ?
അച്ഛനില്ലാതെ നമ്മൾ കഷ്ടപ്പെടുന്നത് നിനക്കറിയില്ലേ.
നീ കൂടി ജയിലിൽ പോയാൽ അമ്മയ്ക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?
ഇനി ഇങ്ങനെയുള്ള മോഷണം ചെയ്യില്ലെന്ന് എനിക്ക് വാക്ക് താ.
താ!
അറേബ്യ കടലി
പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ നിന്നുള്ള കത്തുകൾ!
പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ നിന്നുള്ള കത്തുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്!
പാക്കിസ്‌ഥാനീന്നുള്ള കത്തുകൾ!
-വരൂ, വരൂ. -എനിക്ക് കത്ത് വല്ലതുമുണ്ടോ?
നിൽക്ക്!
കേട്ടോ! പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ നിന്നുള്ള കത്തുകൾ വന്നു!
-ശരിക്കും? -അതെ.
-അടാടി കവിത. -അത് ഞാനാണ്.
-അംബാലി രമണമ്മ. -അതേയ്, അത് ഞാനാ.
-തോട്ട മഹാലക്ഷ്മി. -ഞാനാണ്.
-അക്ക വെങ്കിടേശ്വർലു. -എനിക്ക് താ.
-പൂത്തല പൊലേരമ്മ. -അത് ഞാനാണ്.
-പൈട മേരി. -അവർ ആശുപത്രിയിൽ പോയിരിക്കുകയാണ്.
-ഞാൻ കൊടുക്കാം. -ഇന്നാ പിടിക്ക്.
-പാപ്പടി രംഗയ്യ. -അതെ. തന്നോളൂ.
ജീവ കുമാർ.
നീലാമണി.
നമ്മുടെ നരയ്യയുടെ കത്തൊന്നും ഇല്ലേ?
അതെങ്ങനെ എനിക്കറിയാം? കിട്ടിയതെല്ലാം തന്നിട്ടുണ്ട്.
മാമി…
നാരയ്യ മരിച്ചുപോയി എന്നാണു എഴുതിയിരിക്കുന്നത്.
നാരയ്യ!
എൻ്റെ മോനേ!
അയ്യോ, എൻ്റെ ദൈവമേ!
നാരയ്യ!
-ചിന്ന? -എന്താ?
-ചിന്ന? -ആഹ്, എന്താ?
നിൻ്റെ അച്ഛൻ അയച്ച കത്ത് കിട്ടി. വായിക്ക്!
ഗംഗ, വാ! നിൻ്റെ അച്ഛൻ്റെ കത്ത് വന്നു.
"പൊലി…"
"ഇങ്ങനെ ഇവിടെ അകപ്പെടുമെന്ന് ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും കരുതിയില്ല…"
"നിങ്ങളെയെല്ലാം കാണാൻ തോന്നുന്നു."
"ആദ്യമൊക്കെ, ഒരുപാട് കഷ്ട്ടപ്പെട്ടു!"
"പതുക്കെ ശീലമായി വരുന്നു."
"ഞാൻ എപ്പോൾ തിരിച്ചു വരുമെന്നറിയില്ല,
പക്ഷേ വരുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്."
"ചിന്നയോടും ഗംഗയോടും പേടിക്കണ്ടെന്ന് പറയണം"
"ചിന്നയാണ് നമ്മുടെ ഏക അത്താണി"
"അവനോട് മര്യാദയ്ക്ക് നടക്കാൻ പറയണം"
"ചിന്നയെ വല്ലാതെ മിസ് ചെയ്യുന്നുണ്ട്."
അമ്മേ!
കരയാതെ.
ബസ് എന്താണ് ഇതുവരെ വരാത്തത്?
വരും.
എങ്ങനുണ്ട്, മാമി?
ഇതാണ് ഗംഗ.
കുഴപ്പമില്ല മോളേ.
ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ ഇന്നലെ പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ നിന്നുള്ള കത്തുകൾ വന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വന്നോ?
വന്നു. എൻ്റെ സഹോദരൻ ഒരെണ്ണം അയച്ചു.
അവന് എങ്ങനുണ്ട്?
കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല.
അവൻ നിന്നെപ്പറ്റി ഒന്നും എഴുതിയിട്ടില്ല, ഗംഗ.
ശരി, പോട്ടെ!
പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ നിന്ന് കത്ത് വന്നപ്പോൾ വളരെ സന്തോഷമായി.
ഭർത്താവും മറ്റുള്ളവരും പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ അകപ്പെട്ടിട്ട് എത്രയായി?
ഒരു വർഷത്തിന് മുകളിലായി, സർ.
അന്നുതൊട്ട് ഒരു വിവരവുമില്ലേ?
ഈ കത്ത് വന്നപ്പോൾ ഭർത്താവിനോട് സംസാരിച്ച പോലെ സന്തോഷമായി.
അവിടെയുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടോ?
ഞങ്ങൾ കഷ്ടപ്പെട്ടാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
അത് ഇവിടെയാണെങ്കിലും, അവിടെയാണെങ്കിലും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
നിങ്ങളുടെ മകനെപ്പറ്റി എന്തെങ്കിലും അറിഞ്ഞോ?
നിങ്ങളുടെ മകനെ കൊന്ന പാക്കിസ്‌ഥാനോട് ദേഷ്യമാണോ?
പറയൂ! അവനെ മീൻ പിടിക്കാൻ വിട്ടത് ഇപ്പോൾ തെറ്റായിപോയെന്ന് തോന്നുന്നോ?
പറയൂ, മാഡം. നിങ്ങളുടെ വേദന പങ്കുവെക്കൂ.
എന്താണ് ഒന്നും പറയാതെ പോകുന്നത്?
ദയവായി മറുപടി പറയൂ!
ഞങ്ങൾ സർക്കാരിനോട് പോരാടാം.
ദയവായി നിർത്തൂ!
മാമി!
നിങ്ങൾക്ക് മനുഷ്യത്വം ഉണ്ടോ?
ഒരു മകൻ നഷപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ ചോദിക്കാവുന്ന ചോദ്യങ്ങളാണോ ഇത്?
അദ്യം, ഇവിടുന്ന് പോകൂ!
ഞാനെന്ത് പറഞ്ഞു? ശരി, പോയേകാം.
നിങ്ങളും ഇവർ എത്ര വേദനിക്കുന്നു എന്ന് ചോദിക്കാൻ വന്നതാണോ?
അഭിമുഖം എടുക്കാൻ മാത്രം ഇവിടെ എന്താണുണ്ടായത്?
മാമി, പേടിക്കണ്ട!
നിങ്ങളാണ് ഗംഗ, അല്ലേ?
നിങ്ങളുടെ ശ്രമത്തിൻ്റെ ഫലമാണിത്. സന്തോഷമുണ്ടോ?
ഞാൻ മഹത്തായ ഒന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല.
അതല്ല…
എല്ലാവരും പറയുന്നു നിങ്ങൾ
മുക്കുവരുടെ മോചനത്തിനായി ഒരുപാട് ശ്രമിച്ചു എന്ന്.
എന്നിട്ട് അവർ മോചിതരായോ?
ഇല്ല, അല്ലേ?
ഞങ്ങൾക്ക് കിട്ടിയ കത്തുകൾ വച്ച് നിങ്ങൾ വലിയ സംഭവമാക്കുന്നു.
നിങ്ങൾക്കത് ഗുണം ചെയ്യാം, ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു ഗുണവും ഇല്ല.
അവരുടെ മോചനത്തിന് നിങ്ങൾക്കെന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ പറ്റുമെങ്കിൽ ചെയ്യൂ.
അല്ലെങ്കിൽ, ദയവായി പോകൂ!
ഗംഗ, ഗംഗ!
മുക്കുവരെ മോചിപ്പിക്കാനായി ശ്രമിക്കുന്ന ചില എൻജിഒകളുണ്ട് പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ.
അവരെ ബന്ധപ്പെട്ടാൽ ഗുണമുണ്ടാവും.
എല്ലാവരും ഉപദേശിക്കും.പക്ഷെ സഹായിക്കാൻ ആരുമില്ല.
അല്ല. ഗംഗ, കേൾക്കൂ…
ഏയ്, ബദിരി! ഇതാ നിൻ്റെ കത്ത്!
താഴെ കിടക്കുകയായിരുന്നു.
ചേട്ടാ!
ചേട്ടൻ്റെ പാക്കിസ്‌ഥാനിലെ അവസ്‌ഥ ഓർത്ത് ഞങ്ങൾ അങ്കലാപ്പിലാണ്.
നീ അവിടെ അകപ്പെട്ട മുതൽ, ഞാനും അമ്മയും അനാഥരെ പോലെയായി.
ഫീസ് അടയ്ക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട്, പഠനം മുടങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
അമ്മയുടെ ആരോഗ്യവും മോശമാണ്.
അമ്മയുടെ തയ്യൽ പണിയിൽ ഇപ്പൊ ഞാനും സഹായിക്കുന്നുണ്ട്.
നീയിവിടെ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് ആരും ഞങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നില്ല.
ദൊറബാബു ഒരു രൂപ പോലും കടം തരുന്നില്ല.
നീ എപ്പോൾ തിരിച്ചു വരുമെന്നറിയില്ല, പക്ഷെ വരുമെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.
എത്ര പ്രാവശ്യം ആ കത്ത് വായിക്കും, ബദിരി?
നമ്മുടെ ജീവിതം ഇവിടെത്തീരും എന്നാണ് തോന്നുന്നത്.
ഡോ. ഫാത്തിമ എംബിബിഎസ് എംഡി
മാഡം.
-പറയൂ ബദിരി? -മാഡം, ഹനീഫ് സാറിനെ ഒന്ന് കാണാനാകുമോ?
എന്തിനാ?
ഞങ്ങളുടെ മോചനത്തിൻ്റെ കാര്യം അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിക്കണം.
-ശരി, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറയാം. -ശരി മാഡം.
ചിന്നയെ ഒന്ന് കാണാൻ കുറെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ചിന്നയാണ് നമ്മുടെ ഏക അത്താണി.
അവനോട് മര്യാദയ്ക്ക് നടക്കാൻ പറയണം.
ചിന്നയോടും ഗംഗയോടും എന്നെപ്പറ്റി ഓർത്ത് പേടിക്കണ്ടെന്ന് പറയണം.
നീയെന്താ കുറേ പ്രാവശ്യം വിളിച്ചത്? എന്ത് പറ്റി?
മാമ!
അച്ഛനുള്ളപ്പോൾ, അദ്ദേഹം മീൻ പിടിക്കാൻ പോകുന്നവരെ ഞാൻ കാത്തിരിക്കുമായിരുന്നു.
പക്ഷെ ഇനി, അദ്ദേഹം തിരിച്ചു വരില്ല
എന്നാലോചിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് സഹിക്കുന്നില്ല, മാമ.
കരയാതെ! ഗംഗാദേവിയോട് പ്രാർത്ഥിക്കുകയല്ലാതെ നമുക്കെന്ത് ചെയ്യാനാകും!
അല്ല നിൻ്റെ ചേച്ചി അവിടെ ഇല്ലേ? മഹതിയായ ചേച്ചി.
എതാണ്ടൊക്കെ ചെയ്ത് നിൻ്റെ അച്ഛനെ കൊണ്ടുവരാൻ പോയതല്ലേ.
എന്തിനാ കളിയാക്കുന്നത്, മാമ?
പിന്നല്ലാതെ?
ഞാനിതിനു വേണ്ടി ഡൽഹിയിൽ പോയതല്ലേ?
അത് ചെറിയ കാര്യമാണോ? ഒരുപാട് പണം ചിലവായി.
അതാണ് ഞാൻ തിരിച്ചു വന്നത്.
ഇത് ചെറിയ കാര്യമല്ല. ഒരുപാട് പണം വേണം.
പണം ഉണ്ടെങ്കിൽ നടക്കുമോ?
പണമുണ്ടെങ്കിൽ ഈ രാജ്യത്ത് എന്താ നടക്കാത്തത്?
അവിടെ മനുഷ്യരില്ലേ? അവർക്ക് ആവശ്യങ്ങളില്ലേ?
പക്ഷെ കാര്യങ്ങൾ നടക്കാൻ ഇവിടെത്തേക്കാൾ അവിടെ കുറച്ചധികം പണം വേണം.
മാമ, എത്ര വേണ്ടി വരും?
എത്ര… ഇപ്പൊ ഒരു രണ്ട് ലക്ഷത്തോളം.
നമ്മുടെ വക്കീൽ അവിടെയുണ്ട്. അയാളോട് സംസാരിച്ച് പണം കൊടുക്കണം.
മാമ, പണം ഞാൻ തരാം. നിങ്ങൾ ജോലി തുടങ്ങിക്കോ.
അത്രയും പണത്തിനായി നീ എന്ത് ചെയ്യാൻ പോകുന്നു?
ഞാനല്ലാതെ, നിനക്ക് ആര് കാശ് തരാനാണ്?
പക്ഷെ നീ പറയും, "ഞാൻ വലിയ ജോലികൾ ചെയ്യില്ല, മാമ, ചെറുത് മതിയെന്ന്."
ഏത് വലിയ ജോലിയും ചെയ്യാം, മാമ.
എനിക്ക് അച്ഛൻ തിരിച്ചു വന്നാൽ മതി.
-മാമ. എന്തെങ്കിലും ചെയ്യൂ. -അങ്ങനെയാണോ?
പക്ഷെ ഇപ്പൊ നമ്മുടെ പൊലീസല്ല അവിടെയുള്ളത്. കുറച്ച് അപകടമാണ്.
അത് കുഴപ്പമില്ല, മാമ.
അച്ഛന് വേണ്ടി ഞാനത് ചെയ്യും.
എന്തൊക്കെയുണ്ട് ഹനീഫ് സർ? ഈയിടെയായി കാണാനില്ലായിരുന്നല്ലോ.
കോടതികാര്യം അറിയാമല്ലോ?
നല്ല പണിയുണ്ട്.
ശരി, ക്ഷമിക്കണം, എനിക്കൽപം തിരക്കുണ്ട്.
ബദിരി അവിടെ നിങ്ങൾക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു. പോയി കണ്ടോളൂ, കേട്ടോ?
-നന്ദി. -സന്തോഷം സർ.
-പോട്ടെ മോനേ. -ശരി…
-സർ. -എന്തൊക്കെയുണ്ട്?
നന്നായിരിക്കുന്നു സർ.
പറയൂ ബദിരി.
സർ ഞങ്ങൾ കരുതി ഇനിയൊരിക്കലും ചെഞ്ചയ്യയെ കാണാനാവില്ലെന്ന്.
പക്ഷെ നിങ്ങൾ അവനെ തിരികെ എത്തിച്ചു.
അപ്പൊ…
ഇവിടുന്ന് പുറത്തിറങ്ങാൻ ഞങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം വേണം.
ബദിരി, നീയൊരു മിടുക്കനാണ്.
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സത്യം പറയാം.
സർ.
നിങ്ങളുടെ മോചനത്തിയായി നിങ്ങളുടെ സർക്കാർ കഴിയുന്നതെല്ലാം ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
പക്ഷേ പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ മോശമാണ്.
മനസ്സിലായി സർ.
സർ,
എല്ലാവരെയും പുറത്തിറക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ,
ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലെ പ്രായമായവരെ എങ്കിലും മോചിപ്പിക്കണം സർ.
ആരുടെയെങ്കിലും രേഖകളിൽ എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ,
അത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും.
സർ, രേഖകൾ എല്ലാം കൃത്യമാണെങ്കിൽ, അതിന് സാധ്യതയുണ്ടോ?
സർ ഞങ്ങളിലാർക്കും ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമില്ല.
സർ, ഒന്ന് ആലോചിച്ച് നോക്കൂ. ഞങ്ങൾ വെറും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളാണ്.
-ശരി. -സർ…
-ഞാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കാം. -ശരി സർ.
പക്ഷേ എനിക്ക് എന്തെങ്കിലും രേഖകൾ വേണ്ടിവന്നാൽ,
സഹായത്തിനായി നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ?
ഉണ്ട് സർ.
-എൻ്റെ ഗംഗ. -ഫോൺ നമ്പർ അറിയാമോ?
എഴുതിക്കോളൂ സർ.
മുൽക്ക്-ഇ-ദോസ്തി സർക്കാറിതര സംഘടന
മിസ്റ്റർ ഹനീഫിനെ കണ്ടപ്പോഴാണ് മനസിലായത് പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ പോലും
മുൽക്ക്-ഇ-ദോസ്തി പോലുള്ള സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ ഉണ്ടെന്ന്,
പൗരത്വം നോക്കാതെ ഞങ്ങളെ പോലുള്ളവരെ സഹായിക്കുന്നവർ.
എവിടെ?
ക്ഷമിക്കണം ഞാൻ ഹിന്ദിയിൽ സംസാരിച്ചതിന്.
ഞാൻ പാക്കിസ്‌ഥാനിലെ മുൽക്ക്-ഇ-ദോസ്തി എന്ന സംഘടനയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു.
നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിലെ കുറച്ച് ആളുകൾ പാക്കിസ്‌ഥാൻ ജയിലിലാണ്, അല്ലേ?
അതെ, സർ, അതെ. ഞങ്ങളെ സഹായിക്കണം, സർ.
പ്ലീസ്, സർ. ഒരു വർഷത്തിലധികമായി അവർ ജയിലിലാണ്.
തീർച്ചയായും. ഞാൻ സഹായിക്കാം.
നിങ്ങളുടെ പക്കൽ നിന്ന് ചില രേഖകൾ വേണം.
അതൊന്ന് എഴുതിയെടുക്കാമോ?
ശരി, സാർ.
-എഴുതിക്കോളൂ… -പറയൂ, സർ.
ആധാർ കാർഡ്.
ശരി.
വോട്ടർ ഐഡി.
ഓക്കെ.
കളക്ടറുടെ സത്യവാങ്മൂലം.
കുറ്റവാളിയല്ല എന്ന സാക്ഷ്യപത്രം.
ശരി സർ.
ഇതെല്ലാം എത്രയും വേഗം എനിക്ക് ഫാക്സ് ആയി അയക്കാമോ?
ഫാക്സ് വിവരങ്ങൾ ഞാൻ ഫോണിൽ അയക്കാം.
ശരി, സർ. തീർച്ചയായും, സർ. നന്ദി.
ഞങ്ങൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന രേഖകൾ അവർ ചോദിക്കുന്നു.
ഞങ്ങളുടെ അസ്തിത്വം തെളിയിക്കുന്ന രേഖകൾ വേണമെന്ന് പറയുന്നു.
രേഖയുണ്ടെങ്കിലേ ഞങ്ങൾ മനുഷ്യരാകൂ എന്ന്!
ഗംഗയ്ക്ക് നിശയദാർഢ്യമുണ്ട്.
ഭദ്രപട്ടണം പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
ഗംഗ ഒരുപാട് പരിശ്രമിക്കുന്നു.
രേഖകൾ സ്വരുക്കൂട്ടി എന്ത് വില കൊടുത്തും ഞങ്ങളെ തിരികെയെത്തിക്കാൻ.
-എസ് ഐ സർ! -പറയൂ.
മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളെ വിട്ടുകിട്ടാൻ ചില ഒപ്പുകൾ വേണം.
എന്നെയല്ല. സി ഐ സാറിനെ കാണൂ.
മാഡം, ഈ കടലാസുകളിൽ സി ഐ സാറിൻ്റെ ഒപ്പ് വേണം.
ഇവരെല്ലാം നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണോ?
എല്ലാവരും നമ്മുടെ ജില്ലയിൽ നിന്നാണ് സർ.
ഇവരെയെല്ലാം അറിയുന്നതാണോ?
സ്റ്റാമ്പ് വെക്കൂ.
നന്ദി, സർ.
കളക്ടർ & ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് ഓഫീസ് ഭദ്രപട്ടണം
-ആ കടലാസുകളെല്ലാം ഫയലിലാക്കി എനിക്കയക്കൂ. -ശരി മാഡം.
ഗംഗ, നീയിവിടെ എന്ത് ചെയ്യുന്നു?
ഞാൻ താങ്കളെ രണ്ട് ദിവസമായി നോക്കി നടക്കുന്നു മാഡം.
എനിക്ക് ചില ഒപ്പുകൾ വേണം.
-എന്തുകൊണ്ട് പറഞ്ഞില്ല? -നിങ്ങൾ തിരക്കിലായിരുന്നു, മാഡം.
എൻ്റെ കൂടെ വരൂ, ഗംഗ.
മാമ, കുറച്ച് കടലാസുകൾ ഫാക്സ് ചെയ്യാനുണ്ട്.
ദാ അവിടെ. ചെയ്തോളൂ.
മുൽക്ക്-ഇ-ദോസ്തി
സർ, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ഫാക്സ് കിട്ടി.
-അഹമ്മദ്? -പറയൂ സർ.
ഈ രേഖകളെല്ലാം ശരിയായി ഫയൽ ചെയ്ത്
എത്രയും പെട്ടന്ന് പാക്കിസ്‌ഥാൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിനും
മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷനും അയക്കണം.
ശരി സർ.
ഹേയ്, ജോഗാ. നീയിവിടെ എന്ത് ചെയ്യുന്നു?
-പോയി മാമനെ സഹായിക്കൂ. -ശരി.
നാനാജി, നിങ്ങൾ അനാവശ്യമായി ബദിരിയെപ്പറ്റി മോശം വിചാരിക്കുകയാണ്.
അവൻ നിങ്ങളെപ്പറ്റി നല്ലതായാണ് വിചാരിക്കുന്നത്.
നമ്മുടെ ഗംഗയെ ശേഖറിന് കെട്ടിച്ചു കൊടുക്കാമെന്ന് നിങ്ങൾ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
അത് ചിലപ്പോൾ തെറ്റായിരിക്കും.
നീ വിചാരിക്കുന്ന പോലെ ബദിരി അത്ര നല്ല ആളൊന്നുമല്ല.
നിങ്ങൾക്ക് ഇതുവരെ അവനെ മനസിലായിട്ടില്ലേ?
പിന്നില്ലാതെ!
ഒരാളെ മനസിലാക്കൻ ആദ്യം അവൻ്റെ ഹൃദയം അറിയണം.
എന്താ അറിയാനുള്ളത്?
ഞാൻ ചോദിക്കട്ടെ, നീ ഉത്തരം താ.
-അവനു നമ്മുടെ ഗംഗയെ ഇഷ്ടമാണ്, അല്ലേ? -അതെ.
നമ്മൾ ആറ് മാസമായി കത്തുകൾ എഴുതാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്, അല്ലേ?
അവൻ എപ്പോഴെങ്കിലും ഗംഗയ്ക്ക് ഒരു കത്തെഴുതിയോ?
നീയല്ലേ കത്തുകൾ കൊണ്ടുപോകുന്നത്?
-ശരിയാ. അവൻ എഴുതിയിട്ടില്ല. -അതുതന്നെ.
അപ്പോൾ അവന് എൻ്റെ മകളോട് എന്ത് കരുതലാണുള്ളത്?
അതായത്…
അവൻ ഈ കാണിക്കുന്നത് മുഴുവൻ അഭിനയം ആണെന്നാണോ?
മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല.
എന്നെ ഉപദേശിക്കാൻ വരുന്നു…
ഹേയ്, ബദിരി.
നീ ഗംഗയെ പറ്റി ഓർക്കാറുണ്ടോ?
ആറ് മാസമായി, നീ വീട്ടിലേക്ക് കത്തുകൾ അയക്കുന്നു, എന്നിട്ട്…
ഗംഗയ്ക്ക് ഒരു കത്ത് അയക്കാത്തത് എന്താ?
അവിടെ നിരപ്പായി, ബദിരി.
നീയെന്താ ഉത്തരം പറയാത്തത്?
എന്തിന് അയക്കണം, ചെഞ്ച.
ഞാൻ എപ്പോൾ തിരിച്ചു പോകുമെന്നോ, ഇനി പോകുമെന്ന് തന്നെയോ ഉറപ്പില്ല.
ഞാൻ കത്തുകൾ എഴുതിയില്ലെങ്കിൽ,
ഗംഗ എന്നെ മറന്ന് നാനാജി മാമ പറയുന്ന ആരെയെങ്കിലും കെട്ടിക്കോളും.
എനിക്ക് ഗംഗയെ ഒരു റാണിയായി കാണണം.
മീൻ പിടുത്തം കഴിഞ്ഞ്,
കടങ്ങളൊക്കെ വീട്ടി,
നാനാജി മാമയെ കണ്ട് കല്ല്യാണം ഉറപ്പിക്കണം എന്നായിരുന്നു.
നമ്മളിവിടെ പെട്ടു.
ഞാൻ മണ്ടത്തരം ചിന്തിക്കുന്നു…
ഗംഗ എവിടെയാണെങ്കിലും, രാജ്ഞിയായിരിക്കും.
ഞാൻ എത്ര കഷ്ടപ്പെട്ടാലും,
അവൾ സന്തോഷമായിരിക്കണം.
അവളുടെ പ്രതീക്ഷ ഉയർത്താതിരിക്കാനാണ് ഞാൻ അവൾക്ക് കത്തുകൾ അയക്കാത്തത്.
ഹേയ്, നാനാജി, കേട്ടല്ലോ?
നമ്മൾ പ്രായത്തിൽ മുതിർന്നു, പക്ഷേ പക്വത കൊണ്ട് കുട്ടികളാണ്.
നമ്മൾക്ക് അവനെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ തെറ്റ് പറ്റാം, പക്ഷെ അവന് തെറ്റ് പറ്റില്ല.
നിങ്ങളെ പോലെ, ഞാനും അവനെ ആദ്യം തെറ്റിദ്ധരിച്ചു.
ഗംഗ!
-നിന്നോടൊരു സന്തോഷ വാർത്ത പറയാനുണ്ട്! -എന്താ, പറയൂ?
എന്താ ചിരിക്കുന്നത്? വേഗം പറ.
മന്ത്രി നമ്മളെ കാണണമെന്ന് പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സഹായി വിളിച്ചു.
നമ്മുടെ ആളുകൾ മോചിതരാകും.
-ആണോ? -അതെ!
-ശരിക്കും? -അതെ, മാമി.
ഞാൻ എല്ലാരോടും പറയട്ടെ.
അതെ, പറ. എല്ലാവരോടും പറ.
നീ ശരിക്കും നല്ല വാർത്തയാണ് കൊണ്ടുവന്നത്. ഇപ്പൊത്തന്നെ നേത്രയോട് പറയട്ടെ.
ഇന്ന് അവൾ നിൻ്റെ കൈ പിടിച്ചു.
നാളെ നീ കഴുത്തിൽ താലി കെട്ടാനും അവൾ സമ്മതിക്കും.
ആ ബദിരി പാക്കിസ്‌ഥാനിൽ പെട്ടുപോയത് നിനക്ക് നല്ല ഗുണമായി.
ഏയ്, ഇല്ല.
എനിക്ക് ഗംഗയെ കെട്ടാൻ ഒരു ഉദ്ദേശവുമില്ല.
ഏഹ്!
നീയെന്താ പറയുന്നത്?
നിനക്ക് ഗംഗയെ ഇഷ്ടമല്ലേ?
അവളുടെ അച്ഛൻ വരെ പറഞ്ഞു അവളെ നിനക്ക് കെട്ടിച്ചു തരാമെന്ന്.
എന്താ നിൻ്റെ പ്രശ്‌നം? നിന്നെ തടയാൻ ബദിരി പോലും ഇവിടെയില്ല.
ഇന്നോ നാളെയോ,
-ഗംഗ നിൻ്റെ ഭാര്യയാകും. -ഏയ്!
അവളുടെ അച്ഛൻ്റെ ആഗ്രഹം അറിഞ്ഞിട്ടുപോലും, അവൾ എന്നെ ഭർത്താവായി കണ്ടിട്ടില്ല.
എപ്പോഴും ശത്രുവായിട്ടേ കണ്ടിട്ടുള്ളു.
നാളെ, അവളുടെ അച്ഛൻ്റെ നിർബന്ധം കൊണ്ട്, അവളെന്നെ കെട്ടിയാൽ,
അവളുടെ മുഖത്ത് കാണുന്ന ആ ചിരിയില്ലെ,
അത് കാണില്ല.
ഗംഗ, അവൾക്ക് ഒരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത ഈ ആളുകൾക്ക് വേണ്ടി ഇത്രയും കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ഞാനോ?
അവൾക്ക് എന്നെ കെട്ടാൻ ഇഷ്ടമാണോ എന്നുപോലും ഞാൻ അവളോട് ചോദിച്ചിട്ടില്ല.
അവളെവിടെ കിടക്കുന്നു? ഞാനെവിടെ കിടക്കുന്നു?
അത് കുഴപ്പമില്ല.
-എനിക്ക് ഇങ്ങനെ മതി. -ഏയ്.
എടാ!
മാന്ധി ജയിൽ തിവാച്ചി
താങ്കളുടെ കുടുംബത്തിന് സുഖമാണോ?
-നന്നായി പോകുന്നു. -ദെെവാനുഗ്രഹാത്താൽ!
സർ, അവരെല്ലാം എത്തി.
സർ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ വിളിപ്പിച്ചോ?
ഉവ്വ്. ഇദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് എത്തിയതാണ്.
അസിസ്റ്റൻ്റ് കമ്മീഷണർ, സ്വരൂപ് സർ.
-നമസ്കാരം. -നമസ്കാരം.
ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിൻ്റെ നിരന്തരമായ പരിശ്രമം കാരണം,
പാക്കിസ്‌ഥാൻ സർക്കാരിൽ നിന്ന് നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.
അവർ നമുക്ക് പിന്തുണ തന്നു.
പിന്നെ ഞാനിപ്പോൾ ചിലരുടെ പേരുകൾ വിളിക്കും.
ഞാൻ പേര് വിളിക്കുന്നവർ, അങ്ങോട്ട് നിൽക്കണം.
-ശരി സർ. -ശരി.
മനസ്സിയാലല്ലോ?
അടാടി ജോഗാറാവു
രോലു പൈടയ്യ.
കെമ്പേ ചെഞ്ചയ്യ.
പൈട ജോസഫ്.
അംബാലി സുബ്ബയ.
കൊപ്പാടി ശ്രീനു.
പോരുബല്ല സോമയ്യ.
നുരഗല ബദിരി.
അത് ഞാനാണ് സർ.
നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും വിട്ടയക്കാൻ സർക്കാർ ഉത്തരവുണ്ട്.
നിങ്ങളെയെല്ലാം വിട്ടയക്കുകയാണ്.
ഇതിനാവശ്യമായുള്ള രേഖകൾ സൂപ്രണ്ട് നോക്കിക്കോളും.
സർ?
എന്താണ് സർ ഞങ്ങളെ വിട്ടിട്ട്, ഇവരെ പിടിച്ചു വെക്കുന്നത്?
ഞങ്ങളെന്ത് തെറ്റ് ചെയ്തു, സർ?
നിങ്ങളുടെ ബോട്ടിലെ ഒരാൾ കടലിലേക്ക് ചാടി ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.
അത് അന്വേഷിക്കുന്നത് വരെ നിങ്ങൾ ഇവിടെ തന്നെ തുടരണം.
പേടിക്കേണ്ട.
-നിങ്ങൾക്കൊന്നും സംഭവിക്കില്ല. -സർ…
അവൻ ചാടിയതിൽ ഇവർക്കെന്ത് പങ്ക്? ഞങ്ങൾ സാധാരണ മുക്കുവരാണ്, സർ!
നിങ്ങളുടെ വേദന എനിക്ക് മനസിലാകും.
എന്നാൽ എല്ലാം നമ്മുടെ കൈയിലല്ലല്ലോ.
ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷൻ നിങ്ങളുടെ മോചനത്തിനായി പരമാവധി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.
ക്ഷമയോടെ കാത്തിരിക്കണം.
സർ, അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, എനിക്ക് പകരം നാനാജി മാമയെ വിടൂ സർ.
അദ്ദേഹത്തിന് സുഖമില്ല.
ഹേയ്!
നിൻ്റെ വീട്ടുകാർ നിന്നെ കാത്തിരിക്കും. നീ പോകണം!
ഞാൻ അടുത്ത വട്ടം പോകാം.
ഏയ്, പോടാ!
ഇനി ആരെ വിടും എപ്പോ വിടും എന്നാർക്കറിയാം?
നീ പോകൂ.
സർ, അവനങ്ങനെ പറയും. കാര്യമാക്കരുത്.
-ഞാൻ അവരോടല്ലേ സംസാരിക്കുന്നത്? -ഇല്ല. നിൽക്ക്.
-നിൽക്ക്! -സർ.
അങ്ങനെയല്ല കാര്യങ്ങൾ.
നിങ്ങൾക്ക് തോന്നുന്ന പോലെ ആളെ മാറ്റാൻ പറ്റില്ല.
സർക്കാരിൻ്റെ നിയമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കണം. മനസ്സിലായോ?
-ഷെരീഫ് സർ, ഞാൻ പോകുന്നു. -ശരി.
-കാണാം. -കാണാം.
പേടിക്കേണ്ട. ഒന്നും ഉണ്ടാവില്ല.
ദൈവത്തിനു നന്ദി.
ചെല്ല്. നിങ്ങളുടെ സെല്ലുകളിലേക്ക് ചെല്ല്.
നിങ്ങളേയും വേഗം വിടുമെന്നാണ് അവർ പറഞ്ഞത്.
ചരക്ക് ഓട്ടോയിലേക്ക് കയറ്റ്.
-ഇവരെന്താ, പുതിയ ചെക്കന്മാരാണോ? -അതെ.
എന്താ പിറുപിറുക്കുന്നത്? പെട്ടികൾ അകത്ത് വെക്ക്.
എന്തായിത്? ഇതിൽ പുതിയതാണോ?
നിന്നെ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ലല്ലോ.
എന്താ? ഇനി ആധാർ കാർഡ് കൂടി കാണിക്കണോ?
മിണ്ടാതെ പെട്ടികൾ തുറക്ക്.
പെട്ടികൾ തുറക്കാനോ?
ഇതിനുമുമ്പ് ആരും അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടില്ലല്ലോ?
-ഏയ്. ചിന്ന? -ഹലോ, മാമ?
സാധനങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ച് കൊണ്ടുവാ.
പാർട്ടി വരുന്നില്ല.
-അവിടെ പോലീസ് ഉണ്ട്. -എന്താ മാമ?
ഏയ്. ഫോൺ ഇവിടെ താ. താ!
-ഏയ്. അവർ പോലീസാണ്. ഓടിക്കോ! -ഓടിക്കോ!
പോലീസോ? ഓടിക്കോ.
എടാ, നിൽക്കെടാ!
എടാ, നിൽക്കാൻ!
എടാ!
ഓടെടാ. ഓട്.
സർ, എനിക്കൊന്നും അറിഞ്ഞൂടാ. എന്നെ വിടൂ.
എടാ, നിൽക്കാൻ!
എന്നെ വിടൂ! എനിക്കൊന്നും അറിയില്ല, സർ.
ദയവായി എന്നെ വിടൂ.
സർ, എന്നെ വിടൂ സർ. സർ, എനിക്കൊന്നും അറിയില്ല. എന്നെ വിടൂ, സർ.
നാളെ മുതൽ നിങ്ങൾക്ക് ഇടുങ്ങിയ ജീവിതം ആയിരിക്കില്ല!
ഞങ്ങൾ പോകുന്നതുകൊണ്ട്, മുറിയിൽ കുറെ സ്‌ഥലമുണ്ടാകും.
-ആനന്ദിക്കൂ! -നീ കണ്ടോ…
അവൻ്റെ പ്രകടനം?
നിങ്ങൾ പോകുന്നവരെല്ലാം കൂടി ഞങ്ങളെ പരിഹസിക്ക്.
പൊട്ടന്മാരെ കാണുന്ന പോലെ ഞങ്ങൾ കാണാം.
ഞങ്ങളോട് ദേഷ്യപ്പെടണ്ട!
എന്തുകൊണ്ട്? നിങ്ങൾ ചതിച്ചതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് പോകാം.
ഹേയ്, ബദിരി, സത്യം പറ,
നീയാ സലീമുമായി ചേർന്ന് കളിച്ചതല്ലേ?
പുറത്തിറങ്ങാൻ ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കിയല്ലേ നീ?
നീയങ്ങനെ സംശയിക്കുന്നുണ്ടോ?
അതുകൊണ്ടാണ്, അവരെ വിടുന്നത്. നമ്മൾ ഇവിടെ കിടക്കുന്നതും.
ടാ, നിർത്ത്! നീയൊക്കെ എന്ത് തേങ്ങയാണ് പറയുന്നത്?
ബദിരിയെപ്പറ്റി നിങ്ങൾക്കറിയില്ലേ?
ഒന്ന് മിണ്ടാതിരിക്ക്!
ഇന്നലെ വരെ അവനെ കുറ്റം പറഞ്ഞിട്ട്, ഇപ്പോൾ അവനോട് സ്നേഹം!
ബദിരി ഇയാളുടെ മകളെ കെട്ടാൻ പോകുവല്ലേ?
ദേഷ്യത്തിൻ്റെ പുറത്തു വിവരക്കേട് പറയാതെ!
എല്ലാം ചെയ്തിട്ട് എന്നെ ഉപദേശിക്കാൻ വരണ്ട.
ടാ, കിടന്ന് കരയാതെ!
മറ്റുള്ളവരുടെ വളർച്ചയിൽ കുശുമ്പ് തോന്നിയാൽ, ജീവിതം മുഴുവൻ കരയും.
ഇത് നിൻ്റെ വിധിയാണ്!
എന്നെപ്പോലെ ഇതിൽ കിടക്കേണ്ടി വന്നാൽ നിനക്കും മനസിലാകും.
-ഇവൻ കാരണമാണ് ഇതെല്ലാം! -ഏയ്!
നിർത്ത്, നിർത്താൻ!
-നിർത്ത്. -എന്താ പ്രശ്നം?
നീയിവിടെ കിടക്കുന്നതോ ഞങ്ങൾ പോകുന്നതോ?
ഇവർ ഇതൊക്കെ പറയാൻ കാരണം, ഞങ്ങളിൽ പകുതി പേർ
മോചിതരാകുന്നു എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
…ഇത് ഇങ്ങനെയാണ്.
ഞങ്ങൾ ഒരുമയോടെ ജീവിക്കുകയായിരുന്നു…
പോ!
…ദേഷ്യവും വൈരാഗ്യവും എല്ലാം മറന്ന്.
പക്ഷേ ഈ പാതി മോചനം ഞങ്ങളുടെ ഇടയിൽ വീണ്ടും വഴക്കുണ്ടാക്കി.
ആരെയും കുറ്റപ്പെടുത്താൻ പറ്റില്ല.
എല്ലാവർക്കും പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട്.
വിട്ടയയ്ക്കാത്തതിൻ്റെ സങ്കടം കൊണ്ടാണ് അവർ അതെല്ലാം പറഞ്ഞത്.
സെൻട്രൽ ജയിൽ ബദിരി എൻ
-ബദിരി? -സർ?
നിങ്ങളെയെല്ലാം കൊണ്ടുപോകാനുള്ള വാൻ ഉടനെ എത്തും.
ഇവിടെ കാത്ത് നിൽക്കൂ.
-കേട്ടോ? -സർ.
-സലീം? -സർ.
എനിക്കൊപ്പം വരൂ.
ഇപ്പോൾ തന്നെ!
ശരി സർ.
സൂക്ഷിച്ച്, ഇദ്ദേഹം കേണൽ ഷബാസ് ആലം ആണ്.
യുദ്ധവീരൻ.
സർ.
എത്ര തടവുകാരുണ്ട്?
സർ, 612.
എൻ്റെ അറിവിൽ 620 പേർ കാണണമല്ലോ.
നിങ്ങൾക്ക് കണക്ക് തെറ്റിയെന്ന് തോന്നുന്നു.
സർ, കഴിഞ്ഞ രാത്രി വരെ 620 പേർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ന് എട്ട് തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കും.
ആര് ഇവിടെ വേണമെന്നും ആരെ മോചിപ്പിക്കണമെന്നും ഞാൻ തീരുമാനിക്കും.
എനിക്ക് എല്ലാ തടവുകാരുടെയും വിവരങ്ങൾ വേണം.
ഒപ്പം എല്ലാ ജീവനക്കാരുടെയും വിശദാംശങ്ങളും.
ഇന്നു മുതൽ ഈ ജയിലിൻ്റെ ചുമതല എനിക്കാണ്.
ഇവരൊക്കെ ആരാണ്?
ഇപ്പോൾ വിട്ടയക്കാൻ പോകുന്ന എട്ട് തടവുകാർ.
ഇവരെ കണ്ടിട്ട് പാക്കിസ്‌ഥാനികളെ പോലെ തോന്നുന്നില്ല.
അല്ല, ഇവർ ഇന്തൃക്കാരാണ് സർ.
ഇന്തൃക്കാരോ? കൊള്ളാം.
ഇവർ ഇന്ത്യക്കാരായ മുക്കുവരാണ്, അബദ്ധത്തിൽ ഇവിടെ എത്തിയതാണ്.
ഇവരെ വിട്ടയക്കാൻ സർക്കാർ ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട്.
സർക്കാരോ?
-സർ, ഇതാണ് ഇവരുടെ വിട്ടയക്കൽ ഉത്തരവ്. -ദയവായി നോക്ക്.
ജില്ല & മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി തിവാച്ചി
ആരും ഇവിടെ നിന്ന് പോകുന്നില്ല!
-സർ… -സർ, താങ്കൾ എന്താ ചെയ്യുന്നത്?
ഇത് ഇവരുടെ വിട്ടയക്കൽ…
-സുലെെമാൻ? -പറയൂ സർ.
ഇവരെയെല്ലാം സെല്ലിൽ അടക്ക്.
ഇതെൻ്റെ ഉത്തരവാണ്.
സർ.
സർ, പക്ഷേ ഇത്--
സർ! സർ!
ഒരുവൻ്റെ ദേശസ്നേഹം മറ്റൊരുവന് തീവ്രവാദമാണ്.
ഷബാസ് ആലമിൻ്റെ കണ്ണുകളിൽ ഞങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹികളാണ്.
ഞങ്ങളുടെ മോചനം ഒരു മരീചിക പോലെയായി.
എളുപ്പത്തിൽ അതിർത്തി കടന്ന ഞങ്ങൾക്ക്,
ഈ നാല് ചുവരുകൾ കടക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ഉപശീർഷകം വിവർത്തനംചെയ്തത് റാഖിബ് റഷീദ്