Niemożliwe.
Przykro mi, to prawda.
Nie możesz mnie tu zostawić.
Zawiadowca niedługo będzie, na pewno.
Żałuję, że tylko tyle mogę pani dać.
Na jakiś czas wystarczy.
Skąd pani pochodzi?
Z Georgii.
To kawał drogi stąd.
Twardzielka z pani.
Uważa pani na siebie.
ROZDZIAŁ TRZECI
KAROLINA PÓŁNOCNA
Kto idzie?
Stacja jest zamknięta.
Widzisz, że tory się tam kończą.
A tu panują pewne zasady,
nawet jeśli się mnie ominie.
Pan jest zawiadowcą?
Tak, ale...
Nie przyjmuję już pasażerów.
Chciałem tylko to zostawić dla podróżnych.
Ma pan obowiązek mi pomóc.
Nazwisko?
Cora Randall.
Z Georgii.
Moja mama nazywała się Mabel.
Uciekła wcześniej.
Ja uciekłam z przyjaciółmi.
Dwojgiem.
Rozumiem. Imiona?
Caesar i Lovey.
Pojechaliśmy podziemną do Griffin w Karolinie Południowej.
Trzeba było tam zostać.
Gdzie pani mama?
Została wyzwolona? Przygarnie panią?
Jest tu i woda, i światło.
Poukrywałem zapasy.
Poślę kogoś, jak będę mógł.
Może za miesiąc, może później.
Nie. Nie mogę tu zostać. Nie mogę!
Nie możesz tu być.
Nie!
Jeśli to zrobimy,
to nie jestem twoim panem,
ale musisz mnie słuchać. Rozumiesz?
Wkrótce świta.
Musisz to zobaczyć.
Nazywają to Szlakiem Wolności.
Ciała ciągną się aż do miasta.
Po co ta potworność?
To ostrzeżenie.
W Karolinie Północnej czarni to przestępcy.
Nie mają praw. Nie są tolerowani.
Nawet jako niewolnicy?
Zwłaszcza jako niewolnicy.
Człowiek jest zdolny do bestialstwa...
gdy wierzy, że działa w słusznej sprawie.
Musimy jechać.
Już...
Czekaj.
Szybko.
Martin?
Ethel?
Tak?
Muszę ci coś powiedzieć.
Co takiego?
Co musisz mi powiedzieć?
Nie miałem wyjścia.
-Co musisz mi powiedzieć? -Proszę.
-Gdzieś to wsadził? -Uspokój się.
Wystraszysz ją.
Wszyscy przez ciebie zginiemy.
Mówiłem, żeby się spieszyć.
Nie mogłem jej zostawić na pewną śmierć.
Więc ją przyprowadziłeś, żebyśmy umarli razem z nią?
-Nie. -Precz.
-Wcale nie! -Won!
Pamiętaj. Masz mnie słuchać.
Ethel.
Nie miałem wyboru.
Naprawdę, Ethel.
Tędy.
Pamiętaj, żeby niczego tu nie ruszać.
Będę przynosił żywność nocą, gdy służąca wyjdzie.
Opróżnię też nocnik.
Służąca?
Mówiłeś, że tu nie ma czarnych.
Zastąpili was Irlandczycy.
Ludzie nagle nie nauczą się pracować sami.
A twoja żona?
Ona mnie nie wyda?
Nie, skądże.
Widziałaś szlak.
Jak cię złapią, powieszą nas wszystkich.
Przepraszam.
Nie jesteś najgorszą z moich tajemnic.
Muszę ci zaufać.
Tata zbudował sztuczny sufit.
Masz tam siedzieć,
aż pozwolę ci zejść na strych.
Grace ci wszystko wyjaśni.
Noga tutaj.
Byłem tu chwilę temu.
Wie, że przyjdziesz.
Weź.
Nie zmieścisz się tu.
Ja śpię z przodu.
Połóż się po drugiej stronie.
„Grace ci wszystko wyjaśni”.
Ty jesteś Grace?
Nocnik masz z tyłu.
Przykrywam go ścierką,
-zwłaszcza latem. -Latem?
-Jak długo... -Stój.
Ta deska...
skrzypi.
Pamiętaj.
Dziękuję.
To nie z uprzejmości.
Nie chcę zawisnąć.
Zejdź.
Zejdź, szybko.
Czarni też muszą jeść, więc...
proszę.
Dziękuję.
Nie jesteś głodna?
Jestem.
Gdzie pan Martin?
Śpi.
Dziękuję.
Zapewne cię nie ostrzegł,
ale pomaga nam pewna Irlandka.
Fiona.
To kłamcy.
Jeśli cię usłyszy, doniesie. Wszyscy zginiemy.
Rozumiem.
Aby nie było za łatwo,
nasza córka przyjedzie z mężem.
Też nie mogą wiedzieć, że tu jesteś.
Rozumiem.
Kiedy mnie stąd zabiorą?
Ty głupia...
głupia dziewucho.
Ani mi się waż hałasować.
Nawet nie piśnij.
W obliczu śmierci, Panie
Trwaj przy mnie
Obudziłem się dziś pełen wigoru,
wiedząc, że znów się tu spotkamy.
Tam, gdzie powstała nasza społeczność.
Będziemy świętować szczęście i czystość.
Podziękujemy naszym bohaterskim obrońcom.
Wielkie brawa.
Dziś powitamy nowego rekruta,
młodego człowieka z wspaniałego rodu,
który w tym tygodniu dołączył do nocnych jeźdźców.
Zbliż się, Richardzie,
niech ci się przyjrzą. Śmiało.
Chodź. Nie wstydź się.
-Jak się masz, Richardzie? -Dobrze.
Tak po prostu?
Ja wam powiem,
że Richard miewa się o niebo lepiej.
O wiele lepiej.
Richard przeszukiwał parowiec.
Pod pokładem znalazł to ścierwo.
Ma na imię Louisa.
Zbiegła, korzystając z zamieszania
wywołanego zmianą organizacji stanu,
pragnąc uciec przed logiką naszego systemu.
Nieprzemijający mrok
skrywa teraz nasze bezbronne dziedzictwo,
któremu grozi zepsucie
przez takich dzikusów jak Louisa,
którzy chętnie urodzą kolejnych 50 czarnuszków
podskubujących nasz stan.
Nie zgadzam się.
Nie tutaj.
Nie w Karolinie Północnej, wielkim białym stanie,
czystym zgodnie z zamysłem Pana
i jego wizją ludu,
zanim przywleczono tu czarnych.
Niektórzy, jak nasi bracia
w Karolinie Południowej,
przywykli do towarzystwa czarnych.
Ale łatwiej nauczyć świnię liczyć niż czarnucha myśleć.
W tym stanie nie uczymy świń arytmetyki,
prawda?
-Nie uczymy! -Prawda.
Zgadza się.
Świnie się zarzyna.
Dlaczego z czarnuchami ma być inaczej?
Powinnam była cię ostrzec.
Wyciągnę nas stąd, obiecuję.
Tak, ale...
dokąd się udamy?
Przepraszam.
Dziękuję.
To miłe, mamo, ale korzystaj z przyjęcia.
Zawsze korzystam.
Od tego jest Fiona.
Nie ufaj tym Irolom bardziej, niż ufasz czarnuchom, Jane.
Mamo.
Tak?
Sama prawda.
Fiono, ja się tym zajmę.
Zjedz kolację.
Jane wdała się w matkę.
Nie musisz mówić. Widzę.
Póki mogę tak powiedzieć.
-Panowie. -O tak.
Co my tu mamy?
Morelowe, wedle przepisu mamy. A to imbirowe.
-Dziękuję bardzo. -Dziękuję.
Republikanie
nabierają wiatru w żagle.
Mają przekonujące argumenty.
Po tym cholernym kompromisie Missouri
przyda nam się każda pomoc. Panienka wybaczy.
Nie ja tu jestem wyczulona na słownictwo.
Czyżby?
Nie, dziękuję.
Mam sprawne uszy.
Ale włos mi się jeży na dźwięk wojny... i śmierci.
Kto mówił o śmierci?
Nikt.
Przypomniała mi się ta dziewczyna.
Przepraszam.
Uraziła cię nasza ceremonia?
Nie, skądże.
Inaczej by mnie tu nie było.
Byłem w Oklahomie i w Indianie.
A ty, komendancie?
Niestety nie.
Do czego dążysz?
W Karolinie Północnej przestrzegamy boskiej wizji Ameryki.
Czystej.
Cóż więc cię trapi, przyjacielu?
Proszę?
Co ty...
Nasza wspólna prerogatywa mnie nie martwi,
ale czasem wątpię w nasze metody.
W rzeczy samej.
Co to?
Co to za nasiona?
To okra.
Okra?
Po co to nosisz?
Bo to moje.
Moja mama siała okrę.
I jej mama.
Jesteś rolnikiem?
Wiedziałam.
Czułam to. Masz ziemię pod...
Idą na grób do ojca pana Martina.
Wiedźmy Fiony też tu nie ma.
Powinnaś je zasiać.
Nie ma sensu ich nosić.
Nie takie ich przeznaczenie.
Zasrana taniocha.
Cuchnie tu szczynami i kamforą.
Nienawidzę jej.
Ich wszystkich.
-Panie Martin? -Tak, Fiono?
Mam opróżnić balię?
Nie trzeba.
Dziękuję, zrobię to po paleniu ksiąg.
Oczywiście, panie Martin.
Dobrego dnia.
Wzajemnie.
Przyniosłem kurczaka.
Proszę mi podać skrzynię.
Dzieje się ze mną coś złego.
Muszę odetchnąć.
Ethel i ja idziemy później na palenie ksiąg.
Weźcie kąpiel.
Czy pan słyszy?
Dopadła mnie choroba.
Woda może ostygnąć,
ale może wystarczy,
Nie będziemy gasić ognia, ale...
nie chodźcie ze świecami.
Kąpiel!
Niech Grace cię prowadzi.
Miał być miesiąc.
Minęło o wiele więcej.
Musimy stąd zniknąć.
Spójrz na mnie.
Spójrz.
Skóra mi wyschła, dziąsła krwawią.
Nie przetrwamy zimy.
Będę ci przynosił co rano sok z cytryny.
Będziesz go pić.
Wsadź nas na wóz i zawieź na stację,
może zaczekamy...
Nie mogę! Mówiłem, żebyś tu nie przychodziła.
Mówiłem.
Błagałem.
Wybacz mi.
Ethel czeka.
Błoga pewności, Jezus jest mój
Cóż to za przedsmak Bożej chwały
W imię zbawienia nabył mnie Pan
Chwalę go więc cały dzień
Pismo tedy mówi: „Kiedy Jehu
„skończył składać ofiarę całopalną,
„rozkazał straży przybocznej i tarczownikom:
„»Idźcie, uderzcie na nich! Niech nikt nie ujdzie!«
„Więc wycięli ich ostrzem miecza,
„położyli ich trupem
„i dotarli do sanktuarium świątyni Baala.
„Wynieśli stele świątyni Baala i spalili je.
„Następnie wyrzucili aszerę świątyni Baala
„i spalili ją”.
Spalili, bracia i siostry.
Bądźcie jak Jehu.
Wyrzekam się tego grzesznego pisma w imię Pana.
Amen.
Nie ma tu dla ciebie miejsca.
Amen.
„Potłukli też stele Baala. Wreszcie zburzyli świątynię Baala
„i zamienili ją na kloaki, aż do dnia dzisiejszego.
„Tak Jehu wyrugował Baala z Izraela”.
„Wynieśli stele świątyni Baala
„i spalili je”.
„Wynieśli stele świątyni Baala”.
I spalili je. I spalili je.
I spalili je.
Amen.
-Jeszcze raz. -Amen.
Amen.
Ochrzczono nas w ogniu.
Pan mieszka w każdym z was.
Cora?
Napij się wody.
Nie mogę.
Fiono, przynieś nalewkę.
Tak jest.
-Martin! -Panie Wells!
Nie dotykaj go!
-Ethel, odsuń się. -Idź stąd.
-To ospa. -Zostanę.
Zarazisz się. Pewnie złapał ode mnie.
-Połowa wsi na Hispanioli na to zmarła. -A wypłata?
Kto się zajmie domem?
Poślę po ciebie, jak mu się polepszy.
Pożałowałabym cię...
ale już za późno.
Co innego nam pozostało?
Rodzice mnie uczyli,
że wszystkim potrzebna jest łaska Pana.
Nie byłabym chrześcijanką, goszcząc pogankę
i nie przekazując jej Słowa.
Przyjęłam je.
Pan Wells dał mi Biblię.
Zrozumiałaś ją bez wytycznych?
Nie wiem,
dlaczego świat taki jest.
W pewnym sensie
wszyscy jesteśmy dziećmi Boga,
lecz niektórym zesłał gorszy los.
Irlandczykom, czarnym, trędowatym, szaleńcom.
Odpowiedź znajdziesz w Piśmie.
Dlatego Pan cię tu sprowadził.
Proszę.
Pozwól, że ci poczytam.
„Albowiem nadał On w Jakubie przykazania
„i ustanowił Prawo w Izraelu,
„aby to, co zlecił naszym ojcom,
„podawali swym synom,
„aby to poznało
„przyszłe pokolenie,
„synowie, co się narodzą,
„że mają pokładać nadzieję w Bogu
„i nie zapominać dzieł Boga, lecz strzec Jego poleceń”.
„Że mają pokładać nadzieję w Bogu”.
Moja droga.
Jesteś skazana na potępienie,
to pewne.
Ale jeśli posłuchasz mnie i słowa Pana,
czeka cię ocalenie.
To przeto słowo Boże.
Dostrzegam
tkwiące w tobie szaleństwo.
W takich jak ty.
Jesteś tu,
bo tak zechciał Pan.
Przysłał cię.
Zesłał cię mnie.
Jestem Mu wdzięczna.
W imię Ojca, Syna
i Ducha Świętego.
Mieszka tutaj.
Sprawdźcie.
Dzień dobry.
Co porabiasz, Martinie? Spisujesz wspomnienia?
Nie, komendancie.
Ten człowiek poszukuje pewnej szczególnej własności.
Czarnej suki z Georgii, uciekinierki.
Wspaniale, ale jak zapewne wiesz,
tutaj nie ma czarnuchów.
A mnie zmogła choroba.
Ktoś, kto patroluje ulice, nie powinien ryzykować...
Niczego nie patroluję.
„Chociażbym chodził ciemną doliną,
„zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną.
„Twój kij i Twoja laska są tym, co mnie pociesza”.
Ta czarna, której poszukuje pan Ridgeway,
zamordowała białego chłopaka.
Zgadza się.
Martinie, musimy go wpuścić do każdego domu.
Cóż
jak mówiłem...
Zabieraj łapska!
„Stół dla mnie zastawiasz”...
Może lepiej ten dom...
Wróć na ganek.
Przepraszam pana. Usiądź.
Nie wolno ci narażać jego życia!
-My nie... -Na ganek!
Proszę wrócić kiedy indziej.
Idź na ganek.
Wracaj na ganek. Martinie!
Wstawaj.
Czarnuch zakradł się do mojego domu!
-Pomocy! -Chodźże tu!
-Pomocy! -Uwaga!
Ten człowiek jest stróżem prawa, a czarny mu towarzyszy
-i wykonuje jego polecenia. -Blaga!
Wiedziałam, że coś tam ukrywają!
Chłopak przyjechał z nim. Martin i Ethel to porządni ludzie,
nie mam powodu, by im nie wierzyć.
Dlaczego więc miałaby...
Wszystko będzie dobrze.
Kto to wszystko je?
A on zawsze patrzy na sufit.
Na co się tam gapisz, co?
Widziałem, jak włazi na strych!
-Trzeba przeszukać dom. -Proszę, nie.
Przeszukać go.
-Z drogi, mówię! -Błagam.
-Idziemy! -Błagam!
Brać ją!
Cofnąć się!
-Kto to jest, do diabła? -Przepraszam.
-Co to ma być? -Wybacz.
A teraz mnie wysłuchajcie. To moja własność.
Rozporządzam nią na mocy
praw i przepisów
stanu Georgia i federacji.
-Powiesić ją! -Gówno prawda!
-Zabierz to stąd! -Idziemy.
-Czystość w Karolinie Północnej! -Chętnie.
Idziemy.
A co z nimi?
Co z nimi?
-Powiesić ją! -Co z nimi?
-Czekajcie. -Zabierzcie ją stąd!
Jak tu dotarła?
Jak, pytam?
Koleją.
-Na szlak z nią! -Spalić wiedźmę!
Zdrajca!
Powiesić ją!
Brać ją!
-Podnieście ją. -Prowadzi mnie nad wody spokojne.
Wstawaj!
Zła się nie ulęknę.
Prowadzi mnie nad wody spokojne. Zła się nie ulęknę.
Z drogi!
-Spalić ją! -Spalić wiedźmę!
Dalej!
Wio!
Gdzie to jest?
To tylko sterta kamieni!
Jest tam, przysięgam.
Coś z nią zrobił.
Co zrobiłeś?
Co?
Rozwaliłem.
Wysadziłem dynamitem.
Nie.
O nie.
Nie!
-Nie! -Wstawaj!
Przepraszam.
Pójdziesz prosto...
do piekła.
Przepraszam!
Wybacz mi.
Przepraszam.
Cora, przepraszam.
Wybacz mi.
Przebacz mi, Ojcze.
Śmiało.
Mów.
Jak mnie znalazłeś?
Znalazłem?
Widzisz, w tym rzecz.
To nie ja cię znalazłem,
tylko ty mnie.
Tak uważam.
KOLEJ PODZIEMNA
Napisy: Konrad Szabowicz
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Mariusz Jaworowski