Eerder in Shogun.
Ze zijn gestorven omdat ze bij een grotere strijd horen.
Nu is het jouw beurt.
Voor zijn veiligheid moet de Anjin naar je vissersdorp Ajiro worden gebracht.
Heer Ishido was verbaasd over je plotselinge vertrek.
Vertel je heer dat ik me houd aan mijn beloftes.
Wij vertrekken met het Zwarte Schip uit Osaka. Jij moet blijven.
Ze kunnen me wat.
Anjin, pas op.
Het is 'm gelukt.
Ik wil dat hij een regiment traint in buitenlandse tactieken…
…met de wapens van zijn schip.
Ik benoem hem tot hatamoto.
Dat is een enorme eer.
Doet de Anjin mee?
Mijn heer wil 'n wedstrijdje. Maar laat hem niet winnen.
- Mijn heer haat dat. - Ik zou niet durven.
Heer Omi. Bericht uit Osaka.
Iedereen, luister. Heer Yabushige komt naar ons dorp met een gast:
de heer van Kanto, Yoshii Toranaga.
Maak alles gereed.
GEBASEERD OP HET BOEK VAN JAMES CLAVELL
SHOGUN
HOOFDSTUK VIER: THE EIGHTFOLD FENCE
Ik smeek u, verlos mij van deze straf.
Heer Toranaga heeft de Anjin…
- …de titel gegeven die hij gepast vond. - Belachelijk.
Als hatamoto heeft de Anjin een bijzit nodig.
Dan smeek ik u, sta mij toe de clan te verlaten en non te worden.
- Niets daarvan. - Waar heb ik dit aan verdiend?
Ik heb mijn kind al verloren, waarom moet ik nu die barbaar dienen?
Dat was harteloos van mij.
Na het verlies dat u hebt geleden.
Buntaro is eervol gestorven.
Ik zal zijn wensen erven…
…en onze heer blijven dienen. Ik vertrouw op heer Toranaga.
Eén jaar, meer vraagt hij niet.
Ze stemt in met zes maanden
In Ajiro zal alles klaarstaan.
- Mijn neefje regelt alle details. - Goed zo.
Geen tijd te verspillen. Ons leger moet klaarstaan…
…voordat de raad mijn vader heeft vervangen.
Vervangen?
Had ik dat niet verteld?
Ik heb Hiromatsu een bevel gegeven. Zodra we Osaka hadden verlaten…
…moest hij ze informeren dat ik zou aftreden.
Bent u opgestapt uit de Raad van Regenten?
- Dat was de enige optie. - U hebt uw eigen doodsvonnis getekend.
Alles is verloren. Uw vazallen, bondgenoten, vrienden… We gaan eraan.
Nee, wacht. Heel Izu gaat eraan.
Excuseer mijn onbeleefdheid. Ik neem aan dat u direct seppuku gaat plegen.
Bedankt, maar tot er een juridisch bevel is…
…blijft mijn hoofd op z'n plek.
Heer, Ajiro is in zicht.
Wiens leger is dat?
Van Yabushige-sama. Ze zijn trouw aan Toranaga-sama.
Ik hoop het maar.
Ik had betere sake moeten kopen.
Ik heb op uw terugkeer gewacht, oom.
Is dat dezelfde barbaar?
Die barbaar is nu hatamoto.
Zorg dat hij een huis krijgt.
Zijn bijzit en vrouwe Toda zullen daar ook verblijven.
Nu de raad geen kant op kan, zou uw hoofd van grote waarde zijn.
Een bondgenoot met ambities is geen bondgenoot.
Een eer dat u er bent, vrouwe Mariko.
Anjin-sama, dit is Omi-sama. De heer van dit dorp.
We hebben elkaar al ontmoet. Pardon.
En krijg de klere, stronthommel.
Heer. Uw thuiskomst doet de mannen veel vreugd.
- Luister, alstublieft. - Yabushige-sama.
Heer, u zou me een groot plezier doen als u mijn garde inspecteert.
Samoerai van Izu…
…het is een eer…
…het leger van mijn vriend en bondgenoot, Kashigi Yabushige, te aanschouwen.
Donkere wolken pakken zich samen boven Japan.
We moeten ons land beschermen tegen verraders.
Wie de nalatenschap van de Taiko bevuilt, wordt genadeloos door de goden gestraft.
Voor wie in de naam der trouw vecht…
…ben ik het, Yoshii Toranaga…
…die nederig voor jullie buigt.
Oom, het hele dorp heeft zich voorbereid op uw komst.
Mijn vader moet weg voor zaken. Als hij terug is, moet het regiment getraind zijn.
Ik had het goedkope spul moeten kopen.
De mannen die in dat gat zaten, heb je die ergens gezien?
Zijn ze veilig?
- Muraji? - Ja. Welkom, Anjin-sama.
Ik wil graag mijn mannen spreken. Waar zijn ze?
Iedereen is ergens anders naartoe gebracht.
Een veilige plaats.
Ik snap niet… Kun je me helpen? Hier.
- Waar zijn jullie mee bezig? - Volgens mij wil hij naar zijn schip.
Wat nu weer? Laat los.
Dat schip is niet van jou. Je mag het niet betreden.
- Je mag niet zonder toestemming aan boord. - Van mijn eigen schip?
- Als je iets nodig hebt… - Eigenlijk wel.
Mijn pistolen en mannen. Ik wil ze graag zien.
Je mannen zijn voor hun veiligheid naar de stad Edo gebracht.
En je krijgt je pistolen als dat nodig is.
Luister, Mariko. Je heer en ik hadden een afspraak.
Dat schip en zijn bemanning zijn nu van mij.
Je vergist je. Je schip en bemanning zijn nu van Toranaga-sama.
Hij gebruikt ze zoals hij wil.
Bedankt voor de opheldering.
Anjin-sama. Dit is Uejirou, de tuinman.
We gebruiken sama niet voor Uejirou. Dat is niet gepast.
Je huis is klaar voor inspectie. Deze kant op.
Mijn huis?
Je personeel heeft alles klaargemaakt.
Mijn personeel?
Jouw slaapkamer en de kamer van Fuji-sama.
Ik verblijf in de gastenkamer.
- Lust je wat thee, na die lange reis? - Waarom krijg ik dit allemaal?
Het is gepast voor een hatamoto.
Wacht eens even. Hoelang moet ik hier blijven?
Volgens Nagakado-sama duurt de training zes maanden.
- Sorry, maar zes maanden? - Je hebt ingestemd deze mannen te trainen.
Ja, en in ruil zou ik mijn mannen en schip terugkrijgen.
Heb geduld, Anjin-sama.
Als hatamoto krijg je een huis, een ruim salaris van 240 koku per jaar…
- Ik wil helemaal geen kukoos. - En Fuji-sama als bijzit.
Ze is vast aardig, maar ik hoef geen vrouw.
Ik wil niet bij haar slapen of op haar slapen of wat dan ook.
Ze zal zich over je huis, bedienden en financiën bekommeren.
Als je weigert, beledig je onze heer.
Nou, ik weiger toch. Ik weiger dit allemaal.
Ik heb een afspraak met Toranaga…
Sorry, Toranaga-sama. Nu is hij nergens te bekennen.
Ik ben weer een gevangene. Alleen met een mooier verblijf.
Zes maanden.
Dat hij niet eens sake komt drinken…
Die Toranaga…
Je hebt zijn leven gered in Osaka en nu spuugt hij je in je gezicht.
Omi, weet je al wie de rat is…
- …die Toranaga over 't schip heeft verteld? - Nog niet.
Wat heb je al die tijd gedaan? Je kosode geparfumeerd?
Hij is nog maar een jongetje. Te jong om de baas te zijn in het dorp.
De goden lachen me uit. Ishido denkt vast dat ik hem heb verraden.
Het lijkt alsof ik achter deze verloren zaak sta. Een regiment trainen…
…met een barbaar die hatamoto speelt… Wat moet ik in vredesnaam doen?
Dat geschutsregiment is nog steeds uw regiment.
Ik leg het uit. U hebt nu nog de geweren en het kanon.
Totdat heer Toranaga terug is, is alles nog van u.
De raad kan nog een vijfde regent vinden…
…en heer Toranaga uit zijn positie ontheffen.
- Wat dan nog? - De geweren en artillerie zijn dan van u.
U kunt ze aan heer Ishido schenken.
Je hoeft hier echt niet te zijn.
Ga weg.
Ze laat me niet met rust. Ze volgt me overal naartoe.
Een bijzit slaapt niet als haar man wakker is.
Wat een idiote gewoonte.
Je mag niet op mos lopen.
Dat is respectloos.
Sta mij toe…
Fuji-sama verdient beter.
Ze is het nichtje van wijlen mijn man. Ze is slim en hooggeboren.
- Wat fijn voor haar. - Haar man en baby zijn ter dood gebracht.
Haar man had Ishido-sama beledigd. Bloedvergieten moest worden voorkomen.
Moet ze dan niet rouwen, in plaats van een gestrande Engelsman achtervolgen?
We rouwen om wie we hebben verloren door hun strijd voort te zetten.
Wat een onzin. Een kind voert geen strijd.
De vader diende Toranaga-sama. Als jouw bijzit kan Fuji-sama dat ook doen.
Het geeft haar een doel.
Je ziet het niet aan haar.
Een moeder in rouw…
…of weduwe.
Ken je de 'Achtvoudige omheining'?
Van jongs af aan wordt ons geleerd hoe we zo'n omheining in onszelf optrekken.
Een ondoordringbare muur waar we ons achter kunnen verschuilen.
Je moet jezelf leren om te luisteren zonder te horen.
Luister bijvoorbeeld naar het geluid van vallende bloesem of rotsen die groeien.
Als je écht luistert, maakt de wereld om je heen niet meer uit.
Laat onze beleefdheid, buigingen en rituelen je niet misleiden.
Vanbinnen kunnen we mijlenver weg zijn.
Veilig, en alleen.
Hij kan de pot op.
Omi-sama staat erop dat je je wapens niet mag meenemen.
- Jullie dragen ook altijd zwaarden bij je. - Pistolen zijn anders. Je moet ze afstaan.
Nee, begrepen? Ik ben niet meer zijn gevangene.
Waar ik vandaan kom, vráág je gasten iets te doen.
Wacht. Dit is niet nodig. Als hatamoto geniet je bescherming.
Ik kan onze eerste ontmoeting niet uit mijn hoofd zetten.
- Geef me de pistolen. - Nee.
Mariko-sama, zeg de Anjin dat hij zijn pistolen aan mij geeft.
Geef de pistolen aan Fuji-sama. Ze zal die met haar leven beschermen.
- Ik kan mezelf wel beschermen… - Anjin-sama.
Geef ze alsjeblieft aan mij.
Zeg tegen deze kwijlende klootzak dat ik klaar ben om te gaan.
De Anjin biedt zijn excuses aan voor het misverstand.
De pistolen.
Ga alstublieft weg.
Dat was goed. Heel goed.
Volgens Yabushige-sama kunnen z'n mannen al wel musketten laden en schoonmaken.
De Portugezen gaven ons 50 jaar geleden al geweren. We hebben heel wat ervaring.
Uiteraard.
Ik wil beginnen met tactieken.
Buitenlandse methoden die mijn vijanden niet kennen.
Hij vraagt over tactieken die nieuw zijn voor onze vijanden.
- Juist, tactieken… - Dat was de afspraak.
Heer Toranaga heeft deze man tot zijn grote hatamoto benoemd.
Eens zien of ie het kan waarmaken.
Goed, dan vertel ik over tactieken.
Ik begin met een groots gevecht: het Beleg van Malta.
Er was een beleg op Malta… Het was schijnbaar een grote slag.
Zestigduizend islamitische Turken…
…tegen 600 christelijke ridders en een paar duizend Maltese hulptroepen…
…in hun enorme fort Sint-Elmo.
De ridders hadden het beleg weerstaan en dwongen de vijand zich terug te trekken.
- Wij hebben geleerd dat deze overwinning… - Sorry, zei je nou 'geleerd'?
- Wanneer was deze slag? - Zo'n 35 à 40 jaar geleden.
Je hebt zelf dus niet meegevochten?
Je was toen nog niet eens geboren.
Hé, wat vraag je hem?
Pardon, ik vroeg om opheldering.
Begin weer bij het begin, maar vertel nu over een slag waar je zelf bij was.
Ik heb al tegen je heer gezegd dat ik loods op een schip ben.
Op zee zijn er maar weinig infanteriegevechten.
Wat doet ie?
Mariko-sama, zeg hem dat geschutstactieken nutteloos zijn…
…vergeleken met Engelse maritieme krijgskunst.
In plaats van tactieken wil hij ons leren over Engelse zeeslagen.
Het kasteel in Osaka is onneembaar. Een normaal beleg zou maanden duren.
Maar met mijn schip en kanonnen op een paar duizend meter…
…breekt uw leger het kasteel binnen zonder ook maar door 'n pijl geschampt te worden.
Ik laat het zien.
Omhoog ermee.
Naar voren.
Hoe zeg ik 'terug'?
- Terug. - U-shi-ro.
Hoe kan een kanon dat doelwit raken?
Sla op de wig.
Dit is waanzin.
Kanonnen zijn nooit nauwkeurig. De Portugezen hebben dit ook geprobeerd.
Druk de kogel aan. Buskruit erin en aan de kant.
Vuur.
Aan de kant en vuur.
Goed gedaan.
Zijn kanonnen zijn beter.
Buskruit erin.
Buskruit.
Ze moeten de vijand dwingen tot terugtrekking.
Bepaal de vector.
Daar is het te vroeg voor. Uitstekend.
Wat is dit prachtig.
- De mannen leren op een redelijk tempo. - Ja, Toranaga-sama zal tevreden zijn.
Ik kan hem op meer manieren helpen.
De Erasmus is slechts één schip, maar een hele vloot is andere koek.
Mijn mannen kunnen 'n oorlogsvloot bouwen.
Vergeef me, Anjin-sama, maar je hebt een eed afgelegd aan Toranaga-sama…
…niet aan de bevelen die je hierheen hebben geleid.
Welke bevelen?
Je misdaden tegen de Portugezen. Ik heb ze in je eigen woorden gelezen.
Weet dat onze heer nooit tegen jouw vijanden kan worden gekeerd.
En jij moet weten dat we in oorlog zijn, zowel jouw heer als mijn koningin…
…en we hebben 'n gedeelde vijand. 't Waren de katholieken die hem wilden vermoorden.
- Ze wilden jou vermoorden. - Ze vrezen voor wat ik hem kan bieden.
Een moderne oorlogsvloot zou van waarde voor hem zijn.
Je hebt geen idee wat waardevol is voor mijn heer.
We dienen allebei onze meesters, nietwaar?
Allemachtig.
- Wat was dat nou? - Een mini-aardbeving.
Een mini-wat?
Je maakt er nog wel meer mee als je hier bent.
Er zijn ook tsunami's vanuit de zee en branden in de dorpen en steden.
Daarom kunnen onze huizen snel herbouwd worden.
De dood zit bij ons in de lucht, zee en aarde.
Hij kan ons op elk moment halen.
Voordat je je bemoeit met onze politiek, moet je onthouden…
…dat we leven en doodgaan. Meer hebben we niet in de hand.
Mini-aardbeving.
Ik hou van je, Kiku…
Weer die kanonnen.
Sinds die barbaar er is, zijn er een hoop slechte tijdingen.
Juffrouw Kiku, de vogel die 's nachts zingt…
…die het welzijn van haar dorp bewaakt.
- Indrukwekkend. - Plaag me niet.
Het hele dorp is gespannen als je oom er is.
Mijn oom is onze heer. Hij is een lastige man…
…maar de voorspoed van dit dorp ligt in zijn handen.
Was jij onze heer maar.
En dan duwen.
Nummer vier.
Vier.
Haal een kettingkogel.
Duwen.
Alsjeblieft, dankjewel.
De kettingkogel vergroot de straal waarbinnen schade ontstaat…
…en de aard van de schade. Wacht maar. En duwen.
Goed zo.
Opgepast. En klaar.
Heer Ishido's mannen komen via het westen.
Ze zijn door het controlepunt gekomen. Nebara Jozen leidt de stoet.
Wat is er aan de hand?
Bereid je je voor op oorlog?
Je moet begrijpen dat ik niet wist dat Toranaga zou ontsnappen.
Een uitnodiging.
Je wordt verwacht in Osaka. Zweer trouw aan de raad…
- …en aanvaard de gevolgen van je acties. - Dit is een misverstand.
Weiger je?
Als je me doodt, verliest Ishido een belangrijke bondgenoot.
Je besluit staat dus vast.
Ik zal heer Ishido zeggen dat je hem tot vijand hebt verklaard.
Snap je het niet? Er komt oorlog.
Wil je Ishido zijn enige kans op overwinning ontnemen?
Kijk.
De kanonnen van de barbaar zijn ongelofelijk.
De christenen zullen in hun broek schijten.
Ik ken je al heel lang.
Blijf vannacht toch hier. Morgen is er weer een oefening.
Als je niet onder de indruk bent, krijgt Ishido mijn hoofd.
Akkoord?
Goed dan.
Regel een verblijfplaats voor Jozen en z'n mannen.
Morgen zullen ze onze artillerie aanschouwen.
Waarom?
Ik wil dat hij de kracht van onze wapens ziet.
Daarna gaat hij naar Osaka en zullen alle heren…
…beven van angst voor de ongekende macht van uw vader.
Ik kijk ernaar uit om te beven.
Ik moet naar Osaka om mijn trouw aan de raad te zweren.
Dat zul je weigeren.
Uiteraard, heer Nagakado
Alleen al de gedachte dat ik uw vader zou verraden is verontrustend.
Ik zou mijn leven geven voor uw vader.
Dat ik mijn leven voor die man geef, zeg.
- Als u gaat, wordt uw buik opengesneden. - Er is geen uitweg.
Niet te geloven dat dit mijn einde wordt.
Misschien is er een oplossing.
Zetten de regenten in Osaka Yabushige onder druk?
Hij wordt als voortvluchtige beschouwd.
Als hij terugkeert naar Osaka, moet hij seppuku plegen.
Eet, alsjeblieft.
Wat heb je daar?
- Dit is niks voor jou. - Hoe bedoel je? Laat eens proeven.
De Anjin wil natto proeven.
Hij lijkt vastbesloten.
Mariko-sama, wil je voor mij wat zeggen tegen Fuji?
Ik wilde mijn excuses aanbieden voor mijn gedrag toen ik hier net was.
De Anjin biedt zijn excuses aan voor zijn gedrag.
Volgens mij geven jullie zo geschenken, dus sorry voor hoe ik het heb ingepakt.
Ik wil haar bedanken voor haar goede diensten.
Ik geef dit geschenk als teken van dank.
Een beter pistool kon ik me niet wensen, maar zij kan het wel gebruiken.
Hij wil je dit pistool geven.
Wat moet ik hiermee?
Ik leer d'r hoe ze het gebruikt. Ze wordt de meest geduchte vrouw in Japan.
Zodat je hem kunt beschermen.
Eer ik dat doe…
Hij probeert vriendelijk te zijn.
Heb ik haar beledigd?
Ze waren van mijn overleden vader.
Zeg hem dat ik geen bijzit kan zijn van een man zonder zwaarden.
Als jouw bijzit wil Fuji-sama dat je haar familiezwaarden draagt.
Ze staan symbool voor haar vaders moed.
Ik kan dit niet aannemen.
Neem ze alsjeblieft aan.
Fuji-sama merkt op dat 't als hatamoto ongepast is om geen zwaarden te dragen.
- Je moet ze aannemen. - Alsjeblieft.
Heel erg bedankt. Gozirimasuru.
Het is gozarimasuru.
Een dezer dagen zeg ik het goed.
Het staat je vrij om dit gerecht niet te proeven.
Net kaas.
Stinkende…
…mogelijk bedorven kaas.
Maar erg smakelijk.
Jammer dat Jozen het kanon heeft gezien.
Hij zal Ishido vast vertellen over onze tactieken.
Die arrogante smeerlappen.
Moeten we je vader bericht sturen om te vragen wat hij zou doen?
Iedereen denkt dat ik nutteloos ben. Een verwend, tenger Minowara-rotkind.
Iemand moet opkomen voor onze naam.
Zonder toestemming van je vader kunnen we maar beter geen oorlog beginnen.
Nu klink je als hem.
'Nooit de eerste zet doen. Wacht tot je vijand een fout maakt.'
We zitten in een benarde positie.
Begreep je vader het maar.
Hij luistert nooit naar anderen.
Morgen…
…moeten we onze tactiek wel aan de vijand laten zien.
Stuur geen bericht naar mijn vader. Ik regel het wel.
Prachtig.
- Fuji-sama zei dat je ging wandelen. - Dat ging ik ook.
Ik ben blij dat je toch een bad wil nemen.
Wil je gaan zitten?
Bedankt voor je geschenk aan Fuji-sama.
- Het betekende veel voor haar. - Haar geschenk ook voor mij.
Ik wilde je ook zeggen dat je het mis had over mijn diensten in Ajiro.
Die hebben niks met de kerk te maken.
Ga verder.
Ik heb je mijn familienaam niet verteld, maar het is een bekende naam in Japan.
Jaren geleden…
…heeft een groot onrecht mij alles ontnomen.
Lange tijd kon ik geen vrede vinden in wat er was gebeurd.
- Maar Toranaga gaf me een uitweg. - Wat voor uitweg?
Je zei dat de huizen hier gemaakt zijn…
…om snel herbouwd te kunnen worden.
Als een huis vijftig keer is afgebroken en herbouwd…
…zie ik geen ruïne, maar gewoon een huis.
Ik zie hier een sterke vrouw…
…die mij geen uitleg is verschuldigd.
Hoe heet de stad waar je bent geboren ook alweer?
Londen.
- Een stad zoals Osaka? - Nou…
Het is wel een stad, maar niet zoals Osaka.
Het is er druk en vies.
Maar er is veel te doen.
Wat zou je doen op een avond als deze?
Als jij helemaal uit Japan bij me was, zou ik je meenemen naar mijn koningin.
- Zou ze ons ontvangen? - Vast wel.
We zouden door de paleistuinen lopen en dan aanschuiven voor een saai diner.
Als goedmakertje zouden we naar een toneelstuk gaan.
- Hebben jullie toneelstukken? - Ja, ze zijn heel populair.
Maar de meeste zijn droevig en tragisch.
Wij hebben ook tragedies. Verdoemde stelletjes, vervloekte koningen…
En daarna?
Een wandeling maken.
We zouden sanpo suru-en langs de Theems.
Een grote rivier dwars door de stad. 's Nachts is ze echt prachtig.
Je kunt er jezelf vergeten.
Alle problemen en je verleden…
…alle manieren waarop het leven je te gronde kan richten.
Alles verdwijnt even.
En dan ben je vrij.
Dat vind ik, tenminste.
Welterusten, Anjin-sama.
De regen is mooi vandaag.
Regen.
Goedemorgen.
Jij hebt een goed humeur.
Niet zo gek, na een nacht met goed gezelschap.
De courtisane kon je dus bekoren. Goed om te horen.
Fuji-sama en ik vonden haar een goed geschenk.
Ik snap het niet. Je bent niet…
Het was een erg attent geschenk.
Draagt hij nu ook al zwaarden?
Een slecht voorteken.
De doelwitten voor vandaag zijn door Nagakado opgesteld.
Uitstekend.
Nagakado, je hebt een toekomst in het theater.
In deze oefening schiet het kanon met perfecte precisie op de doelwitten.
Begin maar.
Iedereen aan de kant.
- Wat gebeurt er? - Weet ik niet.
Nebara Jozen. Je aanwezigheid hier is onacceptabel.
Je hebt mijn vaders naam beledigd. Ik eis compensatie.
Wat doet u nou? Stop uw zwaard weg. Jozen is een boodschapper van de regenten.
Wie heeft dat bevel gegeven?
Ik, Yoshii Nagakado, zoon van Yoshii Toranaga, heb dit bevolen.
Dit is een schokkende provocatie. Uw vader zal hiervan horen.
Maakt me niet uit. Ik wil zelfs dat hij het weet.
- Houdt niemand hem tegen? - Hou je erbuiten.
Zo vechten samoerai niet.
Jullie zijn wilden.
Allemaal…
Het is oorlog.
Vertaling: Marco Janssen Steenberg