Okry nie wzięła, ale...
zabrała nasiona.
Spuściznę po matce.
Bo nie wie, gdzie szukać mamy.
Nie ucieka w konkretne miejsce,
tylko przed siebie.
To dobrze.
Homer, pisz.
„Zbiegła od prawowitego właściciela w Georgii.
„Niewolnica Cora,
„średniego wzrostu, ciemnoskóra”.
„Na skroni ma bliznę w kształcie gwiazdy.
„Energiczna i przebiegła”.
Po raz pierwszy w historii
te dzikusy z afrykańskich dżungli
przemierzają ogrom oceanu.
Nigdy nie widzieli go z tej perspektywy.
Pierwszy raz w historii
dane im było mówić z białym
ŻYCIE NA STATKU NIEWOLNICZYM
i poznać jego język,
wyzbywszy się swej dzikiej paplaniny.
Pierwszy raz w historii posmakowali herbaty.
Wiecie, z czego pili w mrocznych czeluściach Afryki?
Z ludzkich czaszek.
ROZDZIAŁ DRUGI
-Masz suknię na sobotę? -Tak, tę różową.
Na kredyt, ale warto było.
KAROLINA POŁUDNIOWA
Długi mnie kiedyś pogrążą.
W życiu tego nie spłacę.
A ty masz suknię, Bessie?
Nasz mól książkowy idzie w ogóle na przyjęcie?
Jeśli Christian tam będzie, ty też musisz.
Nie wygłupiaj się.
Wpadłaś mu w oko.
Tylko się przyjaźnimy.
Patrzy na ciebie jak szczeniak.
Taki, co by tylko nogę ujeżdżał.
Dobra robota, moje drogie.
Dziękujemy, panie Fields.
Tak.
Bessie, musisz popracować
nad swoim afrykańskim duchem.
Pamiętaj, jesteśmy autentyczni. Dobra?
Nasi goście sądzą, że wiedzą, jak to było,
ale my musimy pokazać im prawdę.
Dla nas, od nas.
DNON.
Doskonale. Tak.
To twoja wina.
Nie łżyj.
Dosyć! Uspokójcie się!
Zostaw mnie!
-Pilnuj swojego nosa! -Szlag!
Jak mówię, jak coś ma być zrobione, to tak ma być zrobione.
A jak od waszych kłótni padnie maszyna?
Wykopię was z powrotem do waszego piekła.
Zrobili, jak szef kazał.
Gówno zrobili.
Przepraszam, panie Abraham.
Do roboty.
Tu jest wszystko napisane.
„Nowy proces.
„Najpierw”...
Chcesz mnie uczyć czytać?
Ależ skąd.
Mamy na pokładzie geniusza.
Geniuszu,
wracaj do roboty.
Dżentelmen pomoże kobiecie przejść przez kałużę,
zejść z konia albo wysiąść z powozu,
nie czekając na zachętę.
Dżentelmen ściąga kapelusz, zanim wejdzie do pomieszczenia,
w którym są damy.
Gdy spotyka damę, unosi kapelusz.
Doskonale.
Henrietto, zechcesz spróbować...
Przepraszam za spóźnienie.
Strona 60 podręcznika.
Kontynuuj, Henrietto.
„Czekam dzyń”...
W Georgii to, co robimy, jest przestępstwem.
Ja otrzymałabym 100 $ grzywny,
a wy po 39 razów.
Tak stanowi prawo.
Ciężko jest zacząć od zera.
Parę tygodni temu niektóre z was były jak Henrietta.
Praktyka wymaga czasu.
Prawda, Bessie?
Dobranoc.
Bessie.
Pytałaś o tę książkę.
Pożyczę ci ją.
Podróże Guliwera?
Nie znam.
Dziękuję, panno Lucy.
Oby ci się spodobała.
Bessie?
Głowa do góry.
Będzie ci w niej pięknie, Bessie.
Będziesz jak królowa Egiptu.
Pan Christian Markson. Pan doktor prosi.
Proszę podejść.
To nie potrwa długo.
Musimy zbadać każdego Murzyna uczestniczącego w zdarzeniu w pracy.
Nazywasz się Christian Markson?
Tak.
Skąd pochodzisz?
Z...
Już dobrze. Nie jestem taki jak oni.
Urodziłem się w Delaware, wychowałem się w Missisipi.
Missisipi?
Nie spędziłem tyle czasu na Południu co niektórzy,
ale tego bym nie odgadł.
Wszystko powinienem mieć w aktach.
Nie masz.
Twoja przeszłość należy do nadzorców.
My zajmujemy się przyszłością.
Predyspozycjami, nie historią.
Jeszcze żadnego białego nie obchodziły
zdolności umysłowe Murzynów.
Znasz to słowo.
Od jak dawna umiesz czytać?
Kształcą nas.
Słowo „predyspozycje” nie wchodzi w zakres nauki.
Wydajesz się zainteresowany tą książką.
Odkąd wszedłeś, zerkasz na nią. Zdradziłeś się.
Murzynom nie wolno czytać Odysei.
Nie szkodzi.
Tu mają gdzieś, że umiesz czytać.
Co zatem im szkodzi, co dokładnie czytam?
Weź tę książkę.
Wystawię ci formalne zaświadczenie.
Nikt nie będzie cię kłopotał.
Dziękuję, panu.
Nie dziękuj, tylko się odwdzięcz.
Proszę?
Zostań moim asystentem.
Czytasz i piszesz lepiej niż większość Murzynów.
To wspaniała okazja
na szerokie badania i nieograniczone postępy.
Pracuję nad szczególnym projektem.
Potrzebuję pomocy.
Witaj w swojej przyszłości.
Dziękuję.
POTAŃCÓWKA
Imponujące urządzenie.
Cóż, dziękuję.
W całym stanie jest ich tylko garstka.
Przyjedzie pociąg. Odjeżdża jutro wieczorem.
Cora wie?
Nie miałem okazji jej powiedzieć.
Jak się domyślasz,
nie jest zbyt skora pozować do zdjęcia.
No dobrze, bliżej.
Pani.
Zechce panienka ze mną zatańczyć?
Zechce.
Wspaniale dziś wyglądasz, Bessie Carpenter.
Ty również, Christianie Markson.
Czyżby?
A i owszem.
Pasuje ci piękna odzież.
Tobie również.
Tobie też.
Sam wspominał o kolejnym pociągu.
Odjeżdża jutro.
Wie dokąd?
Nie mówił.
Podoba ci się tu?
Tak.
Południe to Południe,
ale dostałem nową pracę.
Od poniedziałku.
U doktora w budynku Griffina.
Spodziewałam się.
Masz w sobie to coś, Caesar.
Zawsze miałeś.
No nie wiem.
Ale cieszę się, że ucieknę z fabryki.
Cieszę się na szansę
użycia głowy choć raz.
Może powinniśmy tu zostać?
Zawsze będzie trzeba udawać.
Zawsze. Przeszliśmy zbyt wiele.
Ale to
jest prawdziwe.
Jesteś tu.
Ja też. Razem tu jesteśmy.
Wspólnie.
Wybacz mi śmiałość,
ale gdy tańczyliśmy...
nagle dostrzegłem naszą przyszłość.
Widziałem, jak wracam z pracy, by spędzić noc w twoich objęciach.
Kłócimy się o to, czy nazwać dziecko Ajarry,
czy wybrać coś z Biblii. A może jeszcze inaczej.
Może to i kłamstwo...
ale Markson to nazwisko nadane
w sposób o wiele bardziej godny
niż te, które nadają nam biali.
Po jednym pocałunku mówisz o dzieciach?
Jeśli chcesz, to zostaniemy.
Nie wsiądę do pociągu bez ciebie.
Tkwimy w tym razem.
Robimy w Griffin coś bezprecedensowego.
Działamy w najlepszym interesie czarnych
i zawdzięczamy to hojności naszych sponsorów.
Wielkie brawa.
Dziś walczymy o umysł, ciało i duszę czarnych!
O praktyczną poprawę...
Życia Murzynów!
Nie!
Odbierają mi dzieci! Nie!
Odbierają mi dzieci.
Odbierają mi dzieci!
Wy mi je odbieracie!
Tak nie można! Nie oddam ich!
Nie! Przestań.
To moje dzieci.
Dlaczego? Za co?
Dlaczego to robicie?
Za co?
MUZEUM CUDÓW PRZYRODY
Widzisz?
Teraz dobrze, ale nieco sztywno.
Rozluźnij się.
Spójrz za siebie.
Lepiej.
Wyglądasz, jakbyś malował płot.
Luźniej.
Posłuchaj, Albercie.
Sporo można poprawić. Mogę?
Zobacz.
Widzisz? Płynnie.
Jeśli chcesz... Chyba że ci to przeszkadza.
Ale możesz coś powiedzieć.
Na przykład... „Durne zwierzę!”
„Jak ci się podoba?”
„Miło?”
„Wyrabiaj normę!”
„Wybieraj,
„bo wam wszystkim skórę do żeber pozdzieram!”
To tak przykładowo.
-Imponujące. -Dziękuję.
Zna się pan na rzeczy.
To było wieki temu.
I pamiętaj, luźno.
Tak jest.
Wyrabiaj normę!
Do pracy!
Gorąco pod tymi lampami.
Znowu te rękawiczki.
Pewnie znowu idziesz do białych.
Mam wizytę u lekarza.
Którego, Sinclaira?
Sama nie wiem.
Chyba za każdym razem u innego.
Co racja, to racja.
Moja mama chorowała na serce.
Wszystko by oddała, żeby ją biały lekarz obejrzał.
Gdyby mnie teraz widziała...
Co się dzieje?
Nic.
Myślę o tej wariatce z potańcówki.
Ponoć ją badali. Zachorowała.
Nie porysuj, bo mi z wypłaty potrącą.
Dzień dobry.
Jak się pan miewa?
Dobrze, dziękuję.
Ile to kosztuje?
Sprawdźmy.
Pięćdziesiąt centów.
Mogę sprzedać na kredyt.
Ile to będzie?
Dolar dwadzieścia pięć.
Żyletka kosztuje dziesięć centów.
I boli jak cholera.
Dziękuję.
Co to takiego?
Nazywają to witaminami.
Jak u znachorów na plantacji.
Dają do każdego zakupu gratis.
Ponoć są zdrowe.
-No dobrze. -Jasne.
Bessie Carpenter?
Cześć. Bessie Carpenter.
Spróbuj się rozluźnić.
Ciało rejestruje to, co nas spotyka.
Właściciel?
Nie chcę cię skrzywdzić.
Chcę jedynie określić, czy możesz mieć dzieci.
Jeśli tego chcesz, oczywiście.
Gdy mama odeszła, starsi chłopcy mnie przezywali.
Naprzykrzali mi się.
Nie!
Pewnej nocy zanieśli mnie do lasu.
Nie!
Z przyjemnością informuję,
że dzięki nowej terapii...
możesz uniknąć cierpień porodu.
Zabieg polega
na przecięciu jajowodów.
Uniemożliwia zajście w ciążę.
To prosty, trwały i bezpieczny zabieg.
Dar dla czarnych.
A jeśli nie chcę?
Twój wybór.
Choć w niektórych stanach zabieg jest obligatoryjny
dla Murzynek, które mają ponad dwoje dzieci.
Kontrola populacji.
Imbecyle,
upośledzeni przestępcy.
Ale ciebie to nie dotyczy, Bessie.
Dla ciebie to szansa na kontrolowanie własnego losu.
Muszę pobrać twoją krew.
Doktor Forster dwa tygodnie temu pobrał chyba z dzbanek.
Może miałaś takie wrażenie...
ale zapewne nie aż tyle.
Zaciśnij dłoń w pięść. Proszę.
Weź głęboki wdech na trzy.
Raz, dwa, trzy.
Mogę w czymś pomóc?
Gdzie są cukierki?
Proszę?
Cukierki dla dzieci.
Nigdy nie mieliśmy tu cukierków.
Zawsze gdzieś je macie.
Przykro mi. Nie mamy.
Weź.
Już brałem.
Weź więcej.
Nie potrzebuję.
Chcę ci pomóc dojść do siebie.
Niech to szlag!
To moje dziecko. Mój synek.
Zabrali go.
Odebrali mi go!
Twoja czarna się tam wydziera?
Tak.
Ludzie się skarżą.
No i niech się skarżą.
Ja tu prowadzę interes.
Myślałem, że tutejsze interesy dotyczą czarnych.
Rusz się, zanim przyjdzie szeryf.
Śmiało, postawię mu drinka.
Nie wolno mu tu być.
-Kawałek dalej jest motel. -Siadaj.
Mają tam whiskey i pozwalają czarnuchom kimać na ziemi.
Dziękuję. Jak spotkam czarnucha, to mu przekażę.
A ten czarnuch?
Fakt, to czarnuch.
Ale na ziemi spać nie będzie.
Chyba że sam tak postanowi.
Cletus!
-Cletus! -Tak?
Przypilnuj baru, a ja skoczę po szeryfa.
Tak jest.
Nigdy nie było tu małego czarnucha.
W murzyńskim kapelusiku do tego.
Czego chcesz?
Whiskey?
Zakładam, że zarabiasz na wyłapywaniu niewolników.
Zarabiam na tym, za co mi zapłacą.
Ścigamy zabójczynię.
Tak?
Tak.
Widział ją pan?
Niestety nie.
Ta zapłakana dziewka jest pańska?
Tak.
Z jakiegoś dziwnego miasta.
Z drapaczem chmur, tak to zwali.
A czarnuchy paradują tam jak eleganci.
Drapacz chmur?
To taki dom, szefie.
Wielki i stary,
wyższy niż wszystko, co szef widział.
Sięga samego nieba.
I gdzie jest ten drapacz chmur?
Niedaleko. Dzień lub dwa dni drogi stąd.
Gdzie moje dziecko?
Oddajcie mi je!
Oddychaj, Jacob.
Wszystko gra, Bessie?
Wydajesz się zmęczona.
Źle spałam.
Przykro mi.
Bessie, śmiało,
mów, co zechcesz. Pomogę ci.
Dlaczego nie ma dzieci?
Przecież są wszędzie.
Nie.
Chodzi mi o czarne dzieci.
Gdzie są murzyńskie dzieci?
Co to takiego?
Dzięki tym programom
nasza populacja w ciągu roku wzrosła pięciokrotnie.
Nie nadążamy z budowaniem domów.
Mamusie nie powinny zajmować się dziećmi we wspólnych izbach.
Gdy Murzynom rodzą się dzieci,
cała rodzina wyrusza do Evansville.
Ale ciebie przecież czeka zabieg.
Evansville to nie twoje zmartwienie.
Ciała czarnych są fascynujące.
Odkąd tu przybyliście, badamy je,
ale w prymitywny sposób.
Jak mało pokarmu wystarczy,
żeby pracowało wydajnie?
Ile można się nad nim znęcać, nie psując go?
Muszę przyznać, że choć poddajemy je wielkim próbom,
ciała czarnych jeno rosną w siłę.
Staramy się was doskonalić.
Trując nas?
Lekarz mówił, że nie muszę.
Że mam wybór.
Wtedy tak było,
ale potem zbadał twoją krew.
To już nieaktualne.
Wolisz wrócić na plantację?
Odesłałbyś tych wszystkich ludzi
do tamtego życia,
aby jedna osoba nie musiała cierpieć?
Już ci mówiłem, nie jesteś jak reszta.
W twoich oczach jaśnieje wojna.
Jesteś Murzynem przyszłości.
Nie odrzucaj tego dla pospolitych czarnuchów.
To nauka.
Nasi lekarze robią coś bezprecedensowego.
Nie możemy oczekiwać zrozumienia,
ale musisz im zaufać.
To, co robimy,
czynimy dla dobra Murzynów.
Proszę.
Dzieją się tu rzeczy...
których nie musisz rozumieć.
Mroczne i okrutne.
Tutaj?
W Griffin?
Czarni nie mogą prosperować,
chyba że zgodnie z oczekiwaniami białych.
Sam, oni trują mężczyzn.
I tną kobiety.
Żebyśmy nie mogły mieć dzieci.
Dlatego niektórym odbija.
Zabijają nas.
Kiedy będzie ten pociąg?
Sam!
Kiedy będzie pociąg?
Wkrótce.
Na pewno niedługo jakiś przyjedzie.
To co na razie robimy?
Trzeba sprawdzać co wieczór.
Uważajcie, dokąd chodzicie.
Tutaj wzgórza mają oczy.
Doliny także.
Jak możesz nie wiedzieć?
Mówiłeś, że będziemy bezpieczni.
Myślałem...
Przysięgam, tak myślałem.
WITAMINY
ZGODA NA STERYLIZACJĘ
Mówiłam pannie Dennyson, że to nieświadome. Nic nie poradzę.
Panie Ford...
Która to?
Pani wybaczy.
Dzień dobry, pani...
Maris. Lucille Maris.
Czemu zawdzięczam ten zaszczyt?
„O praktyczną poprawę życia Murzynów”.
Wiem z wiarygodnego źródła,
że otoczyła pani opieką dwoje szczególnych uciekinierów.
Zapewniam, że nie ma tu uciekinierów.
Pokaż jej.
Niech pan usiądzie.
Dziękuję, skorzystam.
UCIEKINIERKA I ZABÓJCZYNI. NIEWOLNICA O IMIENIU CORA.
TRZYSTA DOLARÓW NAGRODY!
Dziewczyna jest poszukiwana za zabójstwo dziecka.
Białego.
Ma charakterystyczną bliznę. Tutaj.
Widzę, że ją pani rozpoznała.
Albo mnie pani do niej zaprowadzi,
albo poinformuję władze Karoliny Południowej,
że ukrywa pani czarnych zbiegów pod płaszczykiem eksperymentu.
Panie Ford, kto to jest?
Pan Ridgeway to łowca niewolników.
Zaszczytna profesja.
Oboje robimy swoje.
PODWIĄZANIE JAJOWODÓW
Energiczna i przebiegła.
W pełnym słońcu
i przy akompaniamencie bicza...
Zwierzęta!
...w pocie czoła zbierają białe złoto,
które pewnego dnia
posłuży za składnik tekstyliów bostońskich...
Wyrabiaj normę!
...i nowojorskich.
Dotrze nawet do Liverpoolu.
Nie wiedzą, że to ich praca napędza gospodarkę imperium.
Kogo my tu mamy?
Toż to młody chłopiec z Wielkiego Domu,
który próbuje ściągnąć swą matkę z pola.
Ona mówi, że musi tam zostać.
Nadzorca oddziela chłopca
-od matki... -Nie!
-...która ucieka, pogrążona w żalu. -Przestań.
W porządku?
Proszę za mną.
Dzień dobry, panowie.
Przepraszam, że niepokoję.
Zamknij drzwi.
Wy trzej, w tył zwrot.
-Sam! -Cora?
-Co się stało? -Łowca tu jest.
-Spokojnie. Co? -Łowca niewolników.
-Chodźmy do Caesara. -Gdzie on jest?
Nie wiem. Ostatnio widziałam go...
Pewnie w pracy. Powinnam była tam iść.
Dobrze postąpiłaś. Też by tak uznał.
Musisz dotrzeć na peron.
-A Caesar? -Znajdę go.
Ale musisz zejść. Pewnie cię szukają.
Proszę cię. Znajdę go, obiecuję.
Przysięgam. Masz moje słowo.
Proszę, Cora.
Proszę.
Przykro mi.
Tak mi przykro.
Co to jest?
Proszek do golenia.
Dla czarnych.
Golenie bez maszynki.
Cuchnie gnojem.
To się nazywa depilacja.
De... pilacja.
I tak cuchnie gnojem.
Jak się nazywasz?
Christian Markson.
Masz wyjątkowe oczy.
Bardzo wyjątkowe.
Twój dom jest daleko stąd.
Bardzo daleko.
Już dobrze. Nigdy cię nie opuszczę.
Obiecuję.
Nadal nie wiemy, kiedy przyjedzie pociąg.
Tu będziemy bezpieczni.
Gdzie jest Sam? Jak ty...
„Serce każe mi mieć siłę.
„Jestem żołnierzem.
„Gorsze rzeczy widywałem”.
Coś jest w tym tunelu.
Nie. Caesar!
Caesar!
Nie!
Caesar, nie!
Po torach ciuchcia mknie
O tak
Co u licha?
Po torach...
Nie powinno cię tu być.
Ale jestem.
Pyszne ozory wieprzowe.
Dziękuję.
Rety!
Pani wybaczy smród. Zajmę się tym.
Masz imię?
Ellis.
Jestem Cora.
Dziękuję, że się zatrzymałeś.
Przykro mi, jestem mechanikiem.
Do wożenia ludzi trzeba mieć 16 lat.
Musi pani zaczekać na inny pociąg.
Mam gdzieś, ile masz lat.
Wsiądę i już.
Dobrze już.
Powiem, że to nadzwyczajna sytuacja,
ale muszę przestrzegać procedur.
Pasażerowie jeżdżą w wagonach.
-Chyba mnie tam nie wsadzisz. -Zakaz wstępu do lokomotywy.
Przepraszam, ale to jest dla profesjonalistów.
Pani się przypnie.
Wagon się telepie jak wściekły wąż.
Proszę wsiadać!
KOLEJ PODZIEMNA
Napisy: Konrad Szabowicz
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Mariusz Arno Jaworowski