Badago denbora eta espazioaren egitura fluidoa dela dioen teoria.
Denbora. Uste dut hori dagoela zure lurren azpian.
Ez dizut inoiz esan zergatik egin nuen ihes txikitan.
Aitarekin ehizan nenbilen. Istripu bat izan zen.
- Eta noiz izan zen hori? - 1886an.
Lanera itzuli behar dut, ez dugu Joyren berririk izan.
- Non dago? - Ez du telefonoa erantzuten.
Ezta autoko irratia ere.
Geldi!
Xoxonea.
Laguna naiz!
Ez naiz itzuliko, ezta?
Hau zure etxea ez bada ere...
Bizitzeko leku atsegina da.
Ama, begira. Joy ama da. Begira!
Royal, burua tente!
Ez izan begietara begiratzeko lotsarik.
Jende honek zorte gehiago izan du,
baina Jainko berak sortu gaitu.
Eta indiarrak, zer? Fedegabeak direla diozu.
Royal Sumner, ez alderatu inoiz gizon zuriak indiarrekin.
J. B.!
Zer esan nizun?
Itzuliko zinela. Eta hemen zaude.
Hori da, mugitu ipurdia eta ekarri bila etorri naizena.
Aberats berriak beti berdin.
Itxi atea, Royal.
- Ea ondo dituzun. - Ez dira niretzat.
Royal, eser zaitez.
Mutiko bat da. Handi izango ditu.
Haziko da.
Aizu, hori bere lana da.
Bai. Hori nire lana da.
Mutiko, zer moduz dituzu?
Handiegi.
Zutitu, ea nola dituzun ibiltzean.
- Galtzerdi lodiak jantzi ditzake. - Amak egingo dizkio.
Plazer bat izan da.
Levi.
Barkatu, baina dirua falta da.
Baita zera ere.
Prezioak igo dira.
OHARRA PREZIOEK GORA EGIN DUTE
- Hortxe dio... - Ez niri horrela hitz egin.
Semea lotsarazi nahi duzu?
Ez, ez horixe.
Gutxi saltzen dugu, prezioak igo dira!
Itxaron hemen.
Eseri izkinan.
Ez nizun esan nahi.
Baina egia da.
Michael Jackson munduko pop izarrik handiena zen.
Zeppelin baino handiagoa?
- The Beatles? - Egurra eman zien.
Paul sutan zegoen. Zure txanda.
Nola?
Maitagarria zen, baina maitasun-kanta eskaini zion bere arratoiari.
Ben. Badakit.
Lau urtez ezkutatu didazu hau.
Ez nuen uste ondo hartuko zenuenik.
Urdanga.
Zergatik ez duzu zaharrekin hitz egiten? Txarrera doa.
Nire eskaera onartzen duzunean egingo dut.
Ordura arte, indartsu behar naute.
Bai zera indartsu.
Bizirik behar zaituzte.
Joy, minbizia hedatu zait.
Urteak eman nituen erizain lanetan,
badakit zer gertatuko zaidan.
Entzun, lau urte eman dituzu nire alboan.
Nik dakidan guztia dakizu.
Krum heldu da!
Joango zara zu?
Bai.
Baina ez zaitut ordezkatuko.
Ezin dut.
Etxera itzuliko zarelako?
- Egun on, Joy. - Bidaia luzea?
Bai horixe.
Ez dira jostailuak. Mila esker.
Zer moduz gure laguna?
Borrokatzen. Ahal duen neurrian.
- Ez du luze iraungo. - Sentitzen dut.
Izar Iheskorrek lan izugarria egin du bere jendeagatik.
Trantsizio hau errazten lagundu du.
Ez da inoiz erraza izan.
Agian horrexegatik gaixotu da.
Erabaki duzu jada?
Gure bitarteko berria izango zaren?
Krum jauna, has gaitezen. Argi ezin hobea dugu.
Itzul gaitezen.
Zatoz.
Ez! Lur hau gurea ere bada.
Ospa hemendik!
Indiar zikin hori.
Ondo da.
Altxatu. Tira.
JABETZA PRIBATUA EZ SARTU
- Utziko didazu zure ilea atontzen? - Ez.
Ezetz esan dut.
Ezetz esan du.
Unetxo bat, Sully.
Badakizu zergatik den hau garrantzitsua?
Esan.
Herrialde honetara datorren jendeak ikusiko ditu,
zuen istorioak ezagutuko dituzte,
eta natiboen eta kolono berrien arteko tentsioa desagertuko da.
Garai gogor hauek ez dute luze iraungo.
Benetako etorkizuna
motz geldituko da irudikatu duzunaren aldean.
Hori nahiko ikuspegi pesimista da.
Nire munduan ez.
Denborak esango du.
Baina egun hori heldu arte...
Gogor saiatuko gara bakea mantentzen
zure jendearen eta kolonoen artean.
Jarrai dezagun, Sullivan jauna.
Primeran. Egin irri.
Xoxonea izateaz harro!
HELMENETIK KANPO
Ama sena duzu.
Itzultzen bazara,
nolakoa izango dela uste duzu?
Ez dakit.
Gehiegi pentsatzen badut, goibeldu egiten naiz.
Zergatik?
Denborak...
ez du itxaroten.
Rosek 11 urte ditu orain.
Agian Marthak ez nau itxaron.
Sinetsiko didate kontatzen badiet?
Erotzat hartuko naute?
Maitasunak...
Benetako maitasunak...
hori guztia gaindituko du.
Kontua da ez geundela oso ondo.
Apur bat lehenago, artzain batek
eredu gisa erabili gintuen.
Maiteminduta zeuden bi emakume ginelako.
Familia bat.
Sasikume horrek kongregazio osoaren aurrean egin zuen.
Nigan konfiantza zutenen aurrean.
Eta ez nuen ezer esan.
Sheriff izan nahi nuelako.
Zer esan zuen Marthak?
Ez dut gogoratzen.
Hain erraz gezurra esan badezakezu,
ez zenuke denboragatik kezkatu beharko.
Badakit.
Joy.
Ez zara pertsona bera.
Etxera itzultzen zarenean, Marthak hori ikusiko du.
Loreak eraman dute!
Loreak! Loreak eraman dute!
Nork?
Gizon zuriek!
Moztutako zuhaitzen ondoan bizi direnek!
Zer egiten ari zineten hor?
Gai ginela erakutsi nahi genuen!
Guztiontzat janaria ekartzeko gai.
Gizonak bat-batean agertu dira.
Gerlariak ehizan joan dira.
Ez dira ilundu arte itzuliko, beranduegi izango da.
Aurkitzen dudanean, edozer egingo dute ni geldiarazteko.
Ez iezaiezu utzi.
Basakatu!
Ekarri zaldi azkar bat!
Zerbait nabaritzen dut
mendebalderantz
begiratzean,
eta nire espirituak negar egiten du
joan behar duelako.
Bi bide hartu ditzakezu,
baina gerora,
bidez aldatzeko denbora dago.
Ondo da.
Aizu!
Ez dizut ulertzen. Aizu!
Aizu! Abelen biolina apurtzen baduzu, ederra emango dizu. Ez dizut...
Akabo tontakeriak, Shelton.
Aukera bakarra emango dizuet askatzeko.
Gizon itxura duzu, baina ez duzu gizon ahotsa.
Hala eta guztiz ere, hilko zaitut.
Kaka!
Ez, tira. Arraioa.
Joan beharra dugu. Bizkor.
Zuen bila joango naiz!
Odoletan zaude.
Ez zarete bizirik aterako!
Jai daukazue!
Eutsi, Loreak.
Mila esker.
Tori.
Zer moduz zapatak?
Min ematen didate.
Haziko zara.
Min apur batek ondo egingo dizu.
Beharrezkoa da gizontzeko.
Izzie, zoaz barrura.
Arratsalde on, andrea. Sumner jauna.
Jarraitu lanean, hau ez da zure kontua.
Hau da behia?
Hauxe bera. Daisy.
Levi, zer gertatzen da?
Zure senarrak dirua behar zuen semearen zapatak ordaintzeko.
Bankuak ez ditu abereak abaltzat hartzen,
baina nire anaiak arrantxo bat du,
eta zaila da ganadua lortzea.
Behia behar dugu negua igarotzeko.
Salduta dago. Joan zaitezke.
Alice, lasai zaitez.
- Alice. - Sumner jauna. Zure emaztea.
Arrazoia dena dela, senarrak ez dit salmenta honen berri eman.
- Jaitsi erriflea. - Beraz, behia hemen geratuko da.
Jaitsi erriflea.
Zapata dotoreak izateak ez gaitu abere jauntxo bilakatuko.
Mutilak eta biok gogor lan egingo dugu hau konpontzeko.
Levi Sumner!
Cape jauna, zer geratzen da?
Basatiak nire lurretan sartu dira.
Nire langileetako bi hil eta basorantz ihes egin dute.
Trebea omen zara arrastoak jarraitzen.
Hala da.
Laguntzen badidazu,
agian nire lurretan lan egiten utziko dizut.
Zoaz erriflea eta balen bila, mutil.
Ehizan joango gara.
- Ondo da. - Zoaz aita haserretu aurretik.
Farber jauna, esaiozu sheriffari.
Arrastoa jarraituko dut.
Jarrai nazazu. Nire lurren iparralderantz noa!
Goazen!
Behiaren bila itzuliko naiz.
Cape zeharo pitzatuta dago, Levi.
Norbaitek hilda bukatuko du.
Ikusten duzu, ezta?
Ikusten dudan gauza bakarra
gure etorkizuna da.
Oinez joatea izango da onena.
Goazen.
Royal, kontuz ibili!
Mesedez, lasai zaitezte.
Entzun.
Urkatu!
Gogoraraziko dizuet Krum jauna gure agente indiarra dela.
Ez du arinki jokatuko, beraz, hobe duzue arretaz entzun.
Ondo baitaki zeri buruz ari den.
Mila esker, sheriff.
Badakit haserre zaudetela.
Bai!
Eta gertatutakoari buruzko zurrumurruak egia badira, harritzekoa da oso.
Utziozue gizonari hitz egiten!
Basakeria hutsa, zalantzarik gabe.
Baina gobernuko ordezkari gisa, neurriz jokatzeko eskatu behar dizuet.
Udaberria heltzean, xoxoneak lekuz aldatuko ditugu.
Eta une honetan, mugak zuen alde berrantolatzen ari da kongresua.
Horrek ez du gizon zuriak jabetza pribatuan hiltzearekin loturarik.
- Amen! - Gobernuarentzat lan egiten duzu.
Zergatik egin behar dizugu kasu?
Zure mailako norbaitek
ez luke mendeku goserik izan beharko.
Ondo da, lasai gaitezen.
Uste dut haraneko lur jabeak nirekin bat etorriko direla
neurriz jokatu behar dugula diodanean.
Arduratu dadila legea indiarrez.
Azkenaren barrea, algara!
Hau ez da barregarria.
Zure kontura ari garelako.
- Kontuz zer diozun. - Eta zuk gogoratu zein den zure lekua.
Nire lekua lur hauek dira, eta gu gara jabeak.
- Bai! - Hemen bizi gara!
Ordaindu dezaketenak dira jabeak.
Eta ez dut ikusten halako askorik hemen.
Zin degizuet,
tiro egingo diot aurre egiten didan hurrengo gizagaixoari.
Ez dut zuekin borrokatu nahi, Sheltonekin baizik.
Hori da!
Nire alde bazaudete, zatozte nirekin.
Loreak!
Jarraitu behar dugu!
Zure hanka sendatzen ez badugu, ez gara helduko.
Utzidazu ikusten.
Hartu zaldia.
Hau guztia nire errua izan da.
Ez da egia.
Zure adina nuen
eraso nindutenean.
Harrapatu ninduten ia, baina ihes egin nuen.
Gertatutakoa etengabe nuen buruan bueltaka,
ezin nuen ahaztu.
Hazi nintzenean,
maite nuen inork ez zuela halakorik biziko hitzeman nuen.
Zer egingo zidaten esan didate.
Eta alkohol hatsa zuten...
Salbu zaude orain.
Nire bila etorri zara.
Ez zaitut atzean utziko.
Ezin dut hori egin, dakidana jakinda.
Nire bila etortzea arriskutsua izan da.
Zerbait gertatzen bada, agian ezingo zara zure garaira itzuli.
Hartu zaldia.
Eta esaiozu Izar Iheskorri harantz doazela.
Shelton.
Nirekin ari zara?
Utzi zaldi madarikatua.
Zergatik eragozten dizu zaldiak?
- Kontxo, zarata egiten duelako. - Kontuz zer diozun.
Noiz joan zinen ehizan azkenekoz, nagusi?
Zuri bost noiz izan zen.
Entzun, ez dakit askorik,
baina badakit ideia txarra dela indiarren lurretan sartzea
eta haiek ohartaraztea.
Zure plana hori bada, aurrera.
Bestela, jaitsi zalditik.
Zein da zure plana?
Haietako bat zaurituta badago, astiro joango dira.
Banatu eta sasikume hori inguratuko dugu ihes egin ez dezan.
Hori da nire plana, jauna.
Kontuz ibili.
Itzuliko naiz, lagun.
Zein norabidetan?
Jarraitu odola.
Arrastorik fidagarriena da.
Ondo da.
Zer demontre zabiltza hor geldi?
Loreak!
Ihes egin duzu!
Barkatu alde egin izanagatik.
Non dago Joy?
Zaurituta zegoen
eta atzean gelditu da.
Zaurituta?
Zuen atzetik dabiltza?
Honantz datoz. Arin, gainera.
Gai zarela erakutsi nahi duzu?
Aurkitu gerlariak eta ekarri itzazu hona.
Basakatu.
Ez izan beldurrik.
Ausardia duzu bihotzean.
Ergel arraioa.
Hortik. Bizkor. Zaude!
Ez atera hotsik ergel horrek bezala, edo txikituko zaitut.
Egin tiro mugitzen den edozeri.
Aurrera!
Kaka.
- Kontuz horrekin, Royal. - Ez mugitu.
- Ezin dut. - Ixo.
Ulertzen zaitut.
Benetan.
Bakarrik zaude?
Non dago zure aita?
Royal bat ezagutzen dut.
Gizon ona izaten saiatzen da.
Zure aita ez bezala.
Ez da gizon ona, ezta?
Nire munduan, halakoak atxilotzen dituzte.
Emakume eta umeei min ematen dieten gizonak.
Ez duzu zertan halakoa izan, Royal.
Ezberdina izan zaitezke.
Lagundu nazakezu, arren.
Ez mugitu, mutil.
Isildu, zomorro.
Martha, Rose, maite zaituztet. Saiatu naiz.
Zure jainko indiarrek ez zaituzte salbatuko.
Zure semearen aurrean egingo duzu?
Ez.
Berak egin dezan nahi dut.
Aurrera, Royal. Apuntatu erakutsi dizudan bezala.
Zure aukera.
Buruan edo bularrean tiro egingo diozu?
Nahi duzunean, mutil.
Sumner.
Jakizu hau.
Zure heriotzak pozez beteko du zure familia.
Zugandik aske izango baitira azkenik.
Zorte apur batekin, emaztea erditzean hilko da
eta ni izango naiz aske.
Zoaz pikutara!
Zu lehenengo.
Zeren zain zaude, mutil? Aurrera!
Royal!
Royal! Zaude!
Kargatu berriz! Bizkor!
Zer gertatzen da, Farber?
Royal!
Royal, zaude!
Royal!
Royal?
Joy?
Azpitituluak: Leire Chertudi
Ikuskatzailea: Ilargi G.