ROZDZIAŁ SZÓSTY
PRZYSŁOWIA
Rozkuj ją.
Szefie...
Nie chcę jej pętać.
Nie rób głupstw.
Za mną.
Niech mnie.
Chyba mnie oczy nie mylą.
Cześć, Mack.
-Nie do wiary. -Tak.
Pan Ridgeway.
Kopę lat.
Zgadza się.
Ucieszy się na pana widok.
O tak.
Teraz ty tu rządzisz?
Skądże.
Mieszkam tu, doglądam obejścia.
Najlepiej, jak umiem.
Nikomu innemu by nie zaufał.
Przedstawi mnie pan krewnym?
Droga pani. Paniczu.
Długo nie zabawimy.
Dobrze. To ja już...
Pospieszę się.
-Doskonale. -Zajrzę do niego.
-Miło było cię zobaczyć. -Również.
A ty...
pilnuj się.
I...
niedługo wrócę.
Nakarm konie.
Tak jest.
Naszykuj wóz.
Tak jest.
Włóż to.
A to...
Umyj się.
I uczesz.
Cóż.
Kapelusz, Homer.
Zdejmij go przy stole.
Niech zgadnę.
Nie wpuszczacie czarnych.
Nie przeszkadza mi, kim są goście, dopóki płacą.
Chcę się tylko upewnić, żeście zdrowi.
Marisol!
Nasza dziewka państwa obsłuży.
Co podać?
No to...
Słuchałem, jak się toczy
Co podajecie?
Nic szczególnego. Potrawka wołowa, ziemniaki, whiskey, piwo.
Trzy razy.
Potrawka, whiskey czy piwo?
Trzy potrawki i butelka whiskey.
Za mnie odpowiadał
Dwie szklanki.
A dla chłopca? Herbata?
Nikt nie odpowiadał
Przepraszam.
Chodź.
Zostaniesz tu, aż się nauczysz manier.
Tylko whiskey.
Chciałem zjeść porządną wieczerzę.
Buty wolałbym inne,
ale sukienka ci pasuje.
Jest czysta?
Jest nowa.
Nie możesz być ufajdana jak podłoga u rzeźnika.
Prawda?
Tutaj przychodziłeś z ojcem?
Nie pamiętam, czy kiedykolwiek jedliśmy poza domem.
Co spotkało twoją mamę?
A twoją?
Moja nie uciekła.
Nie uciekła?
Wiem, że twój tatko tu został.
Czyli tylko ty uciekłeś.
Dziękuję.
Czemu mnie tu sprowadziłeś?
-Po co tyle trudu... -Nie ze względu na ciebie.
Nie jesteś pępkiem świata.
Jakieś dwa miesiące temu
ojciec zachorował.
Upadł, gdzie stał, w kuźni.
Powiedziano mi, że jest na łożu śmierci.
Potwierdzam,
jedną nogą jest już w grobie,
tak wygląda.
Przybyłem,
by oddać...
należny mu szacunek.
Arnold Ridgeway ma ludzkie odruchy.
A miałam cię za demona, co zabija z zimną krwią.
Ty też zabiłaś człowieka.
Zapomniałaś?
Małego chłopca w Georgii.
Nie był mały.
„Nie był mały”.
Cóż, zawsze
występują nieprzewidziane okoliczności.
Choćby Jasper.
Mówisz o przyczynach.
Nazywasz rzeczy nie po imieniu, jakby ich upiększanie zmieniało prawdę.
Nie o to mi chodzi.
Zabiliście małego chłopca.
Robicie, co trzeba, żeby przetrwać.
Nie jestem taka jak ty.
To prawda.
Miałaś rację,
mówiąc, że ukrywamy prawdę pod przykrywką pięknych słów.
Mądrzy mówią o Objawionym Przeznaczeniu,
jakby to było coś nowego.
Nie wiesz, o czym mówię?
Homer! Objawione Przeznaczenie.
Objawione Przeznaczenie. Bierzemy to, co nam należne, swą własność,
cokolwiek za nią uznamy.
Inni zajmą swoje miejsca,
aby nam to umożliwić.
-Doskonale. -Dziękuję.
Doskonale.
Czy to czerwoni, czy Afrykanie,
czy Meksykanie,
poddają się,
oddają się nam,
abyśmy mogli wziąć, co nam należne.
Francuzi przestają rościć sobie prawa do ziem,
Anglicy i Hiszpanie się wycofują.
Tata lubił indiańskie opowiastki
o Wielkim Duchu.
Jedyny Duch warty zachodu to duch Ameryki!
To on wezwał nas ze starego świata,
byśmy podbijali, budowali i cywilizowali.
Pomagali słabszym rasom. Jeśli się nie da, niewolili je.
Jeśli to się nie uda, eliminowali je.
To nasze przeznaczenie. Tego chciał Bóg.
Amerykański imperatyw.
Tak.
Każdy z nas ma swoje miejsce.
Ty i ja. Niewolnik i łowca.
Pan i kolorowy nadzorca.
Każdy, od polityków
aż po imigrantów zalewających porty.
Wasi słabsi bracia
już dawno nie żyją.
Nie przeżyli transportu przez ocean, europejskich chorób,
znojów upraw indygowca i bawełny.
Ale ty...
Ty i twoja matka
to szczyt waszej rasy.
To prawda. Twoja matka.
Cały czas jej szukam.
Wywróciłem do góry nogami Boston i Nowy Jork.
Wszystkie osady kolorowych. Syracuse, Northampton.
Siedzi pewnie w Kanadzie i śmieje się z Randallów.
Śmieje się
ze mnie.
Tak. Śmieje się z ciebie.
Ja czuję się urażony.
Ty też powinnaś.
Nie pozwolę na to.
O nie.
Bo jeśli pozwolę,
będzie to oznaczało, że imperatyw jest wadliwy.
Nie mogę.
Odmawiam.
Dlatego kupiłem ci tę sukienkę.
Wyobrażam sobie twoją matkę, pięknie odzianą jak w prezencie
dla jej pana.
Wygląda nieźle.
Nie wiem, jak ty, ale ja umieram z głodu.
Muszę do toalety.
Chyba że mam zapaskudzić tę suknię.
No to chodź.
Ty zostajesz. Chodź.
No idź.
Przez cały ten czas
nie spytałaś nawet o swojego niebieskookiego towarzysza Caesara.
Czy...
Pisali o tym w Karolinie Północnej?
Mają w ogóle gazety w tym zakichanym stanie?
Aż dziwnie się odwiedza Karolinę Południową
i jej nowy, cywilizowany ustrój.
To ten sam potrzebujący stan,
którym zawsze był.
Dorwaliśmy go w sali sypialnej.
Wokół nas zebrały się kolorowe byczki.
Na nowo odkryli strach, o którym niemal zapomnieli.
Patrzyli, jak go ciągniemy do wozu.
Na początku to była niewielka grupa gapiów.
Nic takiego,
kolejny złapany zbieg.
Aż się rozeszło,
że Caesar jest poszukiwany w Georgii za zabójstwo białego.
Szybko jak błyskawica.
Tak.
Przyszedł rozkaz od burmistrza.
„Dajcie go do celi”.
Czekaliśmy, ale się włamali.
Sporawy tłum, z 50 chłopa,
choć sami starsi.
To szeryf otworzył im drzwi.
Wzięli więzienie szturmem
i porozrywali go na kawałki.
Tak.
A szeryf tylko się przyglądał.
Choć Caesar...
nieźle dał im popalić.
Cywilizowani, porządni mieszkańcy Karoliny Południowej,
ze swoimi szkółkami i sobotnimi wieczorkami,
rozerwali dorosłego Murzyna.
Koniec końców,
jak się okazuje,
niczym się nie różnią od sąsiadów z północy.
Wszystko w porządku?
A u pani?
Tak.
Jak mówiłem...
Wyłupili mu te niebieskie oczęta,
gdy wciąż dychał.
Spójrz.
Co myślisz?
On też miał to gdzieś.
Ale stoi na stole.
Chodź.
Mack?
Mack? Jesteś tam?
Jest.
Cześć.
Tato.
Cześć.
Chcę, żebyś coś przyznał.
Wielki Duch.
Wielki Duch nie istnieje.
Zmyśliłeś go, co?
Co jest?
Mów.
No mów.
Dalej, mów.
Będę twoim kapłanem.
Udzielę ci rozgrzeszenia.
Przyznaj.
Powiedz to.
Powiedz.
To nie było fair.
Mów.
Powiedz to!
„Nie istnieje”. Mów!
Niech cię szlag!
Cholera jasna, mów!
Żałuję, że nie uczyniłem więcej,
by z chłopca
zrobić mężczyznę.
Nie!
Nie.
Już.
Nie, proszę.
-Obudzisz go. -Puść.
Obudzisz go!
Proszę, nie.
Chodź.
Błagam!
Dość!
Nie rób tego.
Obudzisz go.
Obudzisz...
Nie.
-Proszę! -Nie!
-Nie może się obudzić. -Proszę, nie!
Słyszałaś?
On...
Proszę, nie.
Nie.
Cisza, do cholery!
Już dobrze.
Zamknij oczy.
To nie fair.
Nie fair.
To nie było fair.
Po prostu nie fair.
To nie fair.
Zbudził cię mój duch.
Szykujcie konie. Proszę pani?
Niech pani zaczeka. Co pani wyrabia?
Będę musiała uciekać, dopóki on żyje.
A nie mogę.
Nie będę.
Wie pani, co oznacza zabicie białego?
Idę z panią.
Nie wpuszczę was tam.
To nie twój interes, Mack.
Arnold zasłużył sobie na twój gniew,
ale panuje tu żałoba.
Jego ojciec był wielkim człowiekiem.
Nie mam wyboru.
Musisz zostawić Arnolda za sobą,
jak dziś wsiądziesz do pociągu.
Niech was nie zwiedzie moja noga.
On nie może wyjść stąd żywy.
Mało kto sprowadził na naszych tyle cierpienia.
Daj słowo.
Nie będzie już was kłopotał.
Daję słowo.
Zawsze czeka nas tu coś nowego.
Zawiadowca, pan Thomas, dba o nastrój.
Za stare przyjaźnie...
i nowe.
Na zdrowie.
-Na zdrowie. -Na zdrowie.
-Kogo my tu mamy? -Jak leci, panie Thomas?
Jakoś. Pociąg wkrótce tu będzie.
Już to słyszałem.
Nie spodziewałem się gościa.
Nigdy nie jest za późno
na powitanie nowej duszy w misji.
Witaj, młoda damo.
Miło cię poznać.
Opowiesz mi o sobie?
-Zostawimy was. -Zostańcie.
Sama wszystko napiszę.
-Dziękuję. -Proszę.
Martwił się o ciebie?
Tak. To zagubiona dusza.
Mack?
Mack!
Pilnuj, żebym sam nie wypijał więcej całej flaszki.
Tak.
Pamiętasz, jak żeśmy się zakradli do gabinetu taty?
Tak.
No.
Zapewne nie zostawili tu klucza,
więc skocz no po piłę
albo przecinak.
Ty jesteś kowalem.
Rozumiem.
No tak.
Stary nawet nie ostygł...
Niech będzie.
Nawet przepiszę na ciebie wszystko.
Po co mój stary kumpel miałby się kłopotać?
Ziemia nie jest twoja.
Nie chcę, żebyś cierpiał, Arnoldzie.
Ale ziemia nie jest twoja.
On też nie chciał cię skrzywdzić.
Nie?
Nie.
Ojciec zawsze cię szanował.
Tak.
Bardziej niż mnie.
Wiem o tym.
Kochał mnie.
Ale miłość to jedno.
To proste uczucie.
A ciebie podziwiał.
Podziwiał cię.
A ja byłem zazdrosny.
Wściekły.
Zżerała mnie zawiść. Byłem wściekły na wszystko.
Wszystko i nic.
Wielki Duch.
Nie widział go we mnie.
Widziałem to w jego oczach.
Nie dostrzegł go we mnie, ale w tobie tak.
Niemal się zeszczał z radości,
tyle go w tobie zobaczył.
Aż tyle.
Mack.
No i proszę.
Syn tego dziada
i jego ulubiony czarnuch.
Jeden wybrany, jeden wyklęty.
Jeden z duchem, drugi bez.
Dopuściłem się strasznych czynów
wobec waszej rasy.
Błagali mnie,
wrzeszczeli, zawodzili
jak nikt na świecie,
jakby zaprzedali duszę diabłu.
Ale powiedz mi jedno.
W ilu z nich
mój ojciec dostrzegłby tego samego ducha?
A nawet gdyby...
co by to zmieniło?
Bo gdy gaśnie światło,
gdy pozostaje jeno mrok,
duch jest niczym
w porównaniu do serca
pełnego nienawiści.
Chciałeś mu oddać szacunek?
Tak.
Zrobiłeś to?
Owszem.
Mack?
Wiem, że mi nie uwierzysz,
ale zawsze było mi przykro
z powodu tej studni.
Widzę, że sobie radzisz.
Prawda?
Poruszasz się.
Zrobisz coś dla mnie?
Przynieś mi whiskey.
Za stare czasy.
Ty wybierz.
Poszukam piły.
Nie, zostań.
Usiądź.
KOLEJ PODZIEMNA
Napisy: Konrad Szabowicz
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Mariusz Arno Jaworowski