-Gusto ko ng tubig. -Tumahimik ka.
Mahahanap nila tayo.
At kapag nahanap nila tayo, ipalilibing kita sa disyerto.
Gagawin kitang multo!
Noon, akala ko, walang mga multo.
Pero may narinig akong kuwento.
Lumang kuwento.
Ganito 'yon...
Noon, may isang lalaking
nagkuwento tungkol sa lalaking
nagkuwento tungkol sa
isang bahay.
Gusto mo ng biro?
May matandang nakaupo at nagbibiro.
Birong Aleman.
Tawag mo ba ako?
-Ano'ng sinabi mo? -Wala akong sinabi.
Parang may narinig ako.
Nagsasabi ako ng biro.
Walang gustong makarinig ng mga biro mo.
Tama, 'di ba?
Umuulan ng niyebe.
Si Marlene ang paborito ko.
Ginagamit ko dati ang suklay bilang mic at nagkukunwaring nasa cabaret ako.
Tapos, ikaw.
Tapos, ako.
Tapos, itatayo mo ang ikaapat na pader
gamit lang ang glue.
Tapos, ilalagay ko rin ang bubong.
Hangga't pantay, may ilusyon.
Hon, oras na.
-Gaano karami, mahal? -Pito.
Pito.
Isa, dalawa, tatlo, apat, lima, anim, pito.
Ligtas.
Parehong uno.
Buwisit.
Mahal ko.
-Ikaw naman. -Ikaw naman.
Nakauwi na si Papa.
Hugo.
Lintik, suso lang pala.
Herr Hänsom. Ikinagagalak naming makilala kayo, sir.
Ako si Hauptsturmführer Halden.
At ito si Obersturmführer Luntz at ito naman si Untersturmführer Grimmark.
Paumanhin at dumating kami nang walang pasabi.
Puwede kaming pumasok?
Paumanhin, pero mahina na ang pandinig ko.
Bakit hindi kayo pumasok?
Amoy bulaklak.
Sa amoy ng bulaklak ako nadudumi.
-Tahimik. -Halikayo.
Upo kayo. Mahal?
-Mahal? -May mga bisita tayong lalaki.
Heto na.
Maupo kayo.
Herr Hansom. Frau Hansom. Ikinagagalak naming makilala kayo.
-Ano'ng sabi mo, anak? -Ano'ng sabi mo, mahal?
-Sabi ko, ano'ng sabi niya? -Wala akong sinabi.
Ikinagagalak naming makilala kayo, sir.
Nagdisenyo kayo ng mga kastilyo para sa Reich na ikalulugod maski ng Diyos.
Mabuhay nawa sila magpakailanman. Gayundin ang ating Führer.
Kailan kayo lumipat dito, Herr Hansom?
Lumipat? Kami ang nagtayo nito.
Kami ang nagbigay-buhay sa bahay na 'to. Isinilang namin ito.
-30 taon ang nakalipas -29 taon ang nakalipas.
30 iyon, Helga.
30-29, 30-29
Herr Hansom, mahirap na pagtatanong ito sa inyo ni Frau Hansom.
At sigurado akong kaunting kalituhan ito. Ngunit magtatanong pa rin ako.
Nakatanggap kami ng tip mula sa aming intelligence
at dahan-dahan at magalang kong itatanong ito,
may nagtatago ba sa inyong tahanan?
Saglit, mahal. Saglit lang.
Ako na. Hindi tayo magsisinungaling.
May mga tinatanggap kami sa bahay na ito.
-Dinig ba nila tayo ngayon? -Marahil ay oo.
-Ilan sila? -Hindi ko masabi.
-Ano'ng hindi mo masabi? -Paalis-alis sila.
Nasaan na sila ngayon?
Nasa mga pader.
Nasa ilalim ng sahig.
Nasa kisame.
Gaano katagal na sila rito?
-30 taon. -29.
Ngunit apat na taon pa lang ang digmaan.
Ano'ng kinalaman ng digmaan sa kanila?
Ano'ng hindi kinalaman ng digmaan sa mga Hudyo?
Hudyo?
Walang Hudyo sa bahay na 'to.
Kung gayon, sino ang mga nasa pader,
sa ilalim ng sahig at sa kisame?
Mga multo, iho.
May mga multo sa bahay na 'to.
Naririnig namin sila gabi-gabi, umuusal ng mga kakaibang himig,
tumatawa sa mga kakaibang biro.
Herr Hansom, hindi kami naparito ng aking mga kasama para sa mga aparisyon.
Naghahanap kami ng mga Hudyo.
At ang impormasyong natanggap namin,
may mga Hudyong nagtatago sa bahay na 'to.
-Ano'ng sabi niya, mahal? -Hudyo.
Hudyo? Dito? Kailangan nating ng exterminator.
Iho, kung tingin n'yo ay may mga Hudyong nakapasok dito...
-Sa abot ng makakaya n'yo... -Ilabas n'yo sila.
Mawalang-galang na, sir, narito kami para mag-imbestiga
kung may aktibong partisipasyong naganap.
Si Frau Olga Hiddenbrau
ay nagsabing kumuha si Helga Hansom ng tatlong buong pato mula sa palengke.
Ang dami naman no'n para sa dalawang tao.
Oo naman. Quack, quack, quack.
Minsan lang ako umalis ng bahay.
Pero kapag umaalis ako, bumibili ako ng ekstra para ilagay sa freezer.
Ayos lang bang magtingin-tingin kami?
-Sige lang. -Sige lang.
Samahan mo ang tanyag na Herr Hansom at Frau Hansom,
puwede?
Alam n'yo,
nag-aral akong maging arkitekto.
Talaga ba?
Inaral kita para maging arkitekto.
Hindi pa huli ang lahat para sundin ang nais mo.
Lintik.
-May mga apo ba kayo? -Ano'ng sabi mo?
-May mga apo kayo? -Wala, iho.
May mga apo kayo?
May anak kami dati.
Ginawa ko ang magandang kunang ito para sa kanya.
Ako mismo ang nag-ukit.
Nag-ukit ako ng mga munting hayop sa kahoy.
Mga leon at mga oso.
At mga tupa.
Tanda mo, Heinrich?
-Para makatulog si Hugo. -Hugo?
Iyon ang pangalan ko.
-Talaga ba? -Talaga ba?
Ang gandang pangalan para sa magandang lalaki.
Dinisenyo ko ito para dahan-dahan lang ang paghele.
Para madama niyang tila nasa sinapupunan pa rin siya.
Pero...
Lumaki siya.
Gaya ng ibang batang lalaki.
At umakyat siya isang gabi, gaya ng iba,
at nahulog siya
at nabali ang leeg niya.
Helga, hindi siya nahulog.
Nasira ang kahoy dahil sa bigat niya.
Hindi iyon matibay.
May depekto sa disenyo.
Sa aking disenyo.
Naging kabaong niya ang kanyang kuna.
Natagpuan namin siya kinabukasan.
Payapa si Hugo.
Ang kuna niya, umuuguy-ugoy pa.
Hindi ko alam kung nakatadhana talaga kami ni Helga na magkaanak.
Hindi ko alam kung kaya namin silang alagaan.
Ikinalulungkot ko.
Ang bait mo naman.
Ngunit wala kang kailangang ikalungkot.
Narito pa siya.
Si Hugo. Ang kanyang multo.
Kasama niya ang iba pang multo.
Nakakatawa talagang magbiro si Heinrich.
Narinig mo 'yon?
Mahilig akong mag-swing.
Halika.
Patayin mo.
-Narinig mo? -Ang ano?
May mga naririnig yata ako.
Ang dami naming narinig sa bahay na 'to, Hugo.
Ang laking bahay.
Hindi hiniling ng mga magulang ko na maging arkitekto ako.
Inisip nilang walang usad na sining iyon.
At ang totoo, hindi ako malikhaing tao.
Kaya ko lang kopyahin ang meron na. Ginagaya ko lang ang mga master.
Kaya nang magtawag ang SS, sumama ako.
Pero ginamit ko ang mga kapalpakan ko sa disenyo para lumikha ng bagong daan.
At bagong karera. Bagong sining.
Iniisip ng mga taong ang susi sa paghuli ng mga Hudyo ay pag-iisip gaya ng Hudyo.
Pero hindi.
Kailangang mag-isip gaya ng arkitekto.
Mag-isip gaya ng barn o ng paaralan o ng tahanan.
"Bilang tahanan, saan ko maitatago ang Hudyo?"
Interesante.
Ang ganda ng bahay na itinayo n'yo. Mula sa labas, napakalaki nito.
Pero sa loob, parang ang liit.
Mas maliit.
Talaga?
Panloloko sa paningin. Sapilitang pananaw.
Hindi ako niloloko ng paningin ko.
Ang iyo ba, niloloko ako?
At ang kakaiba pa, ang pader na 'to,
ang kahoy na 'to,
hindi tumanda gaya ng iba.
Ang totoo,
parang ilang taon pa lang ang tanda.
-Bagong renobasyon? -Sa edad kong ito, iho?
Ni hindi na makapag-renovate si Heinrich dahil sa rayuma niya.
Hindi ko maintindihan, sir.
15 metro ang nakita kong retaining wall. Pero dito, 12 metro lang.
Habang sumasayaw tayo, sinukat ko. Bawat hakbang, isang metro.
At lahat ng ito, mula sa palpak na arkitekto.
Ano'ng itinatago mo?
Ano'ng nasa likod nito?
Wala. Mga multo lang.
Mga multo ang namamahala sa bahay na 'to. Sila ang nasa mga pader.
-Heinrich... -Ayos lang, Helga.
Ikaw ang bayani ko.
Paano mo nalinlang ang Reich sa pagtatago ng mga Hudyo?
Bakit ko itatago ang mga Hudyo?
Ang punong arkitekto ng Reich.
Nagtayo ako ng mga tore at libingan, mga palasyo at kulungan
para sa Führer.
Mga istruktura ng kamatayang pinaninirahan ng pagkitil at digmaan.
Maaaring nakita mo ang mga likha mo, at minsan, hiniling mong
sana'y ang ginawa mong kabaong ay naging kuna na lamang.
Sa tanda kong ito, dapat nang tumalikod ang puso ko sa katapatan nito,
ang konsensiya ko, tulad ng panukat ng panahon.
Baliktad na ang panuro nito sa ika-80 taon ko.
Hindi pa huli para sundin ang puso mo.
Heinrich.
Magiging ayos ang lahat, Helga.
'Di pumapatay si Hugo.
-Ernst, Matthias. -Walang laman ang pader na iyan.
-Mga multo lamang, si Hugo lamang. -Ernst, Matthias, bumaba kayo.
Iho, pakiusap. Ano'ng ginagawa mo?
Ano'ng laman ng pader na ito? Sabihin mo. Kung hindi, magpapaputok ako.
Isinusumpa ko, wala.
Nagsasabi siya ng totoo.
Patawad.
Mga multo.
Hindi.
Dali, Helga.
Helga!
Nakauwi na si Mama.
May Alemang nakaupo at nagbibiro.
Nakakatawa iyon.
Tapos, ikaw.
Tapos, ako.
Tapos, kukunin mo ang dalawang daliri
at idikit sa trap sa pader. Ganyan.
Magugulat sila riyan.
-Ganito. -Oo.
Tandaan mo, Zev, itinayo namin ang mga ito hindi dahil sa gusto namin
kundi kailangan naming gawin.
-Okey, iho? -Okey po.
Lucky nine.
Ikaw naman, Zev.
-Pito. -Pito.
Isa, dalawa, tatlo, apat, lima, anim, pito.
Buwisit.
Sa susunod na lang, iho.
Nakauwi na si Papa.
Herr Hansom. Ikinalulugod naming makilala kayo, sir.
Ako si Hauptsturmführer Nabor.
Ito si Obersturmführer Kritz. at ito naman si Untersturmführer Rigard.
Kailangan naming pumasok.
Gusto n'yo ba ng tsaa?
Ano'ng maipaglilingkod namin sa inyo?
Herr Hansom, natatandaan n'yo ba ang pagpunta ng Hauptsturmführer Halden,
Obersturmführer Luntz at Untersturmführer Grimmark noong nakaraang linggo?
-Sino iyon? -Mula sila sa aming Judenjager unit.
Noong Lunes, ikaapat ng Mayo, umalis sila para pumunta rito.
Nakatakda silang dumating sa Leipzig.
Pero hindi sila nakarating.
Nagbibigay ng oras ang Juden unit sa pagdating.
9:00 hanggang 3:00, 12:00 hanggang 6:00.
Naiinis ang mga tao kapag pinangakuan sila at hindi iyon natutupad.
Ang nagsabi sa amin mula sa apartment sa Leipzig,
hindi raw sila nakarating buong araw.
At hindi sila nakarating sa barracks.
Natatandaan n'yo ba sila?
-Sino, iho? -Ang Judenjäger unit.
Naghahanap kayo ng galising Hudyo?
Hindi. Kami ang yunit na naghahanap ng mga nawawalang tao.
Hinahanap namin ang yunit na naghahanap ng mga galising Hudyo.
Pero oo. Pumapatay rin kami ng mga Hudyo.
May dumaang mga lalaki.
-Napakababait. -At napakaguguwapo.
Mga 30 minuto silang naghanap at umalis din sila.
Alam n'yo kung ano'ng oras iyon?
-Parang 4:00. -Parang 4:30 iyon, mahal.
Kasi patapos na sa radyo ang Frau Finkenzeller's 4:00 Frolic.
-4:00 sa akin. -4:30.
-4:00. -4:30.
4:00, 4:30, 4:00, 4:30, 4:00, 4:30
Herr Hansom, Frau Hansom, ayos lang bang maglibot-libot kami?
-Sige lang. -Sige lang.
Gusto ko ang bahay ninyo.
-Salamat. -Kami rin.
Nakikita ko ang sarili kong nakatira rito.
Oo.
Pasensya na sa pag-aksaya ng oras n'yo. Salamat sa pagpapapasok sa amin.
Walang anuman. Sana makita n'yo sila.
Obersturmführer Kritz, Untersturmführer Rigard, umalis na tayo.
Salamat, Herr Hansom. Pasensiya na sa abala.
-Tarantado? -Lintik.
-Gusto ko ang bahay. -Tarantado ka?
Binaril mo sila.
-Ano'ng problema mo? -'Di tayo babalik nang walang dala.
Tatanggalin nila ang titulo ko, ang trabaho mo, Gert,
at ang ulo mo, Anders.
Kaya gagawa tayo ng kuwento na nagtatago ng mga Hudyo ang dalawa
at pumatay ng tatlong nawawalang opisyal na SS na kumastigo sa kanila.
Nang dumating tayo, nahanap natin ang mga Hudyo, pinatay sila,
pinatay ang mag-asawang Hudyo at nilibing sila sa bakuran,
ipinaghiganti ang ating lahi at ibinalik ang kapayapaan sa bayan.
Tapos, akin na ang bahay na lilipatan ko sa susunod na linggo.
Iyo pa rin ang trabaho mo, at iyo pa rin ang ulo mo, Anders.
Pero wala silang tinatagong Hudyo. At wala silang pinatay na opisyal na SS.
-Ano naman? -Ano naman?
-Si Heinrich Hansom ito. -Bahay ito ni Heinrich Hansom.
Kaya nga. Naisip n'yo na ba kung magkano 'to kapag ibinenta ulit?
-Tama si Thomas. -Ano?
Isang linggo nang nawawala ang tatlo.
Hindi nawawala ang mga opisyal ng SS.
Kapag bumalik tayong walang balita, tayo ang malalagot.
Baliw ka.
Ilibing n'yo ang mga bangkay sa bakuran.
Maglalagay ako ng pool.
Mga binibini at ginoo, narito na
ang bahay!
Kita kita. Huli na kita. Isang Hudyo.
Friedrich, wag kang tumakbo. Pakiusap.
Ano ba, nagsasaya lang siya.
-Pasok na tayo? -Sige.
Mahal ko ang bago kong bahay!
Mga demonyo!
Napakalaki!
-Masarap ang patong ito, anak. -Ayoko niyan.
-Friedrich, kakainin mo 'to. -Ayoko ng pato.
'Di mo ito puwedeng sayangin.
-Bibigyan ka na lang namin ng applesauce. -Thomas!
"At sa kakahuyan, nakita ng hari, reyna, at munting prinsipe
"ay nakita ang pinakamagandang kastilyo sa lahat. Luma, espesyal
"at bagay sa bayaning gaya nila. Natagpuan nila ang kaligayahan."
Sabi sa inyo, dapat umalis na tayo
noong may pagkakataon tayo.
At saan tayo pupunta?
Tatlong kilometro ang layo natin mula sa SS outpost.
Tingin mo, 'di nila tayo mahahanap?
Walang pamilya, walang pagkain. Kukunin lang natin ang kailangan natin.
Okey. Oras na, Zev.
Okey.
'Wag kang sumigaw. O papatayin namin ang pamilya mo. Dali.
-Ano'ng ginagawa niya rito? -Nakita niya si Zev.
-Bakit ka naging pabaya? -Hindi niya kasalanan.
Ano'ng gagawin sa kanya?
Kapag itinago natin siya rito, ipapapatay niya tayong lahat.
Hindi pwede. 'Di natin ginagawa iyon.
May mas maganda akong ideya.
Friedrich.
Friedrich, nasaan ka?
Thomas. Thomas, nasaan si Friedrich?
Ano'ng nasaan si Friedrich?
Wala siya sa kama.
Kasama mo ba siya?
-Hindi. -Friedrich.
Friedrich.
Friedrich, nasaan ka?
Friedrich!
Nasaan ka?
-Nasaan ka? -Nasaan ka?
-Friedrich. -Friedrich.
Mama.
Papa.
Tulong!
-Friedrich? -Friedrich.
Friedrich, nasaan ka?
Kinuha nila ako.
-Sino'ng kumuha sa 'yo? -Ang mga Hansom.
Papa, dahil iyon sa ginawa mo sa kanila.
Ano'ng sinasabi niya?
Friedrich. Nasaan ka?
Friedrich. Anak, nasaan ka?
Lapit pa.
-Lapit pa. -Friedrich.
Kausapin mo si Mama.
-Nasaan ka? -Friedrich.
Thomas.
Shabbat Shalom.
Miss na miss ko na ang Hansoms.
Tingin ko, matutuwa silang nasa atin ang bahay nila.
Tingin ko, may dalawang araw tayo bago nila hanapin
ang opisyal na SS at ang pamilya niya.
Kailangan nating ihanda ang bahay. Sakali lang.
Ako na. Tinuruan niya ako.
Ganyan.
Mahusay.
Tama na 'to.
Akin na ang lubid.
Kailangang makumbinsi ang Kommandant na tayo ang Rigards.
Tandaan mo, ako ang magsasalita.
Kapag nagtanong siya, ako ang sasagot.
'Pag naniwala siya, atin pa rin ang bahay.
Okey.
Nakauwi na si Papa.
Salamat sa pagpunta. Hindi ko alam kung sino'ng tatawagan.
Ikaw...
ginawa mo ang tama.
Hauptsturmführer Reinold.
-Maaari akong pumasok? -Siyempre.
Tinamisan ko.
Nalaman kong may iba siyang babae.
At isa siyang duwag.
Na takot siyang matatalo ang Reich sa mga lintik na Amerikano.
Kaya tumakbo siya.
-Papunta saan? -Hindi niya sinabi.
Ni hindi siya nagpaalam sa anak niya. Tama, Friedrich?
Frau Rigard,
hahanapin namin ang asawa mong duwag.
Tama ang ginawa mong pagtawag sa amin.
Heil Hitler.
Bumalik ka rito.
May mga multo sa bahay na ito.
Ihahatid na kita palabas.
Magpakatatag ka.
Salamat ulit sa pagpunta.
Mabuti akong lalaki, Frau Rigard.
Napakalungkot ko mula nang mamatay ang asawa ko sa tuberculosis.
-Hauptsturmführer Reinold. -Alam kong biglaan ito.
Ngunit malinaw na si Herr Rigard, hindi siya karapat-dapat sa iyo.
At iniisip ko, habang nakaupo rito,
maaaring matanggal natin ang kalungkutan ng isa't isa.
Bumalik ka rito.
-Hindi duwag ang tatay ko. -'Wag.
Lintik.
-Hudyo. -Hindi.
Lintik.
Rivka.
Oras na.
Tingnan ang ilalim ng kama.
Dito. Tumatakas sila!
Naku!
Zev, Zev. Dali. Alis na.
Gumawa ka ng napakagandang bagay gamit ang sarili mong kamay at isip.
Ipagmamalaki ka niya. Sige na. Isama mo ang mga bata, umalis kayo.
Sa likod kayo dumaan at tumakbo kayo sa kakahuyan.
Sige na.
Totoo iyon.
Tingin ko, mga multo tayo.
Tingin ko, kuwento ito ng kababalaghan.
Teka, teka.
-Walang parating. -Manahimik ka.
Mahahanap tayo ng mga kalahi ko.
-Halika. -Halika.
Nang gawin mo kaming mga multo, tinuruan mo kaming maging invisible.
Kabaliwan ito!
Kabaliwan!
Kabaliwan ito!
Kabaliwan!
Alam ba niya?
Alam ba ni Chava na nahuli mo siya?
Dahil sa kanya kaya narito siya.
Salamat, Zev.
Salamat.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Jessica Ignacio
Mapanlikhang Superbisor Maribeth Pierce