"ΤΙ ΩΡΑΙΟΤΕΡΟΝ, ΤΙ ΤΕΡΠΝΟΤΕΡΟΝ, ΑΠΟ ΤΟ ΝΑ ΖΟΥΝ ΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ;"
ΨΑΛΜΟΙ 133:1
Κύριε,
με τη χάρη Σου επιβιώσαμε
άλλον έναν μακρύ χειμώνα.
Θα ήταν ντροπή να μην προσφέρω τις ευχαριστίες μου.
Η κοινότητά μας υπέφερε τρομερά.
Ατελείωτες πλημμύρες, τσουχτερό κρύο.
Όσα χτίσαμε, κόντεψε να τα παρασύρει το νερό.
Κόντεψε.
Αλλά δεν το έκανε, δόξα τω Θεώ.
Τήρησες τη συμφωνία μας.
Και όμως...
όταν ο Αβραάμ κράτησε το μαχαίρι πάνω απ' τον γιο του, ο άγγελος τον σταμάτησε.
Τον δικό μου γιο, όμως,
τον άφησες να θυσιαστεί για την καλοτυχία μας.
Τον γιο μου
και την πολυαγαπημένη μου Λενόρ.
Δεν τολμώ να αμφισβητήσω το θέλημά Σου, Κύριε,
αλλά ίσως μπορείς να μου πεις γιατί πήρες την οικογένειά μου.
Θα απάλυνε το μαρτύριο αυτών των ημερών.
Δοκιμάζω με τα Ευαγγέλια,
μα τα δάκρυα θολώνουν τις λέξεις.
Προσπαθώ να βρω παρηγοριά στην κοινότητά μας,
αλλά η άφθονη ζωή τους, οι γυναίκες τους, τα παιδιά τους,
με αηδιάζουν.
Η καλοσύνη τους, ο οίκτος τους, με αηδιάζουν.
Δεν θέλω την καλοσύνη τους. Θέλω...
να ταρακουνήσω τον κόσμο συθέμελα.
Θέλω να μάθω γιατί πήρες τον γιο μου!
Σε παρακαλώ, Κύριε,
αν μπορείς, απάντησέ μου μόνο αυτή τη μία φορά.
Γενηθήτω το δικό Σου θέλημα, όχι το δικό μου.
Θα σε φωνάζω Μάιλς, που σημαίνει "ελεήμων".
Γιατί ο Κύριος με λυπήθηκε
και απάντησε στις προσευχές μου.
Χριστέ μου, τρυφερέ ποιμένα, άκουσέ με
Ευλόγησε τον μικρό Σου αμνό απόψε
Στο σκοτάδι να είσαι Εσύ κοντά μου
Πρόσεχέ τον όσο κοιμάται, μέχρι την αυγή
Όλη τούτη τη μέρα με οδήγησε το χέρι Σου
Και Σε ευχαριστώ για τη φροντίδα Σου
Έρχονται!
Πάρε μια ανάσα.
Τι ιστορία θες να μου πεις; Έχεις λαχανιάσει.
Τι είναι; Πες μου.
Το βλέπω στο πρόσωπό σου πως θέλεις να μου πεις κάτι.
Οι ταξιδιώτες.
-Χάλασε η άμαξά τους... -Εντάξει.
Ας πάμε να δούμε, λοιπόν.
Ωραία.
Πάει καλά η όρασή σας;
Βλέπω λίγο θολά στα πλαϊνά τους τελευταίους μήνες.
Ο Κύριος με διαβεβαιώνει πως όλα θα πάνε καλά.
Καλή σας μέρα, ταξιδιώτες.
Και ο Θεός να σας ευλογεί.
Μας συγχωρείτε, αιδεσιμότατε, δεν...
Εμένα με συγχωρείτε, ταξιδιώτη.
Συμβουλεύω τους άλλους να μιλάμε τη γλώσσα του νέου μας τόπου,
αλλά καταφεύγω στην παλιά γλώσσα σε καιρούς...
σύγχυσης.
Καλώς ήρθατε.
Πηγαίνουμε στην πόλη Γκρας Βάλεϊ.
Μας είπαν ότι είναι γύρω στα 80 χλμ. βόρεια του Σακραμέντο.
Εμείς ήρθαμε από το Όρεγκον Σίτι.
Αν θυμάμαι τον δρόμο...
φοβάμαι πως σας περιμένει μακρύ ταξίδι.
Φυσικά είστε ευπρόσδεκτοι να βρείτε καταφύγιο στην κοινότητά μας.
Θα στείλουμε άντρες να δουν αν σώζεται η άμαξά σας
και να μεταφέρουν τις προμήθειές σας.
Μη φοβάστε.
Έχουμε χτίσει μια κοινότητα που είναι αφοσιωμένη στον Θεό.
Προσέξτε, στον Θεό, όχι στην Εκκλησία.
Εγώ είμαι πρεσβύτερος.
Δεν έχουμε τίτλους εδώ, παρά μόνο "αδελφός" και "αδελφή".
Δεν έχουμε νόμους, εκτός από τη Βίβλο.
Και η Βίβλος μάς λέει
να καλωσορίζουμε τον ξένο σαν να ήταν ο ίδιος ο Χριστός.
Λεγόμαστε Είδωλον.
Είναι αρχαία λέξη που σημαίνει κάτι σαν "τελειότητα".
Θα το δείτε και μόνοι σας.
Μάιλς. Έλα.
Έλα.
Κρατάω το χέρι σου. Σταθερά χέρια...
Πού είναι ο Επς;
-Ο Επς έρχεται όποτε του 'ρθει. -Να είσαι καλοσυνάτος, Τζέιμς.
Έχει χάσει πολλά. Η καρδιά του ράγισε από το πένθος.
Δεν φθονώ το πένθος του, Κόρα.
Εδώ είμαστε όλοι ίσοι,
μα ο Επς έχει πάρει αέρα τελευταία.
Πάντα έτσι ήταν σε κάποιο βαθμό, παρά την καλοσύνη του.
Μα τώρα φαίνεται να νομίζει
πως ο Θεός τον έχει ξεχωρίσει ως ανταμοιβή για την απώλειά του.
Αδελφοί, αδελφές.
Ανησυχούσαμε για σένα, αδελφέ Επς.
Ξεκίνησε το γεύμα και οι καλεσμένοι σου είναι μόνοι τους.
Ο Κύριος είχε λόγια να πει για τους νεοφερμένους.
Ανησυχητικά λόγια. Έπρεπε να προσευχηθώ.
-Πρέπει να επισκευάσουμε την άμαξα. -Γιατί πρέπει;
Το Όρεγκον εκδίωξε τη φάρα τους από την ίδρυσή του,
και όλη η χώρα κοντεύει να σκιστεί στα δυο εξαιτίας τους.
Έλα, Λούθερ. Δεν ξεκίνησαν εκείνοι τον πόλεμο.
Δεν λέω πως ξεκίνησαν τον πόλεμο.
Αλλά δεν μπορείς να αρνηθείς πως έχουν διχάσει τη χώρα.
Γιατί, πράγματι, αυτό έχουν κάνει.
Αδελφοί! Αδελφές!
Τι κάνετε εκεί;
Σταματήστε!
Γυρίστε στα κρεβάτια σας!
Σταματήστε το αυτό.
Συγχώρεσέ με, Κύριε,
μα πρέπει να Σε ρωτήσω ξανά για τους νεοφερμένους.
Δεν μου είναι ξεκάθαρη η σημασία της παραίνεσής Σου.
Καταλαβαίνω, ναι...
Αυτό προσεύχομαι,
ακριβώς,
να είμαι δυνατός.
Να δω πέρα από την αποστροφή μου και να ανοίξω την καρδιά μου.
Βεβαίως...
Βεβαίως θα είναι απαραίτητη η μαλακή καρδιά,
και όχι η σκληρότητα της ράβδου και της γροθιάς.
Ναι, φυσικά.
Θα βάλω τα δυνατά μου.
Ποιος κράτησε το νερό στη χούφτα των χεριών του;
-Εσύ δεν συνομιλείς με τον Θεό. -Ναι, αλλά...
-Γιατί θέλεις για τα πάντα... -Δεν έχει νερό το πηγάδι!
...να λογομαχείς, αδελφέ Λούθερ;
Ο νέος φίλος σου είναι πολύ αγενής, Επς.
Εμφανώς φοβάται να πλησιάσει. Παρακαλώ.
Έλα.
Με συγχωρείτε που σας διακόπτω.
Εγώ και η γυναίκα μου
αναρωτιόμασταν μήπως επισκευάστηκε ο τροχός της άμαξάς μας.
Επωφελούμαστε από την εξαιρετική φιλοξενία σας εδώ και σχεδόν μια βδομάδα.
Δεν μας φαίνεται δίκαιο.
Και, ξέρετε, εγώ και η γυναίκα μου...
ευχαρίστως να συνεισφέρουμε.
Δεν θέλουμε φιλανθρωπία, κύριε.
Διστάζω να βάλω να δουλεύουν οι φιλοξενούμενοί μου.
Αλλά ο Κύριος με ορμήνεψε
να φανώ δυνατός σε αυτή την περίπτωση.
Δέχομαι την προσφορά σας.
-Σας ευχαριστώ. -Σου είπε ο πρεσβύτερος Επς
πως συνομιλεί με τον Κύριό μας;
Ξέρετε, ο Κύριος...
μας μιλάει όποτε και όπως θέλει Εκείνος,
υποθέτω.
Θα προσευχηθώ για τις δουλειές που σας ταιριάζουν...
Γιατί να μη λύσει τη διαφωνία μας ο φίλος σου;
Γιατί να το κάνεις αυτό;
Το καλοκαίρι είχε μεγάλη ξηρασία.
Χρειαζόμαστε δεύτερο πηγάδι.
Αλλά σκάψαμε κοντά έξι μέτρα και δεν έχουμε βρει νερό.
Εδώ, όμως, είναι το πιο μαλακό χώμα.
Αλλού θα χρειαστεί διπλάσια δουλειά.
Τι να κάνουμε;
Παρακαλώ.
Μάλιστα. Με συγχωρείτε.
Σε μερικά μέτρα ακόμα
θα βρείτε το υπόγειο νερό.
Μιλάει κι αυτός στον Θεό.
Ευχαρίστως να σκάψω εγώ το υπόλοιπο, αν έτσι τακτοποιηθεί το ζήτημα.
Ο Κύριος κρίνει ότι έτσι αρμόζει, Επς;
Ναι.
Μάρθα,
αναρωτιόμαστε πού έμαθες να ράβεις τόσο γρήγορα και τόσο καλά.
Μου έμαθε η μαμά μου, χρόνια πριν.
Και τι γλώσσα μιλούσε η μητέρα σου όταν ήσουν μικρή;
Δεν καταλαβαίνω τι εννοείτε.
-Αγγλικά μιλάμε στην οικογένειά μου. -Πριν από τα Αγγλικά, εννοεί.
Τη γλώσσα της πατρίδας σας.
Όπως εμείς μιλάμε Ολλανδικά.
Μάλλον ήταν τόσο παλιά, που το χάσαμε,
ό,τι κι αν ήταν.
Μάλλον πλέον είμαστε Αμερικανοί.
Πώς βγαίνει το παιδί;
Η νεαρή Φένα αναρωτιέται πώς βγαίνει.
Από την κοιλιά σου, καταλαβαίνεις;
Βγαίνει διαφορετικά;
Σαν πόνι;
Σηκώνεται και περπατάει, σαν μικρό πόνι;
Ο Αφρικανός το έστησε, σαν κόλπο. Το είδες εσύ ο ίδιος.
Οι προσευχές μας μένουν εβδομάδες αναπάντητες,
κι αυτός βρίσκει νερό με την πρώτα προσπάθεια;
-Πώς γίνεται, Επς; -Γιατί ρωτάς τον Επς;
-Όλοι ίσοι είμαστε. -Λούθερ...
Μόνο που αυτός είναι ο μόνος που μιλάει στον Θεό.
-Λούθερ. -Ο Επς είναι προφήτης!
Τότε, γιατί οι Αφρικανοί δεν φοβούνται τον Επς;
-Ίσως βλέπουν αδυναμία. -Ακούστε.
Οι άντρες μας μας προστάτευσαν και μας καθοδήγησαν σε τρομερές κακουχίες.
Αν δεν μπόρεσαν να βρουν νερό, ίσως δεν υπήρχε νερό για να βρεθεί...
από χριστιανούς.
Ίσως έχουμε να κάνουμε με μαύρη μαγεία.
Τώρα θυμόμαστε
πού πρέπει να αναζητήσουμε τη σοφία σε καιρούς οδύνης και...
Και σύγχυσης.
Λευιτικόν 25.
"Και θα πάρετε δούλους από τους παροίκους που ζουν ως ξένοι ανάμεσά σας,
"και θα είναι ιδιοκτησία σας.
"Τους αδελφούς σας, όμως,
"δεν θα τους επιβαρύνετε με μόχθους".
Έχω προβληματιστεί, Κύριε.
Η υπερηφάνεια είναι θανάσιμο αμάρτημα,
αλλά στην αποψινή συνάντηση...
ένιωσα...
Το ξέρω πως έχω ευνοηθεί με τη χάρη Σου, Κύριε,
αλλά το να πάρω για μένα αυτή τη δόξα θα ήταν...
Δίκαιη ανταμοιβή;
Δόξα;
Πού είναι η δόξα στην αντιμετώπιση των Αφρικανών,
που ήρθαν σ' εμάς σε τόση ανάγκη, σαν να ήταν ιδιοκτησία;
Όχι.
Όχι, ο δρόμος είναι ξεκάθαρος, Κύριε.
Ναι, ο λόγος Σου είναι ξεκάθαρος.
Θα το κάνω.
Θα ακολουθήσω τον λόγο με χαρά στην καρδιά μου.
Θέλουμε τουλάχιστον τρία ακόμη φορτία.
Για στάσου.
Μη μας βάζεις κι άλλη δουλειά. Στοίβαζε τα τούβλα αφού τα φέρνεις.
Δεν έχω ξαναδεί τέτοια τεμπελιά.
...θα ξίνιζε τα μούτρα της αν με άκουγε,
αλλά η δεσποινίς Λίντε πάλι δεν έχει τη ρύση της,
και δεν είναι πια άθικτη.
Είμαι ευγνώμων γι' αυτά τα οράματα, Κύριε.
Ευγνώμων που βλέπω την εσωτερική αλήθεια, κι ας σβήνει η επίγεια όρασή μου.
Με γεμίζεις δώρα.
Το να σε υπηρετώ μας δοξάζει όλους.
Και, όπως λες,
η υπερηφάνεια ενός πιστού υπηρέτη δεν είναι αμαρτία.
Είμαι παραπάνω από υπηρέτης;
Αδελφός;
Είμαι αδελφός Σου;
Μόνο μία επιθυμία έχω.
Να σβήσεις τις τελευταίες αμφιβολίες που παραμένουν στην τσακισμένη μου ψυχή
και να με αφήσεις να δω ακόμη πιο καθαρά τη σοφία των βουλών Σου.
Αδελφή.
Μάιλς;
Μάιλς, έπεσε ο σταυρός μου.
Έσπασε πάλι η αλυσίδα.
Μάιλς;
Μάιλς!
Σας έπεσε αυτό, κύριε;
Πόση ώρα στέκεσαι εκεί;
-Τι είδες; -Δεν είδα.
-Δεν... -Δεν είμαι ο Γκράφτον σου,
να με αποπροσανατολίζει το χαμόγελο μιας βρομιάρας.
Τι είδες;
-Κύριε, δεν θέλω... -Από όλα τα κακά αυτού του κόσμου,
η προσποιητή αθωότητα είναι το πιο ύπουλο.
Με ξεγελάσατε,
και οι δυο σας.
Ο Κύριος πήγε να με προειδοποιήσει.
-Ακόμη και ο Λούθερ το είδε. -Σας παρακαλώ...
Με κοροϊδεύετε! Κοροϊδεύετε τον τρόπο που ζω.
Κοροϊδεύετε ό,τι έχω καταφέρει σ' αυτή την ειδεχθή έρημο.
Νόμιζα πως ήσασταν δοκιμασία,
αλλά ο Κύριος έχει δίκιο.
Ήρθατε για να με κάνετε να λυγίσω.
Ο σύζυγός μου κι εγώ είμαστε αβοήθητοι. Είμαστε στο έλεός σας.
Αν θέλετε να φύγουμε, να φτιάξετε, όπως υποσχεθήκατε, την...
Έχεις απατήσεις;
Πώς τολμάς!
Ίσως δεν είχατε σκοπό να τηρήσετε την υπόσχεση.
Ίσως πλανέψατε εμένα και τον σύζυγό μου ώστε να έρθουμε
και να μας ξεζουμίσετε στη δουλειά
εσείς και η τέλεια κοινότητά σας.
Ντροπή!
-Ντροπή σ' εσάς... -Σύζυγο;
Δεν βλέπω χρυσή βέρα εδώ.
Αυτό είναι η ντροπή!
Ο Γκράφτον είναι τόσο σύζυγός σου
όσο ένας ξαναμμένος χοίρος είναι σύζυγος
για μια πρησμένη, στριγκλίζουσα...
-Αφήστε με! -Κάτω τα χέρια σας!
Όχι! Μάρθα!
Εδώ βάζουμε τα ζώα που γεννάνε.
-Βοήθησέ με, Γκράφτον! -Μάρθα.
Μάρθα...
Μάρθα!
Σε παρακαλώ.
Έλα.
Μάρθα, κοίταξέ με.
Εντάξει.
Τώρα το νιώθω, Κύριε.
Νιώθω τη φωτιά
που δούλεψες με επιμελή αγάπη να ανάψεις στην καρδιά μου.
Νιώθω την οργή που έκαψε τα Σόδομα.
Νιώθω το ηθικό μένος
που έθαψε τη Γη κάτω από κύματα ψηλότερα απ' τον ουρανό.
Θα γίνω εργαλείο Σου, ναι.
Θα γίνω το πανίσχυρο εργαλείο Σου.
Θα γίνω το εργαλείο της δύναμής Σου.
Ήρθαμε εδώ για να κρίνουμε,
υπηρετώντας τον Κύριο.
Λούθερ,
ανάγγειλε την κατηγορία κατά των κατηγορούμενων.
Κλοπή αλόγου.
Δικό μας είναι το άλογο.
-Ψεύτη! -Κλέφτη!
Δεν έχετε το φιλότιμο να μας αφήσετε να φύγουμε;
Το φιλότιμο;
Βλέπεις τι μας ανάγκασες να κάνουμε;
Η αδυναμία γεννά αδυναμία.
Εσύ άφησες να έρθει εδώ αυτό το κακό.
Ο αδελφός Λούθερ έχει δίκιο.
Σε ρωτώ, όμως, αδελφέ,
ο Κύριος δεν διόρθωσε το λανθασμένο σκεπτικό μου;
Ο Κύριος δεν μας είπε, μέσω των Γραφών,
ότι αυτοί είναι ιδιοκτησία μας;
Τότε, πώς, αδελφέ, να απαλλαγούμε απ' αυτούς;
Αδελφοί και αδελφές, προσέξτε τι θα κάνετε.
Ο Ιησούς το λέει ξεκάθαρα
πως όποιος δεν καλωσορίζει τον ξένο θα είναι καταδικασμένος.
Καταδικασμένος στην Κόλαση!
Έχεις δίκιο για τις Γραφές, όπως πάντα, αδελφή.
Αλλά εμείς τους καλωσορίσαμε,
κι αυτοί μας το ανταπέδωσαν με κλοπή.
Ο Κύριος μού είπε το δίκαιό Του, αδελφέ Λούθερ.
Και ο Κύριος έδωσε εντολή να το αποδώσεις εσύ σ' αυτούς,
αγαπητέ αδελφέ μου.
"Ο Κύριος θα σε χτυπήσει με τύφλωση...
"και σύγχυση του νου.
"Θα σε εξορίσει σε μια γη που δεν γνώριζαν οι πρόγονοί σου.
"Θα προκαλείς τη φρίκη και τον χλευασμό στους λαούς.
"Οι γιοι σου και οι θυγατέρες σου
"θα οδηγούνται στην αιχμαλωσία".
Ο Κύριος κατέστησε σαφή την επιθυμία του για την αφρικανική φυλή.
Ο Κύριος έχει στρέψει όλους τους λαούς του κόσμου εναντίον τους.
Ο Κύριος έβαψε όλη τη Γη
με το βρομερό, καρκινογενές αίμα τους.
Γι' αυτό πρέπει να τους τιμωρήσουμε όπως προστάζει ο Κύριος.
Να τους τυφλώσουμε, λέει,
και τους τυφλώσαμε.
Να τους καταριόμαστε, λέει,
και τους καταραστήκαμε.
Να τους διώξουμε, λέει.
Κι έτσι,
τώρα πρέπει να τους αποβάλουμε,
όπως η σοφή μας σάρκα
αποβάλλει κάθε ακαθαρσία που θα μας σάπιζε εκ των έσω.
Εσύ!
Καταραμένε!
Σε καταριέμαι!
Αυτάρεσκε, φριχτέ, άδικε άνθρωπε!
Καταραμένε!
Δεν ξέρω πώς δεν παίρνει φωτιά ο λόγος του Κυρίου
στο άκουσμα της αχρειότητάς σου, λευκέ διάβολε!
Αιώνια βροχή από φωτιά και θειάφι!
Έχω υπακούσει,
έχω ακολουθήσει κάθε εντολή.
Γίνεται να τελειώσει έτσι;
Δεν είναι αυτό το τέλος.
Μάιλς;
Δεν είναι το τέλος αυτό, πιο πιστέ μου υπηρέτη.
Ποιος είσαι;
Είμαι αυτός που λατρεύεις στην καρδιά σου.
Εγώ απαντούσα όταν εκείνος σιωπούσε.
Έχουμε δεθεί μαζί.
Σε συναντώ για να πεθάνω μετά;
Προσευχόσουν να θριαμβεύσεις επί του θανάτου,
και αυτό θα γίνει.
Προσευχόσουν να ταρακουνήσεις τον κόσμο, και αυτό θα κάνεις.
Το ήξερα πως θα ήταν έτσι.
Πες μου το θέλημά σου, Κύριε.
Είδες τι γίνεται μ' αυτούς.
Ό,τι αγγίζουν το καταστρέφουν.
Πρέπει να τους καταστρέψεις εσύ πρώτα.
-Πες μου πώς, Κύριε. -Σου έδειξα ήδη τον τρόπο.
Μια πληγή στην καρδιά είναι σαν πόρτα.
Περνάς την πόρτα και τους σπας την καρδιά εκ των έσω.
Αν τους σπάσω εκ των έσω,
θα νικήσω τον θάνατο;
Με τις τσακισμένες ψυχές τους θα εξαγοράσεις ατελείωτη ζωή.
Και τέτοια δύναμη, οι άνθρωποι την έχουν μόνο στα όνειρα.
Αν, όμως, δεν καταφέρεις να τους σπάσεις,
θα χάσεις τη δική σου ψυχή.
Αν αποτύχεις να τους κάνεις να υποφέρουν,
θα υποφέρεις εσύ.
Αν αποτύχεις να δημιουργήσεις μια κόλαση γι' αυτούς,
θα δημιουργηθεί μία για σένα.
Δέχεσαι αυτούς τους όρους;
Σφίξε το χέρι μου, λοιπόν,
και σφραγίζεται η συμφωνία μας.
ΑΥΤΟΙ
Υποτιτλισμός: Σύλβια Τσάτσαρη