WAT VOORAFGING...
Ik heb Sadocs oude boek bekeken.
Bruivels zijn hier lang geleden vast geweest.
De Istar zal zich overgeven, want als hij dat niet doet,
slacht ik de halflingen af die hij zijn vrienden noemt.
Nori.
Ging je naar de heuvelrug?
De overlevenden wachten bij het kamp.
-Mijn vader ook. -Je hebt hen vast gemist.
-Hoop je ook familie te vinden? -Mijn verloofde.
Als hij half zo sterk is als jij, komt hij wel.
Ik ben niet zo sterk als je denkt.
Alles wat jij voor me was, is nu as.
Dus wij hoeven elkaar nooit meer te spreken.
Wil je echt je paard terug?
-Weet je waar hij is? -Kom hierheen. Vanavond.
Wat doe je hier in het donker, jongen?
Het is een valstrik.
De voorbereidingen zijn bijna klaar, Heer-vader.
Moeten we weer oorlog voeren?
We zullen nooit echt veilig zijn
tot we zeker weten dat Sauron er niet meer is.
Sinds ik deze Ring draag, zie ik
glimpen van de Ongeziene Wereld.
Onze brieven aan Celebrimbor zijn allemaal onbeantwoord gebleven.
Ik vrees dat Sauron in Eregion is.
De Hoge Koning laat mij er met een kleine groep heen gaan
om te zorgen dat Celebrimbor en de stad veilig zijn.
Elrond komt niet bij je compagnie.
Hij gaat die leiden.
Nog geen reactie van Celebrimbor...
Via de Axa-brug is de weg naar Eregion nog geen 450 mijl.
Een boogschutter en twee zwaardvechters. Ik vertrouw op jouw aanbeveling.
Mij vertrouwen?
Is dat wel wijs, commandant?
Op aandringen van de Hoge Koning ben je eerste luitenant.
Als je dat te min vindt, kies ik wel een ander.
-Ja. -Ja, wat?
Ik kan een boogschutter en twee zwaardvechters aanbevelen.
Wie zullen we nog meer meenemen, commandant?
Bliksem?
Geen enkele aardse macht kan dit.
Dit is het werk van Sauron.
Camnir. Welke andere paden zijn er?
Om het te omzeilen, moeten we naar het noorden gaan,
wat twee weken langer duurt.
Of?
Naar het zuiden, door de heuvels van Tyrn Gorthad.
Dan zijn we veel sneller in Eregion.
Er schuilt kwaad in die heuvels.
Oud en vol boosaardigheid.
Sauron wil dat we zo lopen. We moeten een andere weg kiezen.
De Vijand let vast op beide wegen.
Door deze instorting moeten we sneller dan ooit bij Celebrimbor komen.
We komen nergens snel als we in een val lopen.
We gaan naar het zuiden.
Ik moet protesteren.
Je mening over deze zaak is gehoord.
Elrond.
Ik heb je gehoord, luitenant.
We gaan naar het zuiden.
Deze compagnie neemt geen raad aan van die snuisterij en jij ook niet.
Als je daar niet mee akkoord gaat, ga je terug naar Lindon.
-Dat doe ik graag. -Waarom doe je dat dan niet?
Omdat ik niemand gedood wil zien worden.
Jou ook niet.
Nori.
Nori. Poppy.
Pardon. Heb je een paar halflingen hierlangs zien komen?
Je hebt de geit gevonden.
Die was niet echt waarnaar ik op zoek was.
Er is wat je zoekt
en er is wat je vindt, nietwaar?
Hei pop, poppedijn Dingedong dillo
Luijebel, hopsekee Trala, de wilg, o
Er staan sterren boven je heuvel.
Die staan boven veel heuvels.
Maar m'n vrienden en ik zochten deze sterren.
Ik had gehoopt dat...
Mijn excuses. Een moment...
Van zon en sterren Maan en mist
En regendingen
De tak... Natuurlijk...
Ja. Dat moet wel.
Poppy.
Sta op.
-Heb je hem gezien? -Wie?
Wie denk je? Onze vriend, de Vreemdeling.
Het maakt niet uit waar hij is. Waar zijn wij?
Nori. Rennen.
Ik denk dat we hen kwijt zijn.
Waar komen jullie vandaan?
Wij?
Waar kom jij vandaan?
Mijn hoofd.
-Ik woon hier. -Wonen hier Bruivels?
Wat is een Bruivel?
Dat ben jij...
Wie ben je eigenlijk?
Ik ben Niemand.
Je kunt niet 'Niemand' zijn.
Zo noemt iedereen me.
Als iedereen je Niemand noemt, noemt niemand je dan iemand?
Mijn moeder noemt me Merimac.
Ik ben Poppy.
Ik ben Nori.
Hoe kom je aan dat water?
-Niet zo hard. -Je hebt het gestolen, hè?
Uit die put. Van de Grote Lieden.
-Waar ga jij heen? -Nergens.
Neem ons mee.
Sorry, geen buitenstaanders in het dorp.
Dorp? Welk dorp?
Geen dorp. Er is geen dorp.
Luister, Niemand.
Wij komen mee
of ik lever je uit, waterdief.
Jullie gaan de Gund ontmoeten, onze leider.
Als jullie willen dat ze jullie opneemt, zijn er vier regels.
Eén, kijk haar nooit in de ogen.
B, sta altijd drie stappen achteruit.
Vier, noem haar nooit, maar dan ook nooit 'de Gund'.
-Begrepen. -Begrepen.
Waren dat drie regels of vier?
Ik lette niet echt op.
Ga maar. Veel plezier.
Kom op. Daar.
De zon heeft erop geschenen.
Kijk daar.
Een verse voorraad, klaar om te pellen.
-Een grote hoed, zoals ik. -Zoals vader.
Bruivels, in holen?
-Dat is onnatuurlijk. -We zijn ook geen Bruivels.
We zijn Stoerders.
Stoerders?
Waarom heb je hen hier gebracht? Niemand is zo dom.
Ze moesten zich verbergen.
Terwijl de duivels in de woestijn hen zoeken?
Als we jouw hersens in een gier stoppen, vliegt hij achteruit.
Wees aardiger tegen hem.
Spreek je me tegen?
Dat was de vierde regel.
Geef me één goede reden om jullie niet te voeren
aan de Gaudrim die op jullie jagen.
Bepleit je zaak maar.
Ik heb rivieren overgestoken en bergen
en woestijnen om m'n vriend te helpen z'n lot te vinden,
waar het lot van de wereld misschien van afhangt.
Ik zei één goede reden.
Wie is die vriend van je eigenlijk?
-Hij is een reus. -Een reus?
-Een Elf? -Groter.
Dan is hij een Groot-Elf.
Hij is geen Elf.
Hij is een tovenaar.
De enige tovenaar onder deze hemel
is de Duistere Tovenaar.
En een vriend van hem kunnen we niet gebruiken.
Bind hen vast.
Wat? Wat? Nee.
Laat haar los. Welke Duistere Tovenaar?
De Istar is al veel machtiger dan we hadden verwacht.
Zijn zandstorm heeft twee van mijn mannen gedood.
Hij gaat nu naar het noorden.
Naar de kluizenaar.
En de halflingen?
We doorzoeken de woestijn. We zullen hen snel vinden.
Ik zweer het op mijn leven.
Je bent of heel dwaas, Gaudrim,
of heel dapper.
Laat de Bruivels je enige zorg zijn.
Ik zal zelf met de Istar afrekenen.
Laat hem er weer uit.
Je hoort niet wakker te zijn.
Eet aarde. Graaf diep.
Drink water.
Ga slapen.
Wie ben jij?
Ik ben al lange tijd niets meer genoemd,
maar in de Wilgewinde noemde men me Bombadil.
Tom Bombadil.
De zon daalt in het westen Aarzelend wordt je lopen
Niet zo verlegen, Goudbezie...
Wanneer de avond valt Dan gaat de deur open
Ik heb gedaan wat ik kon met je smerige gewaad.
Was je handen en je gezicht
en kom dan bij me bij het vuur.
Is er iemand bij je?
Ik hoorde een vrouw zingen.
Vrouw? Welke vrouw?
Is hier niemand anders?
Jij bent er.
Dat denk ik tenminste. Nou?
Ja?
Wat hoopte je te vinden onder die sterren van je?
Zeker niet de oude Tom.
Ik hoopte mijn vrienden te vinden.
Sterren weten duidelijk ook niets.
Het zijn nieuwkomers.
Eerst is 't donker.
Dan kijk je op
en kijkt er een zee aan kleine oogjes op je neer.
Ze denken dat ze alles weten, maar het zijn nieuwkomers.
Het blijven nieuwkomers.
Wat ben je?
Ken je mijn naam nog niet? Dat is het hele antwoord.
Wie ben jij,
alleen, jezelf en naamloos?
Maar jij bent jong en ik ben oud.
De oudste. Dat is wat ik ben.
Hoe bedoel je, 'de oudste'?
De oudste.
Let op mijn woorden, vriend,
Tom was er voor de rivier en de bomen.
Tom herinnert zich de eerste regendruppel en de eerste eikel.
Hij kende de duisternis onder de sterren toen er geen angst was.
Deze hele plek was ooit groen. Nu is het één en al zand.
Ik moest het met eigen ogen komen zien.
Zelfs het vogelgezang is aangetast.
Zelfs die boom. De Oude IJzerhout.
Ik dacht dat die...
Dat hij me een tak kon lenen.
Dat had je hem moeten vragen.
Rustig, Iarwain. Rustig.
Ik weet het.
Die magie. Kun je me die leren?
Leren? Wat valt hier te leren?
Je hebt macht over bomen, wind en vuur.
Je gebruikt die alsof die van jou is.
Alle dingen zijn van zichzelf.
Zoals jij van jouzelf bent.
Wil je me dan leren hoe ik een staf moet gebruiken?
De staf van een tovenaar is als een naam.
Die is al van jou, als je bewijst dat je het waard bent.
Je hebt vandaag laten zien dat je dat niet bent. Nog niet.
Of je het kunt worden, zullen we spoedig ontdekken.
Ik moest geen staf vinden onder deze sterren.
Ik moest jou vinden. Nietwaar?
Wat is er?
We zijn niet alleen.
Wie zijn dat?
Waarom jagen ze op mijn vrienden en mij?
Je bent niet de eerste Istar die honing eet bij mijn vuur.
Jaren geleden was er nog één.
De Duistere Tovenaar.
Wat is er met hem gebeurd?
Ooit wilde hij magie beheersen, zoals jij.
Nu beheerst hij een groot deel van Rhûn.
Maar hij wil nog meer.
Denk je dat zijn kwaad zich zal uitbreiden?
Niet zonder een bondgenoot die nog veel machtiger is dan hij.
Sauron.
Als die twee vlammen één worden,
brandt alles af tot heel Midden-aarde as is.
Kun jij het tegenhouden?
De oude Tom is een zwerver, geen krijger.
Grote daden zijn voor hen aan wie ze zijn toebedeeld.
En ik zal lelies verzamelen, zolang ze nog groeien.
Je bedoelt...
Je bedoelt mij.
Moet ik het vuur tegenhouden?
Moet ik het opnemen tegen Sauron?
Jij moet het opnemen tegen hen allebei.
Ik wacht op je.
Wat is dit voor plek?
Tyrn Gorthad.
Mensen noemen 't de Grafheuvels.
Vroeger legden ze hier hun heren en Koningen te ruste.
Ik voel hier geen rust.
Zelfs de bomen lijken niet op hun gemak.
Vrees niet.
Dode Mensen vormen geen bedreiging.
Loop door.
Koud zijn hand en hart en been
En koud de slaap onder een steen
Ik dacht even dat ik iets hoorde...
Hoorde?
Wat hoorde je?
Het leek een lied.
De herinnering aan een lied.
Galadriel.
Hun harnassen komen van Lindon.
De Koning wilde Celebrimbor laten waarschuwen.
Door hen?
We moeten hier weg.
-Daemor. -Hou me vast.
Niet loslaten.
Koud zij hand en hart en been
En koud de slaap onder een steen
Nooit meer ontwaken op stenen bed
Tot de Zon is gedoofd en de Maan ontzet
De zwarte wind maakt de sterren koud
Bereid jullie voor.
Wat zijn dat?
Grafgeesten.
Val aan.
Spaar je pijlen.
Ze zijn bestand tegen onze wapens.
Hou vol. Kom mee.
Waar ga je heen?
-Help me. -Wat?
Schiet op.
Luitenant.
Pak aan.
Hoe?
Volgens de overlevering
kunnen alleen de zwaarden waarmee ze zijn begraven, zulke wezens verslaan.
Maar deze Mensen liggen hier al meer dan duizend jaar.
Het is duidelijk dat iets hen heeft gewekt.
Nee.
Iemand.
Die het kwaad wekt.
In heel Midden-aarde.
Theo.
-Theo. -Theo.
Theo.
-Theo. -Theo.
Hun wapens liggen er nog.
Voor Wilde Mensen is een bijlkop meer waard dan goud.
Vreemd dat ze die niet hebben meegenomen.
Kom. We gaan verder.
Deze kant op. Kom op.
Kwel jezelf niet, Númenóreaan.
Theo heeft veel erger overleefd.
Hij zal dit doorstaan.
Theo.
Jullie daar. Deze kant op.
We moeten hun kampen plunderen.
Dan beginnen we een oorlog.
Het is al oorlog, Zeevolk.
Wat ik heb gezien, kan niet zijn gedaan door sterfelijke Mensen.
Het zijn geen Mensen, maar beesten. Ze zouden nog Mensenvlees eten.
Elke minuut die we verspillen, is er één te veel voor Theo.
We moeten verder zoeken.
We kunnen in Oostvelddal zoeken. Wilde Mensen zouden daar verblijven.
Dat is een goed idee.
Ga liever naar het noorden.
Waarom?
Ik heb hier weken gezocht naar dierbaren.
Dat deel van het bos is oud.
Daar zijn Wilde Mensen en erger.
Misschien heb je gelijk.
Arondir.
Laten we geen daglicht verspillen. Pak water en voorraden.
Laten we gaan.
Kijk eens.
Je hebt wat gemist.
Bedankt.
Op jullie eiland is vast nooit watertekort.
Nee. In Númenor is in de meeste huizen water.
Dat wil ik graag zien.
Je verloofde vast ook.
We moeten doorlopen.
Zo dadelijk.
Je hebt tijd doorgebracht met de Wilde Mensen, Estrid.
Hoeveel?
Ik was niet met hen. Ik verstopte me.
-Hebben ze je iets aangedaan? -Arondir...
Ik zag namelijk een wond in je nek.
Die lijkt recent.
Nee. Dat was mijn schuld. Ik viel in slaap bij het vuur.
Ik had het moeten doven. maar de nacht was koud.
Het was dwaas.
We doen allemaal weleens dwaze dingen.
Vooral op momenten van hopeloosheid.
Estrid, wat is dit?
Zelfverbranding.
De Wilde Mensen verbergen zo het Teken van Adar.
We hadden haar gepakt als jullie niet samen waren geweest.
Is ze een van de Wilde Mensen?
Ze is een van hen.
En ze gaat ons naar de rest leiden.
Wat was je plan?
Me neersteken? Mijn paard meenemen?
Was dat het? Nee?
Je zag dat ik een Númenóreaan was. Toen kreeg je een beter idee, hè?
Je hebt me gebruikt.
Je hebt vast geen verloofde.
-Had ik in Mordor moeten sterven? -Ik weet 't niet.
Laat me nadenken.
Wat is er?
Wees stil.
Kom snel.
Theo is niet gepakt door Mensen.
Kijk.
De goed gevoede is wakker.
Help.
Wat is daarbuiten?
Dat weet ik nog niet. Maar ze zijn in elk geval groot.
Pas op waar je loopt.
Balanceren is makkelijker als ik m'n handen kan gebruiken.
Ontsnappen ook.
Niemand kan hierin ontsnappen.
Maak me los.
Het is in orde.
Hou je stil.
Het is in orde.
Geef me je hand.
Help.
Trek me omhoog.
Ik zak weg.
Wat was dat?
Er zijn naamloze dingen in de diepe plaatsen.
Dit
noemen we 'avondeten'.
Ik heb overlegd met de dorpsoudsten.
Jullie moeten bij zonsopkomst gaan. Sorry, Stoerders gaan voor.
Als hij het voor het zeggen had gehad,
had Sadoc vast hetzelfde gedaan.
Sadoc?
Onze padvinder. Hij heette Sadoc Burger.
Heette jullie leider Sadoc Burger?
Even zodat we elkaar goed begrijpen, ik geloof je niet.
Ik laat dit alleen zien om er zeker van te zijn.
Zeker waarvan?
Men zegt dat er in de oudheid een Stoerder was.
Hij was niet zoals wij.
Hij droomde van een plek met eindeloze stromen koud water
en glooiende heuvels zo zacht dat een gezin een gat kon graven
en er binnen een maand kon wonen.
Hij noemde het 'de Sûzat'.
Hij ging er met een karavaan naar op zoek.
Hij beloofde bij succes
iemand terug te sturen voor de rest.
Daarna heeft niemand meer iets gehoord van Rorimas Burger.
Poppy's wandellied.
Bruivels zijn hier eerder geweest.
Jullie thuis, waar jullie vandaan komen...
Lijkt dat hierop?
Zijn jullie teruggekomen om ons naar de Sûzat te leiden?
Ik denk
dat Rorimas de Sûzat nooit heeft gevonden.
En na een tijdje
bleven we doorlopen.
We hebben geen thuis.
De ruiters zijn gezien. Grote Lieden. Ze komen deze kant op.
Waar hebben we dit...
Waar zijn de Bruivels?
De enige halflingen die we hier kennen, zijn Stoerders.
Weet je waarom we deze maskers dragen?
Tart de Duistere Tovenaar en als we met hem terugkomen,
ontdekken jullie het zelf.
Ik weet dat je denkt dat deze Ring me bedriegt.
Maar ik denk dat hij me leidt
en dat hem volgen misschien de enige weg naar de overwinning is.
Is er geen punt waarop de prijs te hoog wordt?
Ik heb dat punt nog niet bereikt.
Waarom maakt dat je niet bang?
Het lijden van een wereld geregeerd door Sauron
maakt me banger.
Ik heb het altijd gevoeld. Maar met deze Ring kan ik het zien.
Alles wat we kunnen verliezen als we falen in deze taak.
Mijn vader had voorzien dat, op een dag,
Celebrimbors leven in mijn handen zou liggen.
Ik kies het pad dat me de beste hoop geeft het te beschermen.
Beschermen wat het kwetsbaarst is,
het dierbaarst, is de taak van alle Elfen.
En één die nog niet is volbracht.
En er zullen meer pijnlijke offers volgen.
Galadriel?
Beloof me, Elrond,
dat je Sauron bestrijden boven alle andere overwegingen stelt.
Zelfs mijn leven.
Ik doe geen belofte waar je om vraagt vanwege die Ring.
Maar ik zweer je dit.
Sauron verslaan gaat voor.
Zelfs voor jou.
Vergeef me, commandant. We hoorden getrommel.
Is dat de sleutel van de boeien?
Jij moest vast kiezen of je die wilde gebruiken.
Het spijt me.
Mij ook.
Nee. Isildur...
Mensen zoals ik worden niet vergeven.
Vroeg of laat verstoten ze me. Dat weet je.
Dat sta ik niet toe.
Ik laat hen je niet verstoten.
Leg het zwaard neer.
Estrid, laat het zwaard vallen.
Estrid.
Stop.
Ik ben Arondir, van het Groenewoud.
Heb je ooit een bijl opgeheven tegen het bos?
Tot mijn grote spijt wel, maar...
Luister naar me.
Ik kap er geen bomen mee.
Wat dan wel?
Orks.
Achteruit.
Er was een
leger van hen.
Ze verminkten en vermoordden terwijl ze marcheerden.
We hebben het gezien.
Zijn jullie daarom hier? En zijn jullie daarom zo boos?
Het morsende sap en de brandende tak riepen ons vanuit de verte.
Maar we waren te laat.
Een leger? Hoelang geleden was dat?
Winterbloem heeft veel van die bomen vanaf zaad of kiem verzorgd.
Vraag haar niet er meer over te spreken.
Ze zijn niet anders dan zij.
Ze ontwortelen, breken takken en splijten stammen.
We vragen
vergiffenis
voor de schade
die we hebben toegebracht.
Vergiffenis duurt een eeuwigheid.
Regen spoelt de lange herinneringen van de grond weg.
Nieuwe bast over oude littekens.
En al die tijd, dat beloof ik,
zullen we zorgen dat deze bomen in vrede kunnen leven.
Zouden ze weten wat vrede is?
Die komt na de nachtelijke stormen,
als de dageraad stil is en de vogels ontwaken.
We hebben dit bos onderhouden
sinds voor de bergen opkwamen en het verdeelden.
Toen het enige geluid hier het licht op het mos was...
Theo?
En het ademen van de bladeren.
Ja. We kennen vrede.
Estrid? Ik ben het.
Estrid?
Hagen?
-Ik dacht... -Ik ook.
Niet te geloven dat je hier bent. Kijk jou eens.
Bedankt dat je bent gekomen.
Ik heb een belofte gedaan.
Bedankt voor 't nakomen.
Nu moet ik er nog één nakomen.
Er zijn Orks op pad. Ik moet het spoor volgen.
Misschien kan ik Adar weer treffen.
Je mag meekomen als je wilt.
Ik moet zelf beloftes nakomen.
Mae glenno dan, heer van Pelargir.
HET ZUIDEN
Ork-verraad.
Dat spoor.
Het leidt vast naar...
Eregion, mijn heer.
We zochten Sauron. Zullen we nu Adar vinden?
Zouden ze met elkaar samenwerken?
Of oorlog voeren.
Een legioen Orks is Elfenlanden binnengekomen.
We voeren allemaal oorlog.
De Hoge Koning moet dit weten voor ons leger naar Mordor vaart.
Daar.
Stop.
Ons avondeten loopt weg.
Kom op.
Terug in de rij.
Wie is dat? Blijf zoeken.
Ze zijn dichtbij. Blijf zoeken.
Wie is dat? Wat was dat?
Het kwam hiervandaan.
Ik ruik een Elf.
Geweldig.
Zoek overal. Ga.
Ga naar Lindon. Ik hou hen zo lang mogelijk bezig.
Blijf zoeken.
Pak aan.
Pak aan, Elrond.
Daar.
Waar is de rest?
Ik ben alleen.
Hak haar rechterduim af.
Zeg waar de anderen zijn en je mag de linker houden.
Ze heeft zich opgeofferd voor ons.
Nee, je hebt het mis, Camnir.
Het was niet voor ons.
Wat?
Het was voor de Ring.
Schiet op.
Dit zijn Elfenlanden.
Ga terug naar de Schaduw.
Een ster schijnt neer op het uur van onze ontmoeting,
vrouwe Galadriel.
Laat nu het lied beginnen
Laat ons samen zingen
Van zon en sterren, maan en mist
En regendingen
Van licht op knoppend blad
Dauw op vleugels
Klokjes op de heide
Wind op de heuvels
O, slank als een wilgentak
O, helderder dan water
O, stengel bij de waterplas
Schone dochter der Rivier
O, lentetijd en zomertijd
En dan weer lentezwier
O, wind op de waterval
En van bladeren 't geschater
De ouwe Tom Bombadil
Is een vrolijk kwastje
Zijn laarzen zijn geel
En knalblauw is zijn jasje
Riet langs de koele plas
Waterlelies, hier
De oude Tom Bombadil
En de dochter der Rivier
O, slank als een wilgentak
O, helderder dan water
O, stengel bij de waterplas
Schone dochter der Rivier
O, lentetijd en zomertijd
En dan weer lentezwier
O, wind op de waterval En van bladeren 't geschater
Vertaling: Mijke Smits-de Wit
Creatief Supervisor Beatrijs Sluijter