NOBYEMBRE 15, 2022, 7:58 A.M.
May butas. May napalampas tayo.
Hindi ko alam kung ano.
May napalampas tayo.
Ma'am, ba't di ka muna huminto at magpahinga?
Anim na oras ka nang nagtatrabaho.
May matinding pressure mula sa tanggapan ng Commissioner.
May dalawang araw na lang tayo para sa report.
-Mag-order ba ulit ako ng kape? -Huwag na.
Ano 'yon, Ma'am?
Tingnan mo ang mga ugat na 'to.
Mukhang talagang makapal.
Kung naaalala n'yo, nag-park tayo malapit sa malaking puno ng balete.
Puwedeng ugat 'yan ng punong 'yon.
Bumabaon sa lupa nang 10-15 talampakan ang mga ugat ng puno ng balete, di ba?
Tama, ma'am.
May naghukay siguro nang sobrang lalim para lumabas nang ganito ang mga ugat.
Naaalala mo ba kung gaano kalalim ang hinukay natin?
Nakita 'yong bangkay ng aso sa lalim na 4-5 talampakan.
Hindi lumabas ang mga ugat na 'to no'ng naghukay tayo.
Sinasabi n'yo bang si Sagar…
Inilibing niya ang bangkay ng aso sa lalim na limang talampakan.
Pero siguradong naghukay siya ng hanggang 15-20 talampakan.
Saka lang lalabas nang ganito ang mga ugat na 'to.
Ba't siya naghukay nang gano'n kalalim?
Saan po natin ililibing si A, sir?
-Bakante 'yong lupa ni G. Reddy, ano? -Opo, sir.
Doon mo ilibing. Kakausapin ko si G. Reddy.
Sige po, sir.
Titigil ang naghuhukay sa libingan kapag nakita nila ang bangkay ng aso.
Di nila iisiping may ikalawang bangkay sa ilalim no'n.
Mahusay.
MESSENGER
BAHAY SA BUKID NI SAGAR 8:42 A.M.
HOST NG SIKAT NA YOUTUBE CHANNEL NA ANINO NG MGA MULTO
NA SI KIRAN REDDY, NATAGPUANG PATAY
Journalism...
"Journalism - Mga Prinsipyo at Ideolohiya."
Ipapadala ko ba ang mga ito sa bahay sa bukid?
INILATHALA NG DHOOTHA PUBLICATIONS, 1962
DHOOTHA PUBLICATIONS
PORT COLONY, ROAD NUMBER-9, SATHYAVEEDU, VISAKHAPATNAM - 530035
Sir Sagar?
Sir, ano'ng ginagawa n'yo rito?
-Ikaw si… -Si Sathya. Estudyante sa Journo Global.
Inimbitahan ko kayo sa programa.
-Oo nga pala. Tama. Sathya. -Opo.
-Nag-apply ka, di ba? -Opo.
-Dhootha Publications? -Ito po ang Dhootha. Sa 'min 'to.
-Sa 'yo? -Sa pamilya ko po.
Lolo ko si Punong Patnugot SatyaMurthy.
-Ipinangalan ako sa kaniya. -SatyaMurthy.
Pumasok muna kayo, Sir.
Maupo kayo.
Tsaa o kape?
Salamat na lang.
Puwedeng makausap si SatyaMurthy?
Pero wala na po siya, Sir.
Bigla siyang naglaho noong 1962.
Kasunod no'n, tumigil ang paglalathala at paglilimbag.
Naghirap ang pamilya ko.
Ginawa naming bahay ang printing press.
Ikinalulungkot kong marinig 'yon.
Pero…
May masasabi ka ba sa 'kin tungkol sa mga artikulo o libro niya?
Tingnan n'yo ang kuwarto niya. Baka makatulong sa inyo.
Halikayo. Ipapakita ko sa inyo.
Dito, Sir.
Ang lolo ko, si G. SatyaMurthy.
Walang pinagbago ang kuwarto niya mula no'ng nawala siya.
Mga libro niya, mesa niya, at mga diyaryo mula sa panahong 'yon…
Pinanatili ng tatay ko ang lahat ng alaala niya.
Sathya!
Sir, sandali lang po. Babalik ako agad.
-Ano 'yon, Pa? -Sathya, sino'ng nasa loob?
-Sino'ng nagsabing puwede mo 'yong buksan? -Pa, gusto ko…
Ba't mo binuksan ang kandado?
Sinabihan na kitang ako lang ang puwedeng magbukas no'n.
-Pa! -Sino'ng naro'n? Palabasin mo!
Papa naman.
-Palabasin mo muna… -Pero, Papa…
Chandramurthy?
Siya ang tatay mo?
Sino'ng nagpapasok sa 'yo sa loob?
Lumabas ka ngayon din.
Walang karapatang pumasok diyan ang mga taong gaya mo.
Ba't ka narito?
Nagsasaliksik ako tungkol sa Dhootha.
Nagsasaliksik ka tungkol sa Dhootha?
Ni wala kang karapatang sabihin ang salitang 'yon.
Papa.
Lalabas ka 'ka mo pagkabalik ko, di ba? Lumakad ka na.
-Pero, Pa… -Sige na, Sathya.
May ilang detalye lang akong hinahanap.
Wala kang makukuhang impormasyon dito.
Wala nang mas sasahol pa kaysa maisulat ang tatay ko ng mamamahayag na gaya mo.
Dakila ang kasaysayan ng tatay ko at ng diyaryong 'yon.
Huwag mo 'yong dungisan ng bulok mong tinta.
Ano naman, Sir?
Dahil lang 'yon ang sinasabi mo, hindi ibig sabihin totoo na 'yon.
Ano'ng dakila ro'n?
Inilalathala niya ang diyaryo tapos inabanduna niya ang pamilya niya.
Ano'ng dakila ro'n?
Sino'ng nagsabi sa 'yo no'n?
Walang kailangang magsabi sa 'kin no'n.
Nagkalat 'yon sa Internet.
Nabasa mo 'yon sa Internet?
Mamamahayag ka ba talaga?
Alam mo ba ang pangunahing prinsipyo sa pamamahayag?
Ilang beses nating dapat tiyaking tama at totoo ang impormasyon
bago tayo magsulat o magsalita.
Kung gano'n, sabihin n'yo sa 'kin kung ano ang totoo at hindi totoo.
Kung hindi, ang alam ko lang ang isusulat ko.
PAGLULUNSAD NG LIBRO
Sa paglulunsad ng libro ng sikat na si Kodinala SatyaMurthy,
Journalism - Mga Prinsipyo at Ideolohiya,
ikinalulugod namin at pinasasalamatan ang lahat ng bisitang narito.
Tinatawag ko si MLA Rep. Raghavaiah na magsalita ngayon.
Pagbati sa lahat.
Bilang kinatawan, marami na 'kong nadaluhang pagpupulong sa politika.
Pero talagang nakakataba ng puso na maging Panauhing Pandangal
sa paglulunsad ng libro ngayon.
Kaibigan ko si SatyaMurthy.
Dhootha ang pangalan ng diyaryo niya.
'Yon ang numero unong diyaryo ngayon sa Andhra Pradesh.
Mahalaga ang diyaryong 'yon
dahil kapag nailathala na sa Dhootha ang impormasyon o balita,
makakatiyak tayong purong katotohanan 'yon.
Mahal ni SatyaMurthy
ang bansa niya at ang sining ng pamamahayag.
May isang partikular na insidente noong pakikibaka para sa kalayaan.
Bumuo ng grupo noon si SatyaMurthy kasama ang mga kabataang gaya niya.
Habang nagtatago sa mga Briton,
naglathala siya ng mga balita para sa mga tao sa kabila ng panganib.
Nakaisip siya ng magandang pangalan para sa gano'ng uri ng pagbabalita.
"Dhootha."
'Yon din ang pangalan ng diyaryo niya.
Naging problema ang Dhootha ng Britong Gobernador-Heneral noon.
Nagpadala siya ng mga tao para wasakin ang palimbagan.
Doon kami nagkakilala ni SatyaMurthy at sinabing, "Hayaan mong wasakin nila 'yon.
Hayaan mong arestuhin nila ako.
Pero dapat nating protektahan ang makinang panlimbag."
Dahil ang makinang panlimbag na 'yon ang sandata ni SatyaMurthy.
Nagtuwang kami sa makinang panlimbag at inilipat 'yon sa parola ng Satyapatnam.
Ginulpi kami ng mga Briton
para sabihin kung nasaan ang panlimbag.
Tiniis namin ang pagdurusa nang nakatikom.
Pagkalaya namin, ipinagpatuloy namin ang paglalathala sa Dhootha sa parola.
Mula no'n, ang parolang 'yon na ang naging logo ng Dhootha.
Sa pagsasama-sama sa kaniyang karanasan at pagmamahal at paggalang sa pamamahayag,
isinulat ni SatyaMurthy ang libro.
Mababasa mo siya sa bawat salita sa libro.
Wala akong maisip na mas nararapat na sumulat sa librong 'to.
Sa pag-asang maging gabay ang librong 'to
para sa mga susunod na henerasyon sa pamamahayag,
hanggang dito na lang ako.
Salamat.
Sa lahat ng bisitang dumalo ngayon bilang paggalang sa 'kin,
at sa kaibigan kong si Raghavaiah, nagpapasalamat ako.
Pumapasok dati sa politika ang mga lider
nang naglalayon lang na gumawa ng mabuti para sa mga kababayan at bansa nila.
Gano'n si Raghavaiah.
Gayunpaman, nagbabago na ang panahon.
Parami na nang parami ang pumapasok sa politika
para sa kapangyarihan at kayamanan.
Kasabay nito ang paglaganap din ng katiwalian sa pamamahayag.
Ang mga mamamahayag na kumukuwestiyon dapat sa mali,
pinagkakakitaan nila ang pagsulat ng mga hindi totoong istorya.
Tandaan n'yo ito.
Maihahalintulad ang politika't pamamahayag sa dalawang riles ng isang tren.
Magkahilerang riles ang mga 'yon
na nagdidirekta dapat sa tren ng demokrasya tungo sa tagumpay.
Hindi dapat magtagpo ang dalawang riles, anuman ang mangyari.
Ang ideyang 'yon ang nagtulak sa 'kin na isulat ang librong 'to.
Ayokong mapagsamantalahan ang larangan ng pamamahayag.
Bilang mamamahayag,
maaaring hindi natin mabago ang mundo sa mga prinsipyo't ideolohiya natin.
Pero maaari tayong makapukaw ng pagbabago sa kahit isang tao man lang.
At dahil sa pagbabagong iyon, magkakaroon ng progreso sa bansa.
JOURNALISM - MGA PRINSIPYO AT IDEOLOHIYA. ISINULAT NI : SATYAMURTHY
-Bhupathi. -Sir.
Murthy,
naniniwala ka ba talagang magtatagpo ang politika at pamamahayag?
Hindi lang basta gano'n.
Puwedeng mas masahol pa ang mga kabuktutan sa hinaharap.
Puwedeng magtayo ng sariling diyaryo ang mga partidong pampolitika
at maaari din nilang hadlangan ang kalayaan sa pamamahayag.
Maghintay ka lang.
-Ano 'yon, Bhupathi? -Puwede po bang magpapirma rito?
-Bhupathi, kumusta ang anak mo? -Ayos naman po.
Nag-aaral na siya.
NAGMAMAHAL, SATYAMURTHY
-Uy, Chakrapani. Halika. -Magandang araw.
-Murthy, ito si Chakrapani. -Okay.
-Magandang araw. -Magandang araw.
Nagtatag siya ng bagong partido, ang Prajavakku.
Tatakbo siya sa eleksyon sa unang pagkakataon bilang kalaban ko.
Karangalang lumabas sa balota kasama n'yo.
Hindi ko sinadyang kalabanin kayo, sir.
Dapat nang pumasok sa politika ang mga kabataan.
Totoo. Natutuwa ako.
-Puwedeng magpalitrato sa inyo? -Sige. Halika.
Halika.
-G. Bhupathi, sali ka sa 'min. -Sige.
Ang ganda ng seremonya, Sir.
Di aksidente 'yon, Bhupathi.
Ikaw ang may gawa no'n.
Sa pagmamadali n'yo sa libro, may mga nakaligtaan kayo, sir.
Kaya naman…
Mga tiket papuntang Tirupathi?
Nangako kayong bibisita kayo kapag nagkaanak na kayo.
Dalawang taon na ang lumipas. Nakalimutan n'yo na ang tungkol do'n.
Magandang pumunta kayo.
Hindi n'yo dapat palampasin ang magiging pista.
Halalan ngayon.
Mahihirapan ka kung mag-isa ka lang.
Wala akong reklamo basta para sa palimbagan, sir.
Pero, Bhupathi…
Siya na nga raw ang bahala.
Saka lagi mong sinasabing
bukod sa 'yo, si Bhupathi lang ang maayos na makakapagpatakbo sa diyaryo.
Ba't ka nag-aalinlangan? Pumunta tayo.
Kailan ang biyahe ng tren?
Ala-sais ng gabi yata. Natingnan ko isang beses.
Pakitabi.
Tingnan mo.
-Saan tayo pupunta? -Ayudha Puja ngayon.
May ipinahanda ako sa palimbagan. Papunta tayo ro'n.
DHOOTHA PUBLICATIONS
-Subbayya. -Sir.
-Nagsimula na ba? -Di pa. Hinihintay namin kayo.
Tara na.
-Subbayya. -Sir.
Pupunta kami sa Tirupathi.
Tatlong araw kami mawawala.
Si Bhupathi ang magkukumpirma sa mga artikulong ilalathala.
-Sundin mo ang bilin niya. -Sige po.
Bhupathi, pumunta tayo sa parola pagkatapos ng ritwal.
Ano 'to, mahal?
Kung magkamali ako habang nagsusulat, itinatapon ko kaagad ang papel.
Hindi na 'to kasya sa basurahan.
Dapat mong iwasang magkamali.
-Sandali lang. Lilinisin ko 'to. -Lakshmi, sa susunod na.
Akin na ang dilaw at pulang pangkulay. Simulan na natin ang ritwal.
Lakshmi, alam mo ang pinagdaan ko rito, tama? Noon, tumulong sa akin…
Alam ko, mahal. Ilang beses mo nang inulit.
Ito ang sandata mo no'ng pakikibaka para sa kalayaan.
Marami kayong pinagdaanan nito.
Parang panganay mo 'to.
-Ano pa? -'Yon na.
Susheela.
-Ano 'yon, mahal? -Tingnan mo 'to.
Mga litrato sa seremonya kahapon.
Ang ganda.
Nalimutan ko. Kailangan ng niyog para sa banal na ritwal sa makalawa.
-Papuntahin ko ba sa bukid si Kalpana? -Sige.
Sige.
Kalpana.
-Kalpana! -Papunta na po.
Nililinis ko ang kuwarto.
Ano'ng sinabi ng doktor?
Mukhang hindi na siya makakalakad ulit.
Binigyan siya sa ngayon ng mga pansuportang 'to.
Kakailanganin na niya ng wheelchair.
Alam mo ba ang tawag nila sa mga kaliwete sa…
-Ano? -Natutuwa raw sa 'yo si Shaitan.
-Magkadugo raw kayo. -Totoo 'yon.
Gusto mo ba ang simbolo ng partido natin?
-Maganda. -May kasama 'yang pahayag.
Dudurugin ng Prajavakku ang oposisyon gamit ang pangingibabaw nila sa mga tao.
Nagustuhan mo ba? Ilagay mo sa diyaryo mo.
Saka na tayo mag-isip ng mga pahayag para sa pagkapanalo.
Ano'ng plano mo para manalo?
Sabihin mo.
Pinapunta ko sa Tirupathi si SatyaMurthy gaya ng gusto mo.
Babalik siya pagkalipas ng tatlong araw.
Tatlong araw na lang ang meron tayo.
Ano'ng plano?
May kasambahay sa bahay ni Raghavaiah, si Kalpana.
Kahali-halina ang pagkakayumanggi niya.
Ano'ng sinasabi mo?
Ayoko ng partidong panandalian lang.
Gusto kong manatili ito sa bawat henerasyon.
Kaya dapat nating planuhin mula sa pinakamaliliit na bagay.
Naiintindihan mo ba?
Dalawang taon ko nang hawak si Kalpana.
Gagawin niya kahit ano'ng iutos ko. Sunud-sunuran siya sa 'kin.
Binigyan ko siya ng mahalagang tungkulin.
-Ipapaliwanag ko. -Tao po?
Siya 'yon.
Bhupathi, sandali lang. Babalik ako agad.
Tao po?
Tao…
Bitiwan mo 'ko. May makakakita sa 'tin.
Dinala mo ba?
Oo.
Heto.
Sobra ang pag-aalala ko na baka may makakita.
Ang hirap no'n.
Ang sakit sa kamay.
Naku! Masakit ang kamay mo?
Mas mabuti na ba?
Galing ba 'yan sa kuwartong sinabi ko?
Oo, galing sa kuwarto sa itaas ni Sir.
Mabuti.
Bumalik ka rito ng ganitong oras bukas, ha?
Mag-ingat ka sa pag-uwi.
Ano 'to?
Dinala ni Kalpana galing sa kuwarto ni Raghavaiah.
Inakit mo ba siya nang dalawang taon para sa aldabang 'to?
Makinig ka nang mabuti, Bhupathi.
Tansong trangka 'to.
Dadalhin ko 'to kay Sambadu,
magpapagawa ng kopyang gawa sa bakal
at ipapatubog 'yon sa tanso.
Kung paninipisan natin sa kaniya ang trankang 'to,
madali natin 'tong mabubuksan.
Iabot mo 'yong magnet.
At 'yong pako.
Hindi dumidikit sa magnet ang tanso.
Pero kung bakal 'yon,
mabubuksan at maisasara ang trangka mula sa kabila.
Bukas. Sarado.
Magsasanay ako gamit ang isa sa mga trangka.
Sisiguraduhin kong madali kong mabubuksan ang trangka gamit ang magnet.
Ibibigay ko kay Kalpana 'yong isang trangka.
Iuwi at ikabit mo 'to sa kuwarto ng amo mo. Okay?
Kunin mo rin 'to.
-Ano 'to? -Minatamis.
Bigyan mo ang amo mo at lahat ng nasa bahay.
Bakit?
Sabihin mo, ikakasal ka na.
Magpapakasal tayo pagkatapos ng eleksyon, di ba?
Huwag mong kainin 'yan.
Bibigyan kita ng espesyal na minatamis sa may lawa mamayang gabi.
Malinaw?
-Oo. -Sige na.
Kalpana, naglalaro sa labas ang mga bata. Bigyan mo rin sila.
Nabigyan ko na po sila.
Ano'ng okasyon, iha?
Ikakasal na siya, Tito.
Kaya namimigay siya ng minatamis.
Kailan mo ipapakilala sa 'min ang pakakasalan mo?
Malapit na raw siyang dumalaw at mamanhikan.
Mabuti. Makinig ka, iha. Nagdesisyon kaming lahat.
Wala kang pamilya.
Hindi ka na iba sa 'min.
Kapamilya ka na namin.
Kaya para sa gastos sa kasal mo,
at para masigurong hindi ka maghihirap,
nagbukas kami ng account sa bangko sa pangalan mo.
Magdedeposito kami kada buwan mula ngayon.
Sige po.
Igitna mo.
-Nasaan na ang minatamis ko? -Heto, sir
Mahal!
Kalpana, halika rito.
-Ikinabit mo na ba ang aldaba? -Oo.
-Ipinamigay mo ba ang minatamis? -Oo.
Sabi mo, may minatamis ka para sa 'kin.
Oo. Maglublob ka muna.
Hindi puwede. Baka may makakita sa 'tin.
Sino'ng narito? Wag kang mag-alala. Halika na.
Saka ikakasal na tayo. Ba't ka nahihiya? Halika na.
Halika na.
Bitiwan mo 'ko.
-Walang narito. -Ang bait ni Sir.
Nagdeposito siya sa account ko sa bangko ng 15,000 para sa kasal natin.
Talaga?
Ba't mo pinakalas sa 'kin 'yong trangka tapos ipinakabit ulit do'n?
Sasabihin ko kung bakit.
Kapag napatay ko na siya,
iniimprenta mo na mag-isa ang diyaryo para bukas.
Pumunta ka sa lawa kasama si SI Ramana at ang media pagkalipas ng 30 minuto.
Malinaw ba?
Una, ipadala ang bangkay sa postmortem.
Ano'ng nangyari, Sir?
May nagpakamatay.
Kasambahay siya nina G. Raghavaiah.
Pinagsamantalahan siya ng buong pamilya.
Ayaw niyang maharap sa kahihiyan sakaling malaman 'yon ng iba.
Kaya gumawa siya ng sulat at nagpakalunod.
Ano'ng sinasabi n'yo, Sir?
Si MLA Raghavaiah ba ang may gawa nito?
Oo, siya nga.
Hindi ako naniniwala, sir.
Mag-iimbestiga kami bukas ng umaga.
Sige. Tara na.
Diyaryo.
KASAMBAHAY NI MLA RAGHAVAIAH, NAGPAKAMATAY
Ano'ng nangyayari sa bahay na 'yon?
Sino'ng nagtulak sa inosenteng tao na magpakamatay?
Mabuting tao raw siya
na makibaka para sa kalayaan.
Sa katunayan, inaangkin niya ang pakikibaka para sa kasarinlan.
Ano ang tugon niya rito?
Paano tayo nakakasigurong di 'to mangyayari sa ibang babae?
Sino'ng gumawa sa karahasang 'to?
Mga anak niya o si Raghavaiah mismo?
Nanlumo ako no'ng nabasa ko ang balita sa Dhootha kaninang umaga.
Kilalang-kilala natin ang Dhootha at si G. SatyaMurthy.
Maglalathala lang siya kung totoo ang impormasyon.
Malapit ding magkaibigan sina Raghavaiah at G. SatyaMurthy.
Di niya palalampasin ang nagkasala kahit kaibigan niya 'yon.
Hahayaan ba natin sila?
Hindi natin sila hahayaan…
Buktot na tao ba ang iniluluklok natin sa puwesto?
Hindi ko 'to sinasabi dahil sa eleksyon.
Lubhang galit lang ako sa trahedyang ito.
Kukuwestiyunin ko sila sa ngalan ng mahihirap.
Di puwedeng hayaan ang gano'ng klaseng tao.
Kaladkarin natin siya't paharapin sa 'tin. Tara na.
Hoy, Raghavaiah!
Sino'ng dapat managot sa nangyari? Lumabas ka rito!
Sagutin mo kami!
Lumabas ka!
Sandali lang!
Huminahon kayo!
Aarestuhin namin siya kapag nakausap na siya, okay?
G. Raghavaiah.
G. Raghavaiah, buksan n'yo ang pinto.
-Pilitin n'yong buksan. -Sige po.
Hoy, halughugin n'yo ang lahat ng kuwarto.
-Sige po. -Busisiin n'yo ang bawat kuwarto.
Nakabukas ang lahat ng kuwarto sa ibaba.
-Walang tao rito, Sir. -Sige. Halika.
G. Raghavaiah.
G. Raghavaiah!
Nakakandado mula sa loob ang pinto.
-Pilitin mong buksan. -Sige po.
Karumal-dumal.
Sabay-sabay silang nagpakamatay.
Ito ang diyaryo ngayong araw.
Akala nila walang makakaalam.
Tingnan n'yo kung sarado o hindi ang lahat ng bintana.
Sarado po ang lahat ng bintana.
Nakakandado rin ang pinto sa bungad.
Walang dahilan para maghinala.
Siguradong pagpapakamatay 'to.
Mama. Papa.
Ingat.
Mukhang nasa bahay si Subbayya.
Ano 'yon, Subbayya?
Sir…
KASAMBAHAY NI MLA RAGHAVAIAH, NAGPAKAMATAY
-Sino'ng sumulat nito? -Si Bhupathi po.
Dumating siya sa palimbagan kagabi at pinauwi kaming lahat.
Naghinala na 'ko.
Pero di ko 'to inaasahan.
Ano'ng nangyayari, mahal?
Mahigit sampung taon na siyang nagtatrabaho sa pamilyang 'yon.
Parang sariling anak na nila siya.
Sa tingin mo ba gagawa sila ng ganito?
Kakausapin ko si Raghavaiah.
-Sir. -Ano 'yon?
Nagpakamatay ang buong pamilya nila kaninang umaga.
Mahal!
Hindi. Imposible 'to. Kailangan kong umalis.
Bhupathi!
Hoy, Bhupathi!
-Bakit po, sir? -Nasaan si Bhupathi?
Wala siya rito. Umalis siya.
-Saan siya nagpunta? -Di ko po alam.
Lagi niyang kasama si Chakrapani nitong nakaraan.
-Cheers, Bhupathi! -Cheers!
-Cheers, Ramana Ghosh! -Cheers!
"Dahil sa pagbabagong iyon, magkakaroon ng progreso sa bansa."
"Parang riles ng tren ang politika't pamamahayag."
"Hindi dapat magtagpo."
Ulol!
Hindi tayo hangal para makinig sa kalokohan ng matandang 'yon.
Kalimutan mo na ang mga riles ng tren, Bhupathi.
Hindi lang tayo dapat magtagpo.
Dapat tayong magkaisa't magtulungan.
Puksain mo ang hahadlang para magtagumpay ka.
'Yon ang tunay na diwa ng politika.
Ang mga handang pumatay lang ang maghahari magpakailanman.
Ba't mo pinatay lahat maliban do'n sa batang babae?
Batang babae?
Sinong batang babae?
Apo ni Raghavayya sa mas batang anak niya. May polio ang bata.
Nasa kuwarto siya sa sulok.
Polio? Hindi ko siya napansin.
Di bale na. Masuwerte ang batang 'yon.
-Ano'ng ginawa mo sa kaniya? -Ipinadala ko sa mga kamag-anak niya.
Alam mo bang mahirap ipalibing kaagad nang walang autopsy ang mga bangkay?
Uy, Ramana, di pa tapos ang trabaho mo.
Uuwi bukas si SatyaMurthy.
Kailangan mo siyang sabihan na masusi ang naging imbestigasyon.
Ginahasa 'ka mo ng pamilya 'yong kasambahay.
Kailangan mo siyang kumbinsihing
walang dudang nagkasala ang pamilya ni Raghavaiah.
Kapag napapaniwala mo siya, di na natin siya poproblemahin.
Bukod pa ro'n, matutuwa siya sa 'kin.
Hindi ko na kailangang mangampanya.
Makukuha ko ang karamihan ng boto.
Rep. Chakrapani.
Sampung taon mula ngayon, magiging Chief Minister Chakrapani ako.
Sige. Isama mo kami sa pagtatagumpay mo.
-Siguradong mapo-promote ka. -Sige.
Ano'ng gusto mo, Bhupathi?
Gusto ko ng sariling palimbagan at diyaryo.
At napakalaking halaga.
Anong prinsipyo, ideolohiya, at etika? Walang may pakialam do'n.
Sarili mong diyaryo.
Diyaryong susuporta sa partido ko.
Tutuparin ko 'yan. Cheers!
-Cheers! -Cheers!
Hindi ako makapaniwalang ginawa 'to ni Bhupathi.
Magsumbong ba tayo sa pulis?
Kasabwat nila si Si Ramana Ghosh.
Sinamantala nila ang pagtitiwala ng tao sa Dhootha
at pinalabas nilang totoo ang kasinungalingan.
Hinding-hindi ko sila mapapatawad.
Ibubulgar ko bukas ang ginawa nila sa diyaryong ginamit nila.
Ipapakita ko kay Bhupathi
kung gaano kalakas ang kapangyarihan ng katotohanan.
G. Chakrapani na magiging Rep… Pasensya na, magiging CM pala.
Masaya ang party.
Magiging DGP, magkita na lang tayo bukas.
Pagkabalik ng matandang 'yon,
Magkakaroon ka ng sarili mong palimbagan.
Matulog ka nang mahimbing.
Gusto mo ng sigarilyo?
NAGMAMAHAL, SATYAMURTHY
Pumunta rito si SatyaMurthy.
Ano'ng sinasabi mo?
Sabi mo bukas pa siya uuwi galing sa Tirupathi.
Pinirmahan niya ang librong 'to para sa 'kin. Naiwan ko 'to sa kotse niya.
Paano 'to napunta rito?
Narinig niya kaya tayo?
Tara na.
Dalian natin.
Sandali lang.
Kailan kayo umuwi galing Tirupathi?
Sandali pa lang.
Sige. Bukas pa kayo babalik dapat, di ba?
Maaga kaming natapos sa mga gagawin namin, kaya…
Narito ba si Sir?
Lumabas siya para magtrabaho.
Lumabas?
Galing ako sa palimbagan. Wala siya ro'n.
Saan kaya siya pumunta?
Hindi ko alam. Wala siyang sinabi sa 'kin.
-Kumusta ang pagbisita n'yo? -Maayos naman.
-Sige. Magkita na lang tayo bukas. -Sige.
Alam niya lahat.
Mukhang sinabi niya rin sa asawa niya.
Kabado siya kapag tumitingin siya sa 'kin
Ibibisto niya tayo sa diyaryo bukas.
Masasayang ang pinaghirapan natin.
Sisirain niya lahat.
At hahayaan na lang ba natin siya?
Nasa palimbagan dapat siya kung gano'n. Wala siya ro'n.
Alam ko na kung saan siya pumunta.
Ramana, doon ka. Bhupathi, sumama ka sa 'kin.
Sino 'yan?
Ikaw?
Napaaga ang uwi n'yo galing sa Tirupathi, Sir?
Sabi ko bukas na kayo umuwi, di ba?
Kailangan n'yo bang umuwi nang maaga, malaman ang lahat ng 'to,
at magalit sa 'min?
Kailangan ba, Sir?
Naiintindihan mo ba ang ginawa mo?
Tinubog mo ang kamay mo sa dugo sa halip na tinta.
Niyurakan mo ang respeto at pananagutan na kaakibat ng pamamahayag.
Ba't mo 'yon ginawa?
Dahil lang sa perang inalok ni Chakrapani?
Dapat kang mahiya!
Karma ang bahala sa 'yo, Bhupathi.
Mumultuhin ka at ang pamilya mo ng pagkakasalang ginawa mo.
Ginawa mo lahat ng hindi dapat gawin ng mamamahayag.
Baka mapatawad ko pa sina Ramana Ghosh at Chakrapani.
Pero…
Pero hindi kita patatawarin.
Malalaman bukas ng publiko ang katotohanan.
Bukas ng umaga…
Bitiwan mo 'ko!
Hoy!
Bitiw!
KASALUKUYAN
Pinuntahan ni Bhupathi ang nanay ko kinabukasan
at binalaan siyang sabihin sa mundong naglaho ang asawa niya.
Kung hindi, papatayin niya raw ako.
Ako na lang ang kasama sa buhay ng nanay ko.
Kaya nanahimik siya para protektahan ako.
Sinabi niya sa 'kin ang totoo noong malapit na siyang mamatay.
Ikinalulungkot, Sir.
Ang dami kong sinabi kahit hindi ko alam ang totoo.
Nasa parola ng Satyapatnam pa rin ba ang makinang panlimbag?
Puwedeng oo. Puwedeng hindi. Hindi ko alam.
Nakuha mo na ang impormasyong kailangan mo, di ba?
Isulat mo kung ano'ng gusto, kung paano mo gusto.
Sir.
Pasensiya na talaga, Sir. Hindi dapat…
Ayos lang 'yon. Huwag mong alalahanin 'yon, ha?
Sir, tuloy o hindi po ba tuloy ang internship ko?
Kapag may bagong pasok sa kompanya,
tradisyon naming bigyan siya ng panulat.
Hindi mo kailangan ng internship.
Tapusin mo ang kurso mo at magtrabaho ka na ro'n.
-Good luck, Sathya. -Maraming salamat, Sir.
Sir, dadalo kayo sa programa, di ba?
Oo. Puwede mo ba 'kong paalalahanan sa araw na 'yon?
-Siyempre naman, Sir. -Mabuti.
-Sige. Salamat. -Salamat, Sir.
Pa, nag-alala talaga ako.
Akala ko masasaktan siya sa mga sinabi mo at di matutuloy ang internship ko.
Pero inalok niya 'ko ng trabaho.
Trabaho? Sa diyaryo niya?
Di ako payag do'n, Sathya.
Ayokong matulad sa 'yo, Pa. Gusto kong magtagumpay.
Marami akong gustong marating sa buhay.
Binabalaan kita dahil gusto kong gumanda ang kinabukasan mo.
Pag-aari ng lolo mo ang panulat na 'to.
Kapag nakapili ka na ng tatahaking landas,
napakahirap nang talikuran 'yon.
Piliin mo ang tama, Sathya.
Saan dinala si Lolo ng mga prinsipyo't ideolohiya niya?
Ano'ng nakamit mo sa pagsunod sa mga yapak niya?
Ni di mo mapakain nang maayos ang pamilya mo.
Hindi kita matutularan, Pa.
Si Lolo na naman!
PAROLA 8:12 P.M.
KA
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Maui Felix
Mapanlikhang Superbisor Maribeth Pierce