Mariak kargutik kenduko zaitu, ez gutxietsi.
AURREKO ATALETAN
Janen burua pika batean nahi dut.
5000 gizon izango dituzu zure alde borrokan.
-Harrapatu. -Bizirik zaude.
Ezin dut. Familia hilko du.
Jane hiltzen baduzu, altxamenduak egongo dira.
Egin epaiketa publikoa eta leporatu askotariko gaiztakeriak.
Ados. Epaiketa publikoa.
Gainera, Jane Greyk erditik kendu nahi zuen Maria erregina.
Traidore iruzurgileak dagokion zigorra jasoko du,
burua moztuko zaio.
Testamentua faltsua zen.
-Gezurra. -Eseri.
Bere testamentua zen.
Pozoitu ninduen.
Mariak lehengusina hil nahi du. Geldiarazi behar dut.
Tronua berreskuratu nahi duzu? Egizu boterea zure alde izanda.
Armada bat bildu.
Dena aldatuko duen informazioa eskuratu dut.
Lady Jane Grey jakinik ezkondu zen etiar batekin.
Ekar dezatela.
-Ez! -Zigor bakarra eslei daiteke.
Heriotza.
Sentitzen dut.
1553an, zeharo kakazten bazenuen,
pied-à-terre batera bidaltzen zintuzten zure exekuziora arte.
Londreseko dorrera.
Jane txikitan egon zen hemen azkenekoz.
Ez du inoiz ahaztu Katalina Howarden lepomoztea.
Henrike erregearen bosgarren emazteak erabaki txarrak hartu zituen,
baina ez zuen halakorik merezi.
Eta orain bere txanda da.
Jane Grey hiltzera kondenatuta dago.
Arraioa.
NIRE LADY JANE
Nire senar Guildford Dudley ere hemen dago?
Mesedez, ikusi behar dut. Esan.
Optimista itsua izateak dakarren arazoa da,
sentitzen dut, Rodgers eta Hammerstein,
ez zarela imajinatzeko gai
gauzak ondo aterako ez zaizkizun egoera bat.
Afalordua.
Mila esker. Jane naiz.
Doministiku. Lilipa sasoia da.
Hartu polen apur bat goizeko garagardoarekin.
Laguntzen du?
Ez egin kasurik, George, ergel hori.
Muki asko ditut.
Flambardek bezala egin nahi du.
Bere lagun egiten zarenean esango dizu:
"Mesedez, Albert jauna, azken trago bat hil aurretik".
Mozkor bukatuko duzu eta bera Leedserako bidean.
Senarraz baino ez dut galdetu.
Piztia?
Bai, Guildford etiarra da.
-Bera ere hemen dago preso? -Goazen.
Zeozer badakizue, esan, arren.
Esango didazue zerbait?
Ez dago hemen.
Mila esker.
Askatu Jane erregina!
Zer da iskanbila hori?
Ez dakit.
Bai.
Hori da! Seitik sei.
Ez da zaila izan.
Gorentasuna, jendea Janeren askatasuna eskatzen ari da.
Ez da jolas odoltsuetarako une egokia.
Ni arduratuko naiz herriaz, Norfolk. Maite naute.
Begira nor etorri den.
Jane Greyren alde hitz egitea tontakeria galanta izan zen.
Maria, arren.
Egin korrika.
Azkar.
Maria!
Geldi! Aski da!
Lezio bat emango diot!
Lezio bat? Entzun herriaren oihuak.
Etiarren eskubideen aldekoak dira.
Gelditu sua zabaldu baino lehen!
Izan erregina, ez tirano bat!
Kendu paretik, Norfolk.
Gorentasuna, asko sentitzen dut.
Burua galdu dut.
Maria, arren!
Maria. Zergatik egin duzu?
Ene bada.
Lan bikaina, gorentasuna.
Hitz egin dezakegu?
Arazo hau konpontzeko ideia bat dut.
Janari txarra huskeria hutsa da
senarra salbu dagoen ez dakizunean.
Non ote dago Guildford?
Eta... Hori nahiko zorrotza da.
Bai.
Halako altueratik eroriz gero, berehala hilko litzateke.
Jane etsita dago.
Baina ez da ergela.
-Jane. -Kaixo, ama.
Salbatu zaitut. Ez horregatik.
Non dago Guildford?
Bizirik dago.
Oraingoz. Seymourrek dauka.
Ez.
Gezurra esan zizun gizonagatik triste egotea ere.
Bere erruz zaude preso.
-Zure errua da! -Utzi umekeriak!
Eta hartu dagokizun erantzukizuna.
Herria gehiegi estutu duzu.
Ez. Kontseilua eta noblezia estutu ditut gehiegi.
Ez herria. Herriak aldatu egin nahi du.
Zergatik egin behar didazu beti aurka?
Entzun, akordio batera heldu naiz Mariarekin.
Etianismoa eta senartzat duzun piztia gaitzetsi behar dituzu.
Piztiaren xarmak itsutu zintuela esan behar duzu.
Ez dut egingo.
Dena nire errua da.
Azkarra izan arren, ahula zara.
Mundu honetako basakeriaren lekuko izaten utzi behar nizun.
Baliteke orduan ulertzea...
Ez naiz ahula, sentimenduak ditut!
Maitatzeko eta maitatua izateko gai naiz!
Hori uste al duzu?
Ez dudala inor maite?
Maite dut jendea,
eta zure ama naizen aldetik erregutzen dizut, Jane,
utzi txorakeriak alde batera eta onartu akordioa!
Mila esker aholkuagatik, ama.
Esan Mariari senarra ikusi arte ez dudala berarekin hitz egingo.
Guardiak.
Guardiak!
Ixo!
Nor dabil hor?
Ez oihukatu. Ez erakarri haien arreta.
Gerta dakizukeen onena hemen zaudela ahaztea da.
Nor zara? Zer da leku hau?
Alice deitzen naiz, eta ezkutuko espetxe batean zaude.
Piztiontzako espetxea.
Ezkutuko espetxea?
Badator.
Zer? Nor? Alice.
Alice?
Aizu, piztia.
Hirurogeita hiru ordu falta dira bere exekuziorako.
4380 minutu.
262 800 segundo.
Hiru segundo behar dira arnasa hartzeko.
Beste 87 600 aldiz hartuko du arnasa
azken hatsa eman baino lehen.
Ukuiluetara eraman behar zaitugu, andrea.
Badirudi senarra ikusiko duzula.
Guildford?
Ez! Mesedez! Ez!
Ez.
Ez!
Guildford.
Ez!
Irentsi duzu!
Ez da zure piztia. Utzi negar egiteari.
Ez dago hilda?
Ez, txantxa zen.
Gaiztoa zara.
Merezi zenuen.
Ama mesede eske bidaltzea ere.
-Esan non dagoen. -Ez.
Jane, burua moztuko dizut,
zaldi horri bezala,
eta zure ezagun guztiek gozatuko dute ikuskizunaz.
Baina zure senarra salba dezakezu oraindik.
Baldin eta
hau irakurtzen baduzu.
Eta irakurtzen badut,
-ez duzu hilko? -Ez.
Ez naiz fidatzen.
Badakit.
Ez kezkatu.
Hobe dut kezkatu.
Taldeak lagunduko gaitu, lasai.
Edo oinetatik zintzilikatuko gaituzte.
Erregea zenean, Eduardo gaixoegi edo pozoituegi zegoen
erbesteak etiarrengan zuen eragina
ulertu ahal izateko.
Gosea eta miseria zekarren.
Kanpatzea.
Honela bizi dira etiarrak?
Zer erremedio.
Hortaz, suharria jotzerakoan...
Entzun didazu?
Hau dena ikasi behar dut?
Ez al duzu beti zuk egingo?
-Badakizu zeintzuk diren gure arauak. -Bai.
Errepikatuko dizkidazu?
Agian akats bat izan da.
Txantxetan, ala?
Eduardo? Eduardo erregea?
Bera da.
Berorren gorentasuna.
Zer arraio gertatzen da?
-Hilda zaude. -Hil da?
-Bizirik nago. -Bizi da!
Eta zuen laguntza behar dut.
Mariak Jane atxilotu du.
Burua moztuko dio guk geldiarazi ezean.
Zer? Non dago Jane orain?
Londreseko dorrean.
Koroa berreskuratu behar dut bera salbatzeko.
Borroka ezazue nire alde.
Eskatu laguntza zeure modukoei.
Errege veritiarra lagunduko duten nobleak egongo dira.
-Urrunegi. Ez dugu astirik. -Ezin dizugu lagundu.
Sentitzen dut.
Egon!
Errege nintzenean, izugarrikeria hau ahalbidetu nuen.
Horrekin bizi beharko dut betiko, eta asko sentitzen dut.
Baina Janek laguntza behar du.
Maria da orain erregina,
eta etiar guztiak akabatuko ditu guk geldiarazi ezean.
Berriz errege naizenean, lagunduko zaituztet.
Zuen alde borrokatuko naiz oraingoan, zin degizuet.
Beranduegi da.
Susannah.
Sentitzen dut.
-Aska nazazu. -Zergatik?
Zer uste duzu? Lord Seymourren semea zara.
Armada batekin zetorrela jakin izan banu, esango nizun.
Katherine...
Utzidazu nire maitasuna frogatzen.
Ihes egin nirekin.
Burua galdu duzu.
Dirua irabazi dut Norfolkekin.
Suitzara joan gaitezke. Korsikara. Napolesera.
-Seymourren espioiengandik urrun... -Ezin dugu.
Jane hilko dute.
Margaret galdu dugu.
Eta bai, nire ama amesgaizto bat izan daiteke,
baina nire ama da.
Ni baino ez nauka.
"Lagunok,
nire azken desira da Maria erreginak Ingalaterran etianismoa desagerraraztea".
"Guztiak akabatzeko bere planaren aldekoa...".
Balioak, batzuentzat, kontu hutsala dira.
Baina Janerentzat zurrunak dira,
guztiok zapaltzen ari garen Lurraren erdigunea bera bezain zurrunak.
Non eta hau hegazkin batean ikusten ari ez zaren,
hala bada, ez egin jaramon.
"Akaba ditzala denak, banan-banan".
Ez dirudizu konbentzituta.
Eta?
Entzuten ibili naiz. Sinesten duzula eman behar du,
senarra salbatzeko.
Zer axola dizu zuri?
Lehengusu bat nuen. Tootingen.
Itxuraz aldatu zuen.
Ezkutatzen saiatu ginen, baina aurkitu egin zuten.
Ulertzen?
Eta mundua halakoa da,
baina zure senarrak aukera bat du.
Irakurri bere hitzaldia.
Mesedez.
Mesedez, emango diozu mezu bat?
Esango dudana sinesten ez dudala jakin behar du.
Zer zabiltza?
Barkatu, jauna. Ez da errepikatuko.
Ezin duzu presoekin hitz egin.
Arraioa.
Ni naiz.
Hiltzeko ordua.
Edo ez.
Zer?
Faltsutu dezakegu.
Errudun bat baino ez dugu behar, eta badut non aukeratu.
Gorpuari zakua buruan jarri, eta kito.
Mundu guztiak sinetsiko du hilda zaudela.
Eta gero?
Nirekin geratuko zara.
Beti ari naiz piztia gazte eta indartsuen bila,
erregina eta herrialdea babesteko.
Nahiago dut hil zure espetxean usteldu baino.
Hau ez da espetxe arrunt bat.
Gauza dibertigarriak egiten ditugu.
Espioitza, suteak, hilketak, ikerketa medikoa.
Urteak daramatzagu sendabide baten bila.
Eta zuk interes handia omen duzu horretan.
Ez dago halakorik.
Kontua da hemen jarrai dezakezula bizirik,
edo era mingarrian hil zure emaztearekin batera.
Tira...
Hala bada, gutxienez Jane azken aldiz ikusiko dut.
Zuk nahi bezala.
Garbitu.
Hau ezinegona!
Ez dut bukatu.
Beti gertatzen zait urduri nagoenean.
Guildfordentzat prestatu dudan ikuskizunak
aho zabalik utziko lituzke erromatarrak.
Bizia barkatuko zeniola esan zenuen.
Asko duzu politikari buruz ikasteko, txiki.
Gezurrak onak dira.
Zer egingo diozu?
Bada, hasteko... Komunean nago!
Gorentasuna, hau heldu da...
Ospa!
Oparitxo bat niretzat?
Noren partez?
Espainiako Felipe erregearena.
Mutil bat.
Zer da?
Ireki.
Bai?
Bisita bat duzu.
-Jane. -Margaret.
Zer ari zara hemen? Amak bidali zaitu?
Gorroto nau.
Ez da egia. Bera halakoa da.
Bada, kaka hutsa da.
Mariak dena kontatzen dit orain.
Beraz, fidatu nitaz, jai daukazu.
Mariak gezurra esan du.
Ezin duzu Guildford salbatu.
Batera exekutatuko zaituzte.
Nola ez.
Milesker esateagatik.
Asko sentitzen dut.
Ez dut hil zaitezen nahi.
Neska indartsu, azkar
eta bihurria zara.
Baina adeitsua ere izan behar duzu.
Sinetsi jendea ona dela,
eta barkatu onak ez direnak.
Amaz ari zara?
Baietz uste dut.
Ondo da. Denbora bukatu da.
Etorri hona.
Pikutara Maria.
Pikutara Maria, bai.
Hori da, pikutara Maria.
Agian bizitzan azken aldiz,
Janek plan bat du.
Kaixo.
Nire neba hilda dago,
eta orain erregina naiz.
Danba-danba.
Kaixo.
Oso pozik zaude.
Bai, maiteminduta nago.
Laztantxo.
Ireki hori.
Zer izango da?
Jainko maitea!
Bai, Espainiako Felipe erregearen partez.
Haien azken etiarraren besoa.
Felipek denak akabatu ditu, benetan trebea izan da.
Piztien inkisizioak arrakasta izan du,
indarrak batu nahi ditu hemen berdina egiteko.
Eraztun bat du atzamarrean. Ez esan...
-Berarekin ezkonduko naiz. -Ez horixe.
Aski da, Seymour. Ez nintzen zurekin ezkonduko.
Benetako printzipe bat aukeran izanda.
Baina gustuko zaitut.
Beraz, emazte bat aurkitu dizut.
Kaka zaharra.
Presoa ihes egiten ari da!
Hortxe! Hor goian!
Sartu.
Harrapatu.
Sartu.
Konpondu hau.
Ezin nauzu behartu.
Erregina da. Edozer egitera behartu gaitzake.
Beraz, orain denok izango gara familia.
Ondo amaitzen dena...
Ezagutzen duzue esaera.
Gorentasuna, barkatu.
Katherine. Gelditu berehala.
Katherine, itzuli hona!
Berriz salduko nauzu.
Ez, salbatu nahi zaitut.
Familiaren hobe beharrerako. Zure egitekoa da.
Ez.
Zer esan duzu?
Esan dut...
Ezetz esan dut!
Ez!
Ezkon gaitezen.
Aconitum napellus izeneko goroldioa pozoitsua da.
Kareharrizko horma bateko kaltzio hidroxidoarekin nahasiz gero,
neurotoxina hilgarria sortzen da.
Ondoren, irentsarazteko era aurkitu baino ez duzu.
Guardiak.
Bukatu dezagun honekin.
Hara, hemen gaude berriz.
Bota hitzaldia.
Guildford salbatzeko.
Eta pozoiak daukan onena da
etsaia hartzera behartzeko era azkar asko daudela.
Prest.
Hitz egin baino lehen, musu batekin eskatu nahi diot barkamena lehengusinari.
-Ez ukitu! Guardiak! -Ohitura da!
Irakurri hitzaldia.
Esan nahi dut...
Akatsak egin nituen erregina nintzela.
Burugogorra naiz.
Neurekoia.
-Oldarkorra. -Hau ez da hitzaldia.
Baina ez naute horregatik kondenatu.
Erresuma gaixorik dagoelako kondenatu naute.
Eraman ezazue.
Etiarrak gorrota ditzazuen nahi dute aberatsek
benetako gaitza haiek direla ohartu ez zaitezten.
Ez dut etianismoa gaitzetsiko, baizik eta zu, Maria.
Jane Grey, buru piztiazale hori moztuko dizut!
Gaitzesten zaitut!
Aita, zergatik jantzi ditugu eskale arropak?
Bai, ausarta izan da.
Ez dugu arropaz arduratzeko astirik.
Utzi mainak egiteari.
Gainera, dudleytarroi ederki geratzen zaigu.
Egia.
Pixagura dute!
Gure aukera da. Jarraitu eta egin nik egiten dudana.
Bai!
Jauna.
Seme.
Aita?
Nor bestela?
Ez dugu astirik.
Aizu. Aska nazazu. Giltzak.
Zer arraio zabiltza?
Hau anaiagatik.
Ez al zen ezpata eskuan ihes egitea
arriskutsuegia?
Ez al duzu ulertzen?
Edozer egingo nuke zugatik.
Lortu dut!
-Kaixo, anaia. -Kaixo, Stan.
-Goazen zulo honetatik. -Itxaron.
Alice, zatoz.
Nor arraio da?
Alice. Stan, eman giltza.
Zer moduz? Stanley Dudley naiz.
Ez kezkatu armaduragatik. Mozorroa da.
Ez. Ihes egiten saiatzen direnei gertatzen zaiena ikusi dut.
Iritziz aldatzen baduzu...
-Alde egin. Utzi denak aske. -Aio.
Tira, bizkor. Goazen.
Bizkor!
Egin hanka. Ni arduratuko naiz.
Ezta pentsatu ere.
Zoazte. Ezin naiz zuen heriotzen erruduna izan.
Guildford, ez zenuen ama hil.
Hil zenuen, baina istripu bat izan zen.
Ez zenion min eman nahi.
Zaldiak zailak dira menderatzen.
Egin zenuena ulertzen dut.
Atsekabeak jota nengoen.
Ez nekien zer egin.
Guildford.
Zeure burua barkatu behar duzu.
Amak maite zintuen.
Mila esker.
Besarkada usaina dago.
Besarkadek ez dute usainik.
Dudleytarrak, geldi.
Aita, Stan, zoazte. Benetan. Bizkor!
Stan, eraman aita! Bizkor.
Bizkor!
Piztiaz arduratuko naiz.
Aurrera, Seymour.
Mina gogoko omen duzu.
Lehenik, hilko zaitut.
Gero, zure aita eta anaia iruzurtiak aurkitu
eta hilko ditut.
Ez dago gaizki.
Tira.
Guardiak, egin zeozer, ergelok.
Hil nazazu bizkor.
Eraman berriz ziegara.
Zu bizirik erretzeaz gozatuko dut.
Bere exekuziorako ordu gutxi falta direla,
Janek bere aurretik etorritako emakume guztiak ditu gogoan,
jendeak beren heriotzak baino ez ditu oroitzen.
Katalina Howardek orduak eman zituen
burua egur gainean nola jarri praktikatzen.
Ana Boleynek Calaisko ezpataria kontratatu zuen
burua kolpe arin batez moztuko ziotela ziurtatzeko.
Anne Askew erre egin zuten,
Margarita Poleri burua moztu zioten eta Elizabeth Barton urkatu egin zuten.
Janek jakin nahi du emakume horiek gai izango ziren
beren patua aldatzeko zerbait egiteko.
Prezioa beren arima izanda ere.
Zein aukeratuko zenuke, sua edo aizkora?
Sua.
Ez, zaude.
Aizkora. Dudarik gabe. Bai.
Pixa egitera noa.
George?
Bai, andrea?
Zerbait galdetu nahi dizut,
ekarriko didazu ardo apur bat?
Noski, andrea.
Ni ere mozkortuko nintzateke.
Zer?
Ezin ditut ehunka etiar sakrifikatu bera salbatzeko,
eta ziurrenik huts egiteko.
Ulertzen duzu, ezta?
Archer, arren.
Nire laguna da, gure alde egin zuen.
Jendeak badaki, gustuko dute.
-Egingo... -Susannah,
behar zaitut.
Zure indarra eta argitasuna.
Eskoziarrak bidean dira tronua hartzeko.
Gerra dator.
Inozo hutsa naiz.
Orain badakit egia, erresuma alda nezake.
Baina ezin dut botererik gabe ezer egin.
Isildu!
Zer?
Uste nuen gizona ez bazara,
niri bizia salbatzeko moja bat jo zuen tipoa, zoaz pikutara.
Baina ez geratu hemen izan ohi zinenaz kexatzen.
Jane salbatu nahi duzu? Erresuma bateratu? Egizu.
Zer egin dezaket?
Pentsatu zeozer.
Ideia bat dut.
Ardoa frantsesa da, andrea.
Ez da oso ona, baina tira.
Edan nirekin.
Ez dago Flambardek bezala egiteko nahikoa ardo.
Ondo da. Kopatxo bat soilik.
Nahasteak zapore ona ematen omen dio.
Oso azkarra zara.
Polena hartzen hasi naiz.
Izugarri lagundu dit. Mila esker.
Bada, egin dezagun topa.
-Zer zabiltza? -Armiarma bat ikusi dut.
Oso handia zen. Itsusi-itsusia.
Iletsua. Hortz handiak zituen.
Tori, hartu nirea.
Zure osasunari.
Ondo da...
Zoaz beste guardien bila. Esan prest nagoela.
Heldu da ikusteko irrikan geunden gaua.
Edaria, txantxak eta odola gustuko badituzu,
ongi etorri tudortarren festa gorenera.
Non dago nire emaztegaia?
Non dago Katherine?
Heltzear dago.
Hau bai egun zoriontsua.
Parrandarako prest? Ni bai.
Ekar ezazue!
Jane!
Gure heroina akastunak damu bat besterik ez du.
Guildfordi esan ez izana
beragatik sentitzen duena benetako maitasuna dela.
Eta baliteke maitasun horrek hiltzeko behar duen indarra ematea.
Barka nazazu, andrea.
Ez horixe.
Zer egin behar dut? Non dago?
-Bazter-nahasle. -Susannah.
Eduk "Kaixo" dio.
Su eman!
Egin zerbait.
Su eman zaldiari!
Guildford.
Kaka.
Askatuko zaitugu.
Guildford.
Hil ezazue! Ez gelditu hor!
Jane! Guardia!
Jane. Zer ari zara?
Ixo, salbatuko zaitut.
Ez, erre egingo zara.
Ezin dut.
Ezin dut askatu.
Utz nazazu.
Inoiz ez.
Ez zaitut utziko.
Maite zaitut.
Nik ere maite zaitut.
Zer da?
Aldendu zaitez.
Bizkor! Bizkor, Jane!
Igo zuek ere zaldi gainean eta jarraitu!
Aita, lekua egin behar diegu.
Harrapatu! Ez!
Hori da! Korri, anaia!
Dudleytarrek ez dute amore ematen.
Korri, Guildford!
Bai, lagunok. Jane eta Guildford bizirik atera dira.
Baina istorio hau ez da bukatu.
Maria erregina baita oraindik.
Ahizpa, arren...
-Eta gainera... -Lasai zaitez.
...zapuztuta dago.
Jauregian sekretu asko ezkutatzen dira oraindik.
Baita maitale sekretuak ere.
Baita ezkontza sekretuak ere.
Baina oraingoz, goza dezatela gure heroiek
beren lan gogorraren fruituez.
Zeren eta maitasunak, benetako maitasunak,
dena konpontzen du.
Tira... gutxi gorabehera.
Bada, Jane Grey...
Bai, Guildford Dudley?
Zer egingo dugu gure bizitzekin?
-Pentsatzen ibili naiz. -Venezia?
Konstantinopla gustatuko zaizu. Liburutegi itzela du.
Ezin gara joan.
Hori ez esatea espero nuen.
Ez dut ihes egingo.
Itzuli behar dut.
Ez duzu etorri behar.
Zurekin joango naiz.
Bada, hori esatea espero nuen.
Azpitituluak: Leire Chertudi
Ikuskatzailea: Ilargi G.