HELMENETIK KANPO-REN AURREKO DENBORALDIAN
Jauna, mesedez, itzul dadila ama etxera.
Goazen harira. Roy, nire lurrak dira.
Hegoaldeko larreko 480 hektarea emango dizkizut.
Pena ematen zidan aitak zuei lurrak kendu nahi izatea,
baina hor konpon.
- Konponduko dugu. - Ez duzu sheriffa deituko?
Deitzen badugu, biak joango zarete kartzelara.
Entzun duzue hori?
Dena ondo?
Bai.
Ene bada, Royal. Denboran zehar bidaiatu zenuen.
Ez dizut inoiz esan zergatik egin nuen ihes txikitan.
- Desagertu nahi nuen. - Eta noiz izan zen hori?
1886an.
- Bilatzen ari zena aurkitu dugu. - Baliotsua dela uste duzu?
Inoiz Ikusi dugun gauza baliotsuena izan daiteke.
Ama.
Non ibili zara?
Amy!
Non zaude, Amy?
Jainkoa desagertu da!
Aitortu egin dut.
Seme. Ez!
Familia berreskuratu nahi dut.
Gure familia berreskuratu nahi dut.
Jada ez dugu familiarik. Amy joan da.
Ez, ez da joan.
Iluntasuna izan zen ia okerrena.
Harkaitz puskek zeharkatu ninduten.
Zulatu ninduten,
hondorik gabeko putzuak irensten ninduela.
Lurraren arnasgorak bere barrenera eraman
eta kanporatu ninduen.
Ilunpe amaigabea baino ez.
Danbateko batekin amaitzea espero nuen,
nire heriotzarekin,
eta min guztia geldiaraztea.
Baina jarraitu zuen,
motel-motel,
erorketa askea, tortura.
Ohartu nintzenean ni neu nintzela mina,
ohartu nintzenean neuk sortu nuela barruan nuen zuloa,
barrenak zulatu zizkidan inoiz nahi izan ez banindu bezala.
Ez!
Kaka.
Txahal bat?
- Txikitxo. - Lasai, neska.
Kaixo.
Sufritzen ari da.
Egizu behingoz.
Aita tristatuko da.
Lehen haurdunaldiak honela bukatu izana zantzu txarra da.
Ez da ona.
Sufritzen ari da.
Kaka.
Amatxo.
Aizu.
Lasai.
Ez kezkatu.
Kaixo, txikitxo.
Bitxia da zu sentibera ikustea.
Animaliekin baino ez da.
Jendearekin ez zait gertatzen.
Ez dugu familiarik.
Denak joan dira.
Gure semeak joan dira.
Amy joan da.
Ez.
Ez da joan.
Royal, non dagoen badakizu, hobe duzu oraintxe esan.
Zatoz gora.
Goian dago?
Hori uste dut.
- Zerbait azaldu behar dizut. - Royal, Amy goian dago?
Zaude, Ceci.
Zaude! Ez igo nik azaldu aurretik.
- Azaldu, bada! Ez. - Ceci, zaude!
Tira.
- Amy. - Ez...
- Hau da Amy? - Bai.
Zer zabiltza? Zeri buruz ari zara?
Ez du zentzurik, baina bera da.
- Hau Amy da, ziur nago. - Royal.
Royal, non nago?
Zer gertatzen zaio?
Argi dago min handia duela, Royal. Eraman ospitalera.
Egizu egin beharrekoa.
Gizondu.
Ceci.
Tira, zaude.
- Utzidazu azaltzen. - Ez.
Royal.
Zer?
Zergatik uste duzu Amy naizela?
Nola egin zenuen buruko orbaina?
Amyk ere halako bat dauka?
Basoan utzi zintudan gau hartan,
denboraz hitz egin zenuen,
mineralaz eta honen guztiaren arteko loturaz. Esan, nola?
Nola dago hau guztia lotuta?
Amyk nire orbain bera du?
Zer ezkutatzen didazu?
Autumn! Erantzunak behar ditut.
Ospitalera eramango zaitut.
Ez mugitu.
Duela ordu batzuk, hil nahi ninduzun.
Eta orain, zure biloba naiz.
Aizu.
Ez lokartu.
Ziurrenik kontusioa duzu.
Min handiegia dut lokartzeko, Royal.
Ongi.
Bitxia da, ezta?
Aletegian esan nizun
gu baino handiagoa zen zerbait gertatzen ari zela.
Zerbaitek hona ekarri zintuela ere esan zenidan,
sekta batean hazi zinela eta horia boterea dela.
Zergatik uste duzu Amy naizela?
Tira, Royal.
Esadazu zerbait. Esadazu gauzatxoren bat
neure buruari buruz.
Esadazu loteria zenbaki bat, esadazu zeozer...
Aski da.
Zure emaztea lanpetuta ibiliko da zurekin.
Ez sartu Cecilia honetan.
Zuk sartu duzu.
Ikusi duzu nolako aurpegia jarri duen?
Ezberdina da beste aldean egotea, ezta?
Jendeari sinetsaraztea burua galdu ez duzula.
Ez duzu bederatzi urte bete aurreko ezer gogoratzen?
- Zenbat ditu Amyk? - Zortzi.
Bederatzi beteko ditu laster.
Hara.
Royal, zer gertatu zaio Billyri?
Ez dakit.
Hor utzi duzu hilzorian?
Ez duzu anbulantzia deitu?
Amyren telefonoa nuen.
Ezin izan dut aurkitu tiro egiten zidatela.
Horren ostean, ez nuen karitaterako umorerik.
Baina neu salbatu nauzu.
Orbain batengatik.
HELMENETIK KANPO
Tira, arren.
Ondo da.
Tira.
Bai. Hori da.
Ondo da.
Non arraiotik atera dira?
Ez dut inoiz hainbeste ikusi.
Kaka. Goazen.
Rhett!
ESTATU BATUEK DIOTE ULER DITZAKEZUN GAUZA BAKARRAK
GAUZA ULERKORRAK DIRELA. ESTATU BATUAK OKER DAUDE.
Nondik?
Hau egingo badugu, ondo egin behar dugu.
- Bai. - Ados.
Beraz, bila dezagun lo egiteko tokia
eta erabaki dezagun goizean, ados?
Bai.
Entzun zenuen rodeoan esan zuena?
"Jainkoa desagertu da".
Trevor eta Perryren kontuak lur jota utzi du.
Hala eta guztiz ere, infernura joan daiteke halako biraoagatik.
Jess.
Aspaldi amaitu duzu txanda. Zoaz eta hartu atseden.
Ez naiz inora joango sheriffa aurkitu arte.
Ondo dakizu hori.
Matt.
Ez kezkatu, ikertzen ari gara.
AMBER alerta ezarri dugu estatu osoan.
Eta bi patruila ditut rodeo gunean
jendea galdekatzen.
- Ikusi du inork ezer? - Ez dakit.
Baliteke, baina ondoren, nahaspila ederra sortu da.
Aizu, Amyren argazkirik baduzu,
- lagunduko liguke. - Ados.
Baduzu baten bat telefonoan?
Jess.
Aizue!
Aizue, polizia-etxean zaudete!
- Bidaliozu Lucyri. - Ados.
Dei mordoa jaso dugu.
Lanera itzuli behar dut, ez dugu Joyren berririk izan.
Non dago? Barkatu, baina harekin hitz egin nahi nuen.
Ez du telefonoa erantzuten.
Ezta autoko irratia ere.
GPSaren arabera, Harlanen lurretan dago.
Ez dakigu zergatik.
Ez esan inori, ados?
Badaukagu lan nahikoa.
Amy aurkituko dugu, zin degizut.
DESAGERTUTAKO HAURRA
Cecilia Abbott.
A zer gaua, ezta?
Ez dut inoiz hainbeste bisonterik ikusi.
Aizu, noiz itzuli da Rebecca?
Harritu nau bera ikusteak.
Agurtzen saiatu naiz.
- Deitu dut... - Rebecca ikusi duzu?
Bai, rodeoan. Baina ez nau entzun.
Ziur zaude?
Ez dut gezurrik asmatzen...
Erantzun. Ziur zaude?
Bai, ziur nago. Ikusmen ona dut oraindik.
Amyrekin batera korrika joan da.
- Badakizu nora joan diren? - Ez, jende asko zegoen.
Cecilia.
Aizu.
Heldu gara.
Tira, esnatu.
- Ez nazazu ukitu! - Ados, lasai.
- Lasai. - Kaka.
Buruko min izugarria dut.
Heldu gara.
Ongi. Hemen utzi nazakezu eta amamaren bila joan.
Ez dakit non dagoen, zurekin geratu behar izan naiz.
Ez zenuen ezer egin behar, agure.
Bihozkadagatik egin duzu.
Ez zen ezer gertatuko
nire lurretan agertu ez bazina.
Ez al zara ohartzen nire bizitza izorratu duzula, Amy?
Kendu erditik!
Aurrera, ostia!
Ikasi gidatzen, artaburu!
Jarraitu aurrera, ergela!
Eraman nazazu barrura.
Arraioa! Zergatik etorri behar zenuen?
Sentitzen dut.
Aizu.
Ez dizut minik emango.
Zer arraio izan da hori, Royal?
Amy zarela pentsatzeko arrazoietako bat.
Bai! Bai, hori da!
Hori da! Lortu dut!
Bai! Lortu dut!
Bai!
Luke!
Arraioa.
Ni bezain leher eginda dago.
Zer moduz zaude?
Doministiku.
Behin bakarrik esango dut.
Alergia diet.
Jainko maitea!
Urduri samar dirudizu.
Laguntzarik behar?
Kaixo. Gela bat nahi dugu.
Zenbat denborarako, polita?
Ordu bat?
Bi ordu?
- Gau osorako. - Bai.
Jende arrunta.
Ez da halako askorik etortzen hona.
Hemen duzue.
Dokumentuak bete eta orain ordaindu behar duzue.
Jesus.
Ziur zaude tipoari buruz?
Katuek sen ona dute.
Ondo da.
Utzi aitatxori lan egiten. Hori da.
Gutxienez ez du katu pixa usaina.
Zorionekoak gu.
Badaezpada.
Egunen batean barregarria irudituko zaigu hau.
"Gogoratzen..." esango dugu.
"Gogoratzen katu batek epaitu zintuenekoa?".
Bai.
Ez nago berarekin ados.
Harrigarria zarela uste dut.
Berria zara harremanen kontuan, ezta?
Bai.
Luze eman nuen naizena saihestu nahian, eta orain...
Ez dakit nor naizen.
- Baina zurekin ondo sentitzen naiz. - Maria...
Pozten naiz.
Uxalditik bizirik irten ostean katuari jaramon egingo bazenio,
ez nuke ongi hartuko.
Goazen rodeo kirats hori kentzera.
Ez dut berbetan jarraitu nahi.
WABANGETIK IRTETEN
Kaixo.
- Kaka. - Non dago Lewis?
- Hortxe dago. - Deitu.
Lewis! Zatoz hona, lagun.
Lanpetuta nago!
Lewis!
Tira, zatoz hona, bizkor!
Zer esan dizut...
- Abisatzea zenuen. - Eskopeta bat dauka.
Rebecca!
Rebecca, zatoz hona, bizkor!
Lewis? Meditatzen geundela uste nuen.
Kaka, eskopeta bat du.
- Eskopeta! - Eskopeta!
- Jainko maitea. - Bizkor!
Jainko maitea.
Zer arraio?
Zure arbasoak harro egongo lirateke.
Beti izan zara urdanga santujale bat.
Utzi asmatzen.
Egingo zuela esan zuena egin du Rebeccak.
Eta zer da hori?
Berea dena berreskuratu.
Non dago nire biloba?
Ideiarik ez.
Rebecca non dagoen ere ez dakit.
Rebeccak ez dit aspalditik hitz egiten.
Suposatzen dut asko sufritzen egongo zarela.
Ez zenuen uste egun hau helduko zenik, ezta?
Zure jendea ondoriorik gabe lapurtzera ohituta dagoelako al da?
Nire bilobari ezer gertatzen bazaio, Jainkoak barka nazala.
Barkatuko dizu Amyk
bere amari esan zeniona dakienean?
Mesedez, ekarri Amy bueltan.
Zergatik egiten didazu hau?
Zergatik?
Mesedez, ekarri Amy bueltan.
Alienen inbasioa dela uste duzu?
Bai. Lehenik, mendia desagertu zen,
eta orain, dozenaka agertu dira ia iraungitako bisonteak.
Jerry Pickerrek hogei inguru ditu bere arrantxoan.
Nonbaitetik alde egingo zuten.
Ama?
Amy.
Nora goaz?
Leku berezi batera.
Dena azalduko dizut heltzean, ados?
Hori da.
Norbait porru eginda dago.
Zeharo, ezta?
Luke, ondo zaude?
Txantxa da. Argi dago ezetz.
- Zergatik hitz egiten duzu? - Nik?
Nor...
Nor zara?
Zuk hontz bat dirudizu, beraz, ni Luke izango naiz.
- Ez, ni naiz Luke. - Bai?
- Bai. - Guztiek ezdeus dela uste duten hori?
Jendeak isilpean larrutzen duen hori?
- Tillersontarrik txarrena omen den hori? - Ixo!
- Ez duzu egia entzutea gogoko? - Jainko maitea.
Lurrean zegoen horregatik izango da.
Luke, hirugarren postuan zaude,
abesteari utzi ezin dion ero baten eta hildako anaiaren atzetik.
Axola duzula uste duzu?
Ez duzu ezertarako balio.
Billy aitaren kutuna da,
eta zu lurzoruan petrolio bila zabiltza ospea irabazteko.
Haiek lortu ez zutena lortu dut!
Ez Billyk, ez Trevorrek. Nik!
Baina badakizu zer egin horrekin?
Primeran, Luke, entzun, hau garrantzitsua da eta.
Mendebaldeko larrean, lurzoruan dogoena dena dela,
jendeak eskuratu nahiko du.
Eta zuk ematen badiezu, ospea irabaziko duzu.
Ospea irabazteko prest zaude, babo hori?
Bai.
Bai!
Aita?
Zer gertatzen zaizu?
Ondo zaude, seme?
- Zergatik zaude zutik? - Zergatik harritzen zaitu?
Koman zeunden.
Bai?
Ez dut halakorik nabaritu.
Egunak eman dituzu konorterik gabe.
Edozer gertatu zaidala, badirudi gainditu dudala.
Zure anaiari presazko ebakuntza egingo diote.
- Goazen. - Billyri?
Tiro egin diote.
Osatuko da?
Erradiografiak jaso ditugu.
Bi saihets-hezur.
Autumn, gertu ibili zara birika bat zulatzetik.
Zenbat denbora beharko dut osatzeko?
Zure esku dago, jarraitu aginduak.
Ez dut inoiz honelako minik sentitu.
Kontusioa ere baduzu.
Zortea izan duzu. Larria izan zitekeen.
Zauri asko ikusi ditut gaur uxaldiagatik.
Eta bestelako kontuak.
Ez duzu askorik aipatu gertatutakoari buruz. Zer dela eta?
Zerbait esan nahi duzu, doktore?
Entzutea nahiago dut, Abbott jauna.
Ez da ezer.
Uxaldiak harrapatu ninduen.
Kito.
Besterik ez.
- Autumn... - Izarrak ikusten ari nintzen.
Eta berak salbatu nau.
Ziurrenik ez zuen espero,
baina egin du.
Esan bezala, zortea izan duzu.
Alta eman eta etxera bidaliko zaitugu.
Atseden hartu eta kontuz mugitu beharko zara.
Edan likido asko. Ez joan izarrak ikustera uxaldirik badago.
Benda jartzen diogunean eraman dezakezu.
Kanpoan itxarongo dut.
Ondo da. Orduan...
Hau Cecilia Abbotten ahots-postontzia da.
Utzi mezu bat soinua entzun ostean.
Kaixo.
Zera...
Zu bezain kezkatuta nago Amyz.
Eta aurkituko dut...
Aurkituko dugu. Kosta ahala kosta.
Hitzematen dizut, Cecilia.
Eta...
Sekretu asko ezkutatu dizkizut.
Eta...
Ahots-postontzia betea dago, ezin da mezurik utzi.
Agur.
Gogorregi jo dut zure buru erraldoi hori?
Utz nazazu bakean, Wayne.
Ez naiz zugatik etorri.
- Billygatik baizik. - Zoaz, bada.
Goazen, aita.
Zantzu txarra zara.
Beti gure zorigaitzetik gertu.
Hala izan da lur horietan agertu zinenetik.
Jarri arreta zure mutiletan eta ez gure iraganean, Wayne.
Bizitza laburregia da.
Denborak dena argitzen du,
Royal.
- Non dago nire semea? - Jarraitu, Tillerson jauna.
Ez dizugu begirik kenduko, Abbott jauna.
Ez ahaztu.
Billy hemen dago.
- Bai. - Ikusi nahi dut.
Erantzun ezin dituzun galderak sortuko ditu.
Badakizu zer esan nahi dizudan oraintxe?
Zer?
Gose naiz.
Ondo zaude?
Bai. Katu marroia azken txokolatea lapurtzen saiatu da.
Ondo da, hona hemen aukerak.
Ikus dezagun.
Utzi ikusten.
Ondo da.
Hauek guztiak nire gustukoenak dira.
Denak? Ados.
- Barkatu. - Eta niretzat?
Ameliako konderriak istripuei lotutako 350 dei inguru jaso ditu...
AZKEN ORDUKO BERRIAK - BISONTE UXALDIA
Hainbat orduko uxaldiak anabasa eragin du.
Istripu askoren berri jaso da,
baina lau pertsona bakarrik eraman dituzte ospitalera.
Tokikoak kalteak ebaluatzen ari da...
- Bai? - Martha.
Matt naiz.
- Izan duzu Joyren berri? - Joyren berri? Ez.
Lehen deitu dut, baina ez du erantzun.
Zerbait gertatu al da?
Ez du erantzuten.
Zerbait gertatu al da?
Non zaude?
Harlandenean gaude,
baina etxean geratu behar duzu, Martha.
Deituko dizugu.
Geldi!
Geldi.
Ez.
Ez naiz zure etsaia.
Laguna naiz.
Cheyenne...
Xoxonea.
Bake-asmoz nator.
Nire izena Joy da.
Galduta nago.
Utzi laguntzen.
Jaitsi naiteke, lasai.
Burugogorra zara benetan.
Kontatuko diozu emazteari gertatu dena?
Ikusi duguna?
Ez, nahikoa dauka jada.
Dutxatu naiteke?
Toallak armairuan daude.
Milesker.
Bart ikusi genuena dena dela,
ondo egin nuen hona etortzen.
Ikusiko dugu.
Zeinen existentziala.
Ameslaria naiz
baina bihotz onekoa.
Ihes egin behar izan nuen
etxera lur jota ez itzultzeko.
Gauzak ondo zihoazenean.
Nahiz eta beti oker ez joan.
Gorde abesti hau.
Eta ez zara berriz bakarrik sentituko.
Gorde nazazu bihotzean.
Senti nazazu zure barnean...
Aita?
Beste gau bat.
Bide luze eta haizetsu honen amaierara heltzen ari naiz.
Badakit mendebaldeko larrekoa.
Bidean naiz.
Etxerako bidean.
Deitu nizun.
Badakit.
Zure mezua moztu zen.
Amy aurkituko dut.
Mundua hankaz gora dago, eta ez dakit zer egin.
Familia berreskuratzeko...
Gu biokin hasi behar dugu.
Zergatik?
Jainkoaren planaz hitz egin ohi zenuen, gogoratzen?
Gauza onak eta txarrak,
errazak eta zailak, bere planaren parte zirela zenion.
Horretan sinesteko eskatu zenidan.
Zugatik.
Gure maitasunagatik.
Nigatik hori egin dezazun behar dut.
Badakit ez duela zentzurik.
Baina benetakoa da.
Zer da hau?
Neu naiz.
Nire jatorria.
Hau jaiotza-ziurtagiria da.
1878?
Urte horretan jaio nintzen.
Royal.
Egun osoa joko dizu?
10:00etan hasiko duzu eguna?
- Noiz hasi duzu zuk? - 06:00etan.
Egunero bezala.
Ez ditut aldaketak gogoko.
Ona balitz bezala diozu hori.
Norbaiten zain zaude?
Ez.
Kaixo.
Laguntzarik behar?
Royal Abbottez galdetzeko esan didate.
Neu naiz.
Hau Cecilia da.
Nola duzu izena?
Ben naiz.
Ben?
Baduzu abizenik?
Ingurukoa zara?
Ben Younger.
Kanpokoa naiz, lan bila nabil.
Langilerik behar duzue arrantxoan?
Galdetu tillersontarrenean.
Ados. Mila esker.
Cecilia. Royal.
Badago denbora eta espazioaren egitura fluidoa dela dioen teoria.
Uste dut hori dagoela zure lurren azpian.
DENBORALDI HONETAN
Perry Abbottek denboran zehar bidaiatu du.
- Ezagutzen dut zure aita? - Bai. Royal Abbott deitzen da.
Zu etorri zinen zulo beretik etorri naiz.
Denborak ez du hasiera edo amairik.
Nongoa zaren jakin nahi dute,
eta nik noizkoa zaren.
Ama, begira. Joy ama da.
Non nago?
- 1882an. - Ez.
Gure lurren atzetik dabiltza.
Perry Abbottek baldintzak hautsi ditu.
Arrantxoaren eskriturak konfiskatuko dira.
Jainkoaren zigorra, Royal. Trevor eta Billygatik.
Oraingoan, Royal Abbott akabatuko dut. Itun Zaharraren erara.
Zer nahi duzu zuk?
- Mendebaldeko larrea. - Eta zure patua ez bada?
Ez nago onartzeko prest.
Ezin duzu irabazi.
- Zenbat denbora dugu? - Ez dakit!
Betiko galduko du arrantxoa.
Zer dela uste duzu? Zuloa.
Ez dakit.
Gezurrek nire familia hautsi dute.
Autumn zaindu behar duzu.
Zerbait txarra egingo balu bezala diozu.
Egin du jada. Eta jarraituko duela dirudi.
- Royal! - Royal.
Royal.
Denbora ibai bat da. Hau da zure patua.
Nik ikusten dudana ikusterik bazenu...
Etorkizuna hurbiltzen ari da. Lagundu geldiarazten.
HELMENETIK KANPO
Azpitituluak: Leire Chertudi
Ikuskatzailea: Ilargi G.